وقف؛ سرمایهای ماندگار برای توسعه نیریز
رئیس اداره اوقاف و امور خیریه نیریز: با مدیریت علمی موقوفات میتوان سهمی مؤثر در آبادانی شهرستان داشت. این روزها موضوع توسعه نیریز و بهرهگیری از ظرفیتهای اقتصادی و اجتماعی شهرستان بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. در این میان، موقوفات نیز به عنوان یکی از سرمایههای ماندگار مردمی میتوانند در مسیر توسعه نقشآفرین باشند.
در گفتوگویی با سجاد احصائی، رئیس اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان نیریز، درباره ظرفیتهای توسعه، وضعیت موقوفات، احیای قنوات وقفی و ضرورت فرهنگسازی برای وقفهای نوین گفتوگویی انجام دادیم که میخوانید:
برخی معتقدند نیریز با وجود ظرفیتهای فراوان، هنوز به جایگاه واقعی خود در استان فارس نرسیده است. شما این ظرفیتها را چگونه ارزیابی میکنید؟
نیریز از شهرستانهایی است که ظرفیتهای ارزشمند تاریخی، فرهنگی، اقتصادی و انسانی را همزمان در خود جای داده است. پیشینه تمدنی، معادن، صنایع بزرگ، توانمندیهای کشاورزی و باغداری، موقعیت مناسب جغرافیایی و مهمتر از همه سرمایه اجتماعی مردم، مجموعهای از قابلیتها را فراهم کرده که میتواند این شهرستان را به یکی از قطبهای مهم شرق فارس تبدیل کند.
به باور من، نگاه به نیریز باید از یک شهرستان صرفاً خدماتی به یک شهرستان مولد و اثرگذار تغییر کند؛ موضوعی که تحقق آن نیازمند برنامهریزی، همافزایی میان دستگاههای اجرایی و استفاده از همه ظرفیتهای موجود است.
اداره اوقاف در این مسیر چه نقشی میتواند ایفا کند؟
وقف یکی از ماندگارترین سرمایههای اجتماعی در فرهنگ اسلامی است. واقفان با نگاهی آیندهنگر، بخشی از دارایی خود را برای رفع نیازهای جامعه اختصاص دادهاند و امروز وظیفه ماست که ضمن حفظ دقیق نیت آنان، از این سرمایهها به بهترین شکل بهرهبرداری کنیم.
امروزه دیگر مدیریت سنتی موقوفات پاسخگوی نیازها نیست. باید با استفاده از دانش روز، برنامهریزی اقتصادی و شیوههای نوین مدیریتی، موقوفات را به سمت بهرهوری بیشتر هدایت کرد تا درآمد حاصل از آنها در همان مسیرهای خیرخواهانه مورد نظر واقفان هزینه شود.
یکی از مطالبات مردم، استفاده بهینه از موقوفات است. برنامه اداره اوقاف در این زمینه چیست؟
رویکرد ما احیاء، ساماندهی و مولدسازی موقوفات با حفظ کامل نیت واقفان است. صرف نگهداری یک ملک وقفی کافی نیست؛ این دارایی باید بتواند آثار اقتصادی و اجتماعی ملموسی برای مردم ایجاد کند.
هر موقوفهای که ظرفیت اقتصادی داشته باشد، باید به گونهای مدیریت شود که درآمدی پایدار ایجاد کند و این درآمد در همان مصارف تعیینشده از سوی واقف هزینه شود. همچنین تلاش خواهیم کرد موقوفات در حوزههایی مانند اشتغال، فعالیتهای فرهنگی، خدمات عمومی و حمایت از اقشار نیازمند نقش پررنگتری ایفا کنند.
درباره قنوات وقفی چه برنامهای دارید؟
قنوات تنها مسیر انتقال آب نیستند؛ بخشی از میراث تاریخی، دانش مهندسی و سرمایه اقتصادی این منطقه به شمار میروند. حفظ این سرمایهها نیازمند نگاهی علمی و کارشناسانه است.
در این راستا، شناسایی وضعیت قنوات، ساماندهی بهرهبرداری، پیگیری مسائل حقوقی، مرمت و جلب مشارکت بهرهبرداران در دستور کار قرار دارد. اگر قنوات بهدرستی مدیریت شوند، علاوه بر تأمین آب کشاورزی، در حفظ باغها، رونق اقتصاد روستاها و پایداری محیطزیست نیز نقش مؤثری خواهند داشت.
وقفهای امروز باید پاسخگوی نیازهای امروز باشند
به نظر شما وقفهای جدید باید به چه سمتوسویی بروند؟
همانگونه که در گذشته ساخت مسجد، مدرسه و رسیدگی به نیازمندان از مهمترین مصادیق وقف بود، امروز نیز جامعه با نیازهای تازهای روبهروست. وقف در حوزههایی مانند علم و فناوری، حمایت از نخبگان، اشتغال جوانان، محیطزیست، منابع آب، درمان و کاهش آسیبهای اجتماعی میتواند آثار ماندگاری بر جای بگذارد.
فرهنگ وقف باید متناسب با نیازهای روز باشد تا مردم بدانند هر فرد، با هر میزان توان مالی، میتواند در این حرکت خیرخواهانه سهیم باشد.
آینده نیریز با همدلی ساخته میشود
در پایان، رئیس اداره اوقاف و امور خیریه نیریز با تأکید بر اینکه این شهرستان شایسته جایگاهی فراتر از وضعیت کنونی است، گفت: «اگر ظرفیتهای موجود با برنامهریزی، مدیریت صحیح و همکاری همه بخشها به کار گرفته شود، نیریز میتواند به یکی از شهرستانهای شاخص استان فارس تبدیل شود. اداره اوقاف نیز خود را همراه این مسیر میداند و تلاش خواهد کرد با مدیریت علمی موقوفات و صیانت از امانت واقفان، سهم خود را در توسعه و آبادانی شهرستان ایفا کند.»
