چگونه طول عمر لوازم برقی را بالا ببریم؟
با افزایش چشمگیر قیمت لوازم خانگی و کاهش قدرت خرید، خرابی یک قطعه کوچک می‌تواند هزینه‌های سنگینی را به سبد خانوار تحمیل کند. سرویس‌کاران و کارشناسان لوازم خانگی در نی‌ریز معتقدند اگرچه فناوری‌های پیشرفته و برد‌های الکترونیکی، حساسیت دستگاه‌های امروزی را در برابر نوسانات برق، حرارت و رطوبت بالا برده، اما با رعایت اصول استاندارد نگهداری می‌توان عمر مفید این تجهیزات را به‌طور محسوسی افزایش داد.
۱- یخچال و فریزر؛ دغدغه تهویه و قطعات یدکی
اصول نگهداری: رعایت فاصله از دیوار و کابینت‌ها جهت تهویه و دفع حرارت، دوری از منابع گرمازا، پر نکردن بیش از ظرفیت، بررسی دوره‌ای لاستیک دور در و استفاده از محافظ برق استاندارد.
دیدگاه کارشناسی (افشین حبیبی): بخشی از خرابی‌های مکرر ناشی از کمبود قطعات اصلی و ورود قطعات مونتاژی و بی‌کیفیت به بازار است که در کنار گرانی چندبرابری، عمر مفید دستگاه‌ها را به‌شدت کاهش داده است.
۲- ماشین لباسشویی؛ وزن و تراز بودن
اصول نگهداری: رعایت دقیق ظرفیت وزنی (محاسبه وزن لباس پس از خیس شدن)، تراز نگه‌داشتن دستگاه برای جلوگیری از لرزش‌های شدید خشک‌کن، تخلیه جیب‌ها، پاکسازی منظم فیلتر تخلیه و محفظه جاپودری، و باز گذاشتن درِ دستگاه پس از شستشو جهت خشک شدن لاستیک و جلوگیری از قارچ و بوی نامطبوع.
دیدگاه کارشناسی (آرش پورصدر): بارگیری بیش از حد، عامل اصلی آسیب به موتور و قطعات مکانیکی است؛ همچنین در صورت شستشوی متوالی، باید به دستگاه فرصت استراحت و خنک شدن داد.
۳- جاروبرقی؛ اهمیت مکش و سلامت موتور
اصول نگهداری: تخلیه مخزن یا تعویض کیسه پیش از پر شدن کامل، بررسی انسداد لوله‌ها، تمیز کردن مستمر فیلترها، پرهیز از مکش مایعات و اشیاء تیز، و استراحت دادن به موتور در استفاده‌های طولانی.
دیدگاه کارشناسی (حسین کیمیایی): کیسه جاروبرقی به‌هیچ‌وجه نباید شسته شود؛ تمیز کردن آن باید از طریق تکاندن یا باد گرفتن انجام گیرد تا بافت فیلتراسیون آن آسیب نبیند.
۴- لوازم برقی کوچک آشپزخانه (مخلوط‌کن، خردکن، چرخ‌گوشت)
دیدگاه کارشناسی و نکات کلیدی (محمدجواد رهنورد):
خودداری از وارد کردن بار سنگین، مواد بیش از حد داغ، یا گوشت یخ‌زده و رگدار به چرخ‌گوشت.
شستشو و پاکسازی فوری توری و تیغه‌ها پس از هر بار مصرف.
در صورت داغ شدن بدنه، استشمام بوی سوختگی یا تغییر صدای موتور، دستگاه باید فوراً خاموش شده و تا خنک شدن کامل استفاده نشود.
۵- تلویزیون و مایکروویو؛ محافظت از پنل و برد الکترونیکی
اصول نگهداری تلویزیون: نصب در محل دور از تابش آفتاب و باد مستقیم کولر‌های آبی/گازی، تمیز کردن صفحه تنها با دستمال میکروفایبر خشک (بدون اسپری مستقیم مایعات)، قطع کامل کابل برق و آنتن هنگام رعدوبرق یا ترک طولانی‌مدت منزل.
