میدان میوه و تره‌بار در آستانه راه‌اندازی
آیا قیمت‌ها می‌شکند؟
بابکان سرمایه‌گذار میدان میوه و تره‌بار نی‌ریز از طرحی می‌گوید که می‌تواند مسیر خریدوفروش محصولات را در شرق فارس تغییر دهد. 
همه چیز از سال ۹۲ شروع شد. از زمینی در بلوار امام رضا و جنب پمپ بنزین دلخوش. آن روز‌ها محمد جواد بابکان اهل و ساکن نی‌ریز، تصمیم گرفت در زمین بزرگی که داشت، میدان میوه و تره‌بار راه‌اندازی کند.
پیش از آن و در همان ابتدا، با مکانیکی، آهنگری و اگزوزسازی شروع به کار کرده بود. در آنجا به دلیل قطع‌شدن عصب دستش، دیگر نتوانست ادامه دهد و از آن کار انصراف داد ولی با این وجود، ۱۶ سال رئیس اتحادیه آن صنف ماند.
از سال ۸۹ وارد کار ساخت و ساز و فروش ملک شد تا اینکه زمینی در کنار پمپ‌بنزین دلخوش خرید و سال ۹۲ تصمیم گرفت در آن زمین بارفروشی راه بیاندازد. او شروع به ساخت زمین کرد و سپس به آقای معصومی رئیس بازرگانی آن زمان نامه نوشت، اما پس از رفتن به فرمانداری، بررسی شورای ترافیک و صورت‌جلسه، همکاری‌های لازم انجام نشد و کار به سرانجام نرسید.
پس از آن، ناگزیر کاربری آن زمین را تغییر داد و آن را به صورت تعمیرگاهی درآورد، به طوری که حدود ۱۳ سال در آن مکان کار‌هایی نظیر تراشکاری، تعویض روغن، مکانیکی، جوشکاری، کفی سازی تریلی، آهنگری، تیوپلس و کارواش انجام می‌شد و همچنین بخش‌های خدماتی شامل قهوه‌خانه، رستوران، فست‌فود و سوپرمارکت نیز فعال بود.
دقیقاً یک سال پیش بود که دوباره با پیشنهاد چند نفر، آقای بابکان تصمیم گرفت یک بار دیگر شانس خود را برای برپایی میدان میوه و تره‌بار امتحان کند.
با گرفتن این تصمیم در مرحله اول، بعد از صحبت‌کردن با شهردار، جلسه‌ای در فرمانداری با حضور مدیر و حراست جهاد کشاورزی، رئیس صنعت و معدن، آقای حقیر معاون فرماندار و نماینده شهردار گرفته شد و در نهایت، پس از بازدید ادارات راه و شهرسازی و راه و راهنمایی رانندگی به دلیل مسائل ترافیکی و تأیید زمین، بساط کار‌های مکانیکی و تعمیرگاهی جمع شد و یک سری کار‌های نوسازی و تعمیراتی انجام گرفت...
و اکنون پس از گذشت حدود ۱۱ ماه کار‌های نهایی بارفروشی آقای بابکان انجام شده و در مراحل نهایی است.
آقای بابکان می‌گوید:
حدود ۱۱ ماه است که برای محوطه‌سازی درگیر قیر هستیم و هنوز موفق به تهیه آن نشده‌ایم. تا به حال در این خصوص دو جلسه در فرمانداری گرفته شده که یکی از آنها جلسه رفع موانع تولید بود که در آن صورت‌جلسه تأمین قیر مصوب شد و بعد از پیگیری صورت‌جلسه آن را گرفتیم.
سری بعد دوباره جلسه‌ای گرفته شد و از ما برای تنظیم‌بازار دعوت شد. پس از آن، کارگروه تنظیم بازار هم دوباره جلسه گرفت و مصوب شد که این کار در نی‌ریز نیاز است.
پس از آن جناب فرماندار شخصاً برای بازدید آمدند و در نهایت تأیید شد که گنجایش آن به نحوی است که جواب نی‌ریز را می‌دهد.
ما با پیگیری آن نامه، به سپاه رفتیم و مقرر شد تا همکاری نمایند.
از روزی که آقای فرماندار برای بازدید آمدند، حدود ۵۰-۴۰ روز می‌گذرد که در این مدت، استاد بنا و کارگران کار می‌کردند. در حال حاضر ساختمان‌های میدان تقریباً کامل است و سایبان‌های محوطه زده شده. حدود ۱۱ مغازه و یک دفتر در آنجا وجود دارد. البته کمی از خرده‌کاری‌ها مانده، اما به سرانجام می‌رسد. همچنین قرار است رفته رفته استراحتگاهی هم برای راننده‌ها درست کنیم. همانطور که گفتم تنها آسفالت محوطه مانده که در این یکسال اخیر قیمت قیر از تُنی ۲۵ میلیون تومان به تنی ۹۰ میلیون تومان رسیده است.