دیدگاه کارشناسی (امیرحسین فولادچنگ): دغدغه دسترسی به پنل و برد‌های اصلی به دلیل تحریم‌ها، استفاده از محافظ استانداردِ دارای تأخیر را برای مقابله با نوسان برق ضروری کرده است.
تجهیزاتی مانند مایکروویو (آرش پورصدر): باید در سطحی کاملاً ثابت و بدون لرزش قرار گیرد تا مدار‌ها و اتصالات داخلی دچار اتصالی و آسیب نشود.
۶- کولر آبی؛ سرویس‌های فصلی و رسوب‌زدایی
دیدگاه کارشناسی و نکات کلیدی (محمدجواد رهنورد):
تعویض سالانه پوشال‌ها پیش از شروع فصل گرما جهت جلوگیری از رسوب، بوی نامطبوع و افت بازدهی.
نصب سایه‌بان، تراز کردن دستگاه، جلوگیری از ریزش آب روی دینام و پمپ، و بازبینی منظم تسمه.
شستشوی تشتک و تخلیه رسوبات آهکی در پایان فصل گرما برای پیشگیری از زنگ‌زدگی بدنه.
۷- کولر گازی و اسپلیت؛ تهویه یونیت بیرونی
دیدگاه کارشناسی و نکات کلیدی (هادی کیوانی):
سرویس سالانه، شستشوی منظم فیلتر‌های پنل داخلی متناسب با گردوغبار محیط.
پاکسازی و شستشوی یونیت بیرونی (کندانسور) جهت دفع مناسب حرارت و کاهش فشار به کمپرسور.
استفاده از محافظ برق و پرهیز از استارت فوری دستگاه پس از وصل مجدد جریان برق.
۸- بخاری و اجاق گاز؛ ایمنی و انسداد مجاری سوخت
دیدگاه کارشناسی و نکات کلیدی (مجتبی محرمی):
پاکسازی چربی‌ها و منافذ سرشعله‌های اجاق با شوینده‌های ملایم بدون ریختن آب مستقیم (جهت محافظت از فندک و ترموکوپل).
پاکسازی گردوغبار مشعل و منافذ هوای بخاری با دستمال خشک و رعایت فاصله استاندارد از دیوار.
بازرسی دوره‌ای شیلنگ‌ها و اتصالات گاز برای پیشگیری از پوسیدگی و نشتی.
۹- آبگرمکن و پکیج؛ رسوب‌زدایی و هواگیری دوره‌ای
دیدگاه کارشناسی (مجتبی محرمی و سرویس‌کاران):
آبگرمکن: رسوب‌زدایی دوره‌ای مبدل‌ها (به‌ویژه در مناطق دارای آب سخت)، بازرسی کلاهک و مکش دودکش، و توجه فوری به تغییر رنگ شعله، افت فشار آب گرم یا دوده زدن.
پکیج: نصب فیلتر‌های رسوب‌گیر در مسیر آب ورودی، هواگیری دوره‌ای رادیاتورها، سرویس مشعل و مبدل، و روشن کردن کوتاه‌مدت پکیج در فصل تابستان برای جلوگیری از قفل شدن پمپ.
آرش پورصدر، کارشناس و سرویس‌کار لوازم خانگی:
«نباید همه خرابی‌ها را به پای نحوه استفاده مصرف‌کننده گذاشت. تجهیزات امروزی به دلیل استفاده گسترده از قطعات الکترونیکی ظریف (مانند آی‌سی‌ها، خازن‌ها و ترانزیستورها) در کنار مشکلات نوسان برق و کیفیت قطعات یدکی مونتاژی، استهلاک‌پذیرتر شده‌اند؛ از این رو انتخاب برند‌های باکیفیت در زمان خرید و سرویس‌های پیشگیرانه تنها راهکار منطقی برای مهار هزینه‌ها است.»
وسایل برقی را که لازم ندارید، از برق بکشید؛ چرا که بعضی از وسایل حتی اگر خاموش باشد، برق در دیگر قطعاتش جریان دارد و با قطع و وصل برق، ممکن است آن قطعات بسوزد.