چند ماه پیش ما به شیراز رفتیم و با آقای خلیلی رئیس میادین میوه و تره‌بار که نی‌ریزی هستند، صحبت کردیم. ایشان برای انجام دادن این کار ما را بسیار تشویق کردند. پس از برگزاری جلسه‌ای با معاونین ایشان، آنها گفتند میدان‌های میوه‌و ترباری که ما از قبل داشتیم، سه چهار ایراد داشت و شما سعی کنید آن ایرادات را رفع کنید.
ایشان در مورد ایجاد رستوران، سوپرمارکت، کافی‌شاپ، سرویس بهداشتی و استراحتگاه رانندگان صحبت کردند که ما خوشبختانه همه آنها را داشتیم.
بابکان در خصوص دریافت کمک از شخص یا نهاد خاصی گفت: به هیچ وجه. ما همه هزینه‌ها را شخصاً و از جیب خودمان پرداخت کرده‌ایم. در مورد خرید زمین و ساخت و ساز آن هیچ کس به ما کمکی نکرد و حتی وام هم نگرفتیم. زمین میدان به نحوی است که قابل توسعه و گسترش است. پروانه کسب میدان میوه و تربار نیز به نام پسرم است.
در خصوص امکان استقرار میدان در بافت شهری گفت: خیر. این کار یک سری آسیب‌های محیطی و اجتماعی دارد. به طور مثال اگر شما یک روز به پنجشنبه‌بازار سر بزنید می‌بینید که همه همسایه‌ها عاصی شده‌اند، جدا از اینکه این مکان اگرچه در دل شهر نیست، اما در خود شهر واقع شده و فاصله‌ای هم با شهر ندارد.
او در پاسخ به این سؤال که وجود این میدان می‌تواند چه تغییری در میوه و تره‌بار نی‌ریز ایجاد کند؟ گفت:
متأسفانه به خاطر نبود میدان میوه و تره‌بار یک سری ایرادات و مشکلات در شهر وجود دارد. شاید گران‌ترین میوه و تره‌بار استان فارس، در نی‌ریز به فروش می‌رسد. ما دروازه ورود شرق فارس هستیم.
برداشت تره‌بار جیرفت حدوداً از برج ۸ شروع می‌شود. کامیون‌هایی که از جیرفت حرکت می‌کنند، مجبورند از نی‌ریز رد شوند و مسیر نی‌ریز تا شیراز را طی کنند، یعنی برای اینکه بخواهند خودشان را به میدان میوه و تره بار شیراز برسانند، مسیر دیگری ندارند، در حالی که اگر اینجا میدان باشد می‌توانند بخشی از بارشان را خالی کنند.
از آن طرف کشاورزان نی‌ریز که محصولات خود را به شیراز می‌برند، باید یک هزینه حمل محصول بپردازند. از نی‌ریز تا شیراز حدود ۲۰۰ کیلومتر راه را طی کنند که این مسیر یک افت بار دارد. زمانی که به شیراز می‌رسند باید کارگری باشد تا بار‌ها را خالی کند. در آنجا کسی که دکه دارد هزینه‌ای به عنوان حق‌العمل می‌گیرد. در اینجا مغازه‌دار نی‌ریزی دوباره به کارگری نیاز دارد که بار‌ها را برای او پایین بگذارد. اینها علاوه بر کرایه رفت و برگشت است. کما اینکه در مسیر شیراز تا نی‌ریز دوباره بار، یک اُفت دیگر می‌خورد. البته این چرخه تنها شامل نی‌ریز نمی‌شود.
اگر ما بتوانیم این میدان راه بیندازیم می‌توانیم روستا‌های نی‌ریز از کت‌آباد و وزیره گرفته تا سمت آباده‌طشک و حتی روستا‌هایی که شامل نی‌ریز نمی‌شود مانند ماه فرخان، ایج و حتی خود شهرستان استهبان را پوشش دهیم.
راه اندازی میدان میوه و تره‌بار اثر مستقیمی بر سبد خانوار دارد و با توجه به وضعیت اقتصادی موجود این طرح، بر سفره و معیشت مردم منطقه اثر مثبتی خواهد داشت.
همچنین با توجه به وجود کارگاه‌های تولید سبد و کارتن در شهرک صنعتی نی‌ریزپتانسیل خوبی جهت شناختن محصولات نی‌ریز در بازار وجود داردکه باید از آن بهره‌برد.
وی در رابطه با نحوه کارکردن در این میدان گفت: قطعاً ما باید به‌گونه‌ای کار کنیم که قیمت میوه و تره‌بارهایمان با قیمت‌های میدان شیراز برابری و به نوعی رقابت کند.
متأسفانه چند سال پیش یک نیسان که برای آوردن بار به شیراز رفته بود آتش گرفت و ۳ نفر در این حادثه جان خود را از دست دادند و چندین ماشین هم واژگون شدند. طبق آمار شهرداری هر هفته حدود ۱۰۰ وانت در پنجشنبه‌بازار می‌ایستند که اگر بخواهیم حساب کنیم مجموعه آنها ۱ تا ۲ تن بار می‌آورند. البته نیسان‌هایی که در سطح شهر هم می‌ایستند به ۷۰ تا ۸۰ تا نیسان می‌رسند. اینها تقریباً باید دو روز یک بار برای آوردن میوه و تره بار از نی ریز خارج شوند که خود شامل هزینه و استهلاک زیادی می‌شود.
وقتی یک کامیون بتواند ۱۰ تن بار بزند و بیاورد کرایه او هم تقسیم بر ۱۰ می‌شود و به همان نسبت قیمت میوه‌و تره‌بار کاهش خواهد یافت.
اگر این میدان راه‌اندازی شود، قطعاً مردم تفاوت کیفیت میوه و تره بار و کاهش هزینه آن را حس خواهند کرد.
ما تصمیم داریم با کسانی کار کنیم که توانایی این را داشته باشند که نخواهند برای آوردن بار به میدان میوه و تره‌بار دیگری بروند و مستقیماً و بدون واسطه از سرِ زمین محصول را بیاورند تا قیمت‌ها شکسته شود.
ما همچنین پتانسیل خوبی مانند شهرستان سرچهان در اطرافمان داریم که محصولاتی مانند هندوانه، خیار و گوجه از این بخش می‌آید و نکته اینجاست تمام رانندگان زمانی که می‌خواهند مسیر کره‌ای را طی کنند، باید از نی‌ریز رد شوند تا به شیراز برسند.
خوشبختانه ما کارخانجات زیادی مانند فولاد، سیمان سفید و خاکستری، سنگبری‌ها، معادن سنگ و... در شهرمان داریم که این خود مصرف کننده بالایی به شمار می‌روند.
او در ادامه گفت: متأسفانه در این مسیر بسیاری از افراد به جای اینکه قوت قلب باشند سعی می‌کنند انگیزه ما را بگیرند و با حرف‌های دلسردکننده، ما را از ادامه مسیر منصرف کنند. ما می‌توانستیم این سرمایه را خیلی جا‌های دیگر هزینه کنیم، درحالی که شاید خودشان هم بدانند این کار واقعاً به سود نی‌ریز خواهد بود.
ما یک سال در بخش فروش انار ورود کردیم. آقایی به نی‌ریز آمد که برای ارمنستان انار صادر می‌کرد. ایشان قرار بود آن سال ۲۵۰۰ تن انار از نی‌ریز ببرد و آن سال تنها سالی بود که در نی‌ریز قیمت انار افزایش پیدا کرد و دو برابر شد.
در این راستا ما با مدیریت جهاد کشاورزی صحبت کردیم تا کار‌های دیگری هم در این مجموعه انجام شود، کار‌هایی که هم اشتغال‌زایی و هم درآمدزایی داشته باشد از جمله خرید و فروش پسته، انجیر، بادام و زیتون و...
همانطور که شاهد هستید تا به حال هیچکس در نی‌ریز برای بسته‌بندی انجیر و پسته، کاری انجام نداده است.
کار کشاورزان تنها این شده که محصول تولید کنند و تاجران استهبان انجیر‌های ما و تجار سیرجان پسته‌هایمان را بخرند و ببرند، در‌صورتی‌که بسته‌بندی این محصولات، کار خاصی ندارد. اگر به کارگاه‌های آنها سر بزنید می‌بینید که آنها در کارگاه‌هایی بسیار کوچک کار بسته‌بندی این محصولات را انجام می‌دهند. این باعث می‌شود که قیمت محصولات نی‌ریز بسیار افزایش پیدا کند. حتی می‌شود در کارگاه‌های کوچک کار بسته‌بندی سبزیجات را هم انجام داد.
بابکان در خصوص حمایت مسئولان گفت: خوشبختانه از سوی فرمانداری جلسات رفع موانع تولید و تنظیم بازار با حضور ادارات صنعت و معدن، جهاد کشاورزی و شهرداری تشکیل شد و مصوباتی برای تأمین قیر محوطه میدان میوه‌و تره‌بار به تصویب رسید و امیدواریم که هر چه زودتر به نتیجه برسد.
سرمایه‌گذار میدان میوه و تره‌بار افزود: در حال حاضر ۲ هزارمتر آماده‌سازی آن تکمیل شده است، اما نیاز است برای توسعه، بهسازی و آماده کردن ۱۰ هزار متر باقیمانده مسئولان ما را همراهی کنند.
البته در همین رابطه برخود لازم می‌دانم از شهردار و عوامل شهرداری بابت تمام همراهی‌هایی که داشتند تشکر کنم. قرار است در همین هفته آسفالت بخشی از محوطه با پرداخت هزینه شخصی انجام شود.
وی هدف اصلی از راه‌اندازی این میدان را اینگونه شرح می‌دهد: موقعیت ما کنار پمپ بنزین دلخوش بسیار عالی است و با دیدن کامیون‌های پر از تره‌بار و میوه در حال سوختگیری و توقف ما را بر آن داشت تا از این تردد خودرو‌های عبوری استفاده کنیم. یعنی یک کار دوسر برد. تره‌بار یک چیز بسیار ضروری است که همه مردم به آن نیاز دارند.
یکی از راننده‌ها تعریف می‌کرد گلخانه‌هایی که در نی‌ریز وجود دارند، وقتی محصولات‌شان را به بارفروشی شیراز می‌برند و خالی می‌کنند، این نی‌ریزی‌ها هستند که می‌آیند و پلاستیک پلاستیک آن خیارسبز‌ها را می‌خرند و می‌برند. خب چرا باید به این صورت باشد؟
آقای کاویانی که خود ایشان مسئول صنف هستند اصرار زیادی دارند که هر چه زودتر میدان میوه و تره بار راه‌اندازی شود، چون آنطور که خودشان می‌گویند مدتی است که مغازه تره‌بار فروشی‌شان به خاطر نبودن میدان میوه و تره بار تعطیل شده است.
طرف مغازه‌دار است و میوه‌های مغازه‌اش مانده و مجبور است به خاطر سیب‌مینی و پیاز که تمام کرده کرایه ماشین بپردازد و به شیراز برود.
او در خصوص زمان راه اندازی گفت: الان همه مجوز‌های لازم، پروانه کسب و پروانه ساخت گرفته شده. ما تصمیم داشتیم با برداشت انار در سطح شهر، استارت کار در بارفروشی را بزنیم و آن را افتتاح کنیم. شهرداری هم تمایل زیادی به اجرای این کار دارد که بتوانیم در این تاریخ کار را اجرایی کنیم. مسئله‌ای که دوست دارم به آن بپردازم بحث سد معبر است که امیدواریم در این خصوص شهرداری سازماندهی لازم را انجام دهد. همانطور که می‌بینید وقتی دو تا کامیون سیب در زمان عید بار می‌آورد، احتمال تصادف در آن مکان خیلی زیاد می‌شود که اگر آنها با نظارت شهرداری ساماندهی شوند، شاهد این اتفاقات در سطح شهر نخواهیم بود.
او در پایان گفت: حقیقتاً در این مسیر حضور چند نفر از جمله حاج محمد کریمی برای ما قوت قلب بوده که قول همکاری بیشتری به ما داده است. توقع داریم کسانی که پیشکسوت و کاسبان قدیمی تره‌بار هستند، حامی ما باشند. اگر مردم قیمت‌ها را ببینند، ما را حمایت کنند و برای مراسم عروسی‌هایشان، کارخانجات و حتی فروشندگان روستا‌های اطراف میوه و تره‌بارشان را از اینجا خرید کنند، می‌شود کار‌های زیادی انجام داد.
چندی پیش با آقای شهسوار دادستان محترم صحبت کردم و درخواست کتبی به ایشان جهت تأمین قیر دادیم که ایشان قول مساعد دادند.
همچنین با توجه به تعدد کامیون‌ها در نی‌ریز و توقف آنها در حاشیه بلوار امام رضا متأسفانه شاهد تصادفات زیادی هستیم و به همین دلیل از دادستان محترم تقاضا دارم لطف کنند یک بازدید میدانی انجام و موضوع دردست بررسی قرار بگیرد.
----------------------------------
از تمامی کسانی که در زمینه تره‌بار فعالیت دارند، دعوت می‌کنیم تا در جلسه‌ای که متعاقباً تاریخ آن اعلام می‌شود حضور پیدا کنند. ما آمادگی هرگونه همکاری با فعالان این حوزه را داریم.
۰۹۳۶۷۹۹۳۶۳۶
۰۹۱۷۱۳۲۲۰۴۸
