تأخیر در تسویه کالابرگ با مغازهداران
تا چند ماه پیش، شهروندان میتوانستند با کالابرگ الکترونیکی از بسیاری از سوپرمارکتها، قصابیها، مرغفروشیها و فروشگاههای محلی خرید کنند؛ اما این روزها بررسیهای میدانی نشان میدهد برخی از این واحدهای صنفی دیگر کالابرگ را نمیپذیرند. در نتیجه، بسیاری از مردم برای خرید کالاهای مشمول، ناچارند چند فروشگاه را امتحان کنند تا واحدهای طرف قرارداد را پیدا کنند. عکس: کیمیا فاتحی
فروشندگان، تأخیر در تسویهحساب، مشکلات تأمین کالا، محدودیتهای اجرایی و صرفه اقتصادی را از دلایل ادامه ندادن همکاری با طرح کالابرگ میدانند. هرچند به گفته برخی مسئولان، بخشی از مطالبات این هفته پرداخت شده، اما تجربه ماههای گذشته باعث شده بسیاری از فروشگاهها نسبت به تداوم این پرداختها بدبین باشند و نتوانند روی زمانبندی آن حساب باز کنند.
سرمایه قفلشده و فشار مالی بر واحدهای صنفی
به گفته فروشندگان، تأخیر در پرداخت مطالبات، بسیاری از واحدهای صنفی کوچک را با کمبود نقدینگی، چکهای برگشتی و فشار مالی شدید روبهرو کرده است. در حالی که اعتبار کالابرگ خانوارها بهموقع شارژ میشود، واریز مبالغ فروشگاهها با تأخیر انجام میگیرد و همین موضوع سرمایه در گردش آنها را مختل کرده است.
داود جعفری، یکی از فروشندگان طرف قرارداد طرح کالابرگ که تا هفته قبل حدود سه میلیارد تومان از مطالباتش تسویه نشده بود، میگوید: «از خردادماه روند پرداختها منظم نبوده است. مبلغی واریز میشود، اما زمانبندی مشخصی ندارد و نمیتوان برای گردش مالی فروشگاه برنامهریزی کرد. قرار بود مطالبات حداکثر ظرف ۷۲ ساعت تسویه شود؛ اما در عمل این زمان طولانیتر شده و بخش قابل توجهی از سود فروشندگان از بین میرود.»
او با اشاره به این که برخی مطالبات هنوز باقی مانده، میافزاید: «طبق خبر رسمی که اعلام شده مطالبات تسویه شده، اما فقط بخشی از آن پرداخت شده است.»
جعفری ادامه میدهد: «برای پرداخت بدهی شرکتهای تأمینکننده کالا ناچار شدهایم وام با سود ۲۴ درصد بگیریم تا سرمایه در گردش فروشگاه متوقف نشود.»
یکی دیگر از فروشندگان نیز با اشاره به حدود ۱۵۰ میلیون تومان مطالبات تسویهنشده میگوید: «پرداختها قطرهچکانی انجام میشود. وقتی روی سردر مغازه نوشتهام طرف قرارداد طرح کالابرگ هستم، اما مجبور میشوم به مشتری بگویم فعلاً امکان پذیرش کالابرگ وجود ندارد، هم برای خودم ناخوشایند است و هم اعتماد مشتری آسیب میبیند.»
سعید شاکر، فروشنده دیگری که همچنان خدمات کالابرگ ارائه میدهد، میگوید: «آخرین واریزی ما مربوط به حدود ۱۵ روز قبل است. با وجود فشار مالی، تلاش کردهایم کار مردم روی زمین نماند؛ چون حدود ۲۵ درصد مشتریان ما با کالابرگ خرید میکنند.»
او میافزاید: «وقتی حلقه آخر یک طرح حمایتی دچار اختلال میشود، هم فروشنده آسیب میبیند و هم مردمی که قرار بوده از آن حمایت شوند. خریدهای ما نقدی شده، اما زمان دریافت مطالبات مشخص نیست.»
ابراهیم علیزاده مسئول صنف قصابان نیز میگوید: «تقریباً همه قصابیها به کالابرگ متصل هستند و بخش زیادی از خرید مردم هم مربوط به گوشت است. با این حال پول خریدهای انجامشده بیش از ۱۵ روز است که واریز نشده و اگر این روند ادامه پیدا کند، خیلی از قصابیها با کمبود نقدینگی روبهرو میشوند و ناچار به توقف فروش با کالابرگ خواهند شد.»
سجاد شاهسونی که مرغ را با کالابرگ عرضه میکند، میگوید: «طی روزهای گذشته با کالابرگ به مشتریان کالا فروختهام؛ اما هنوز پول این تراکنشها را دریافت نکردهام.»
سرگردانی مردم میان فروشگاهها
پیامدهای این تأخیر تنها متوجه فروشندگان نیست و شهروندان نیز برای استفاده از اعتبار کالابرگ با مشکل مواجه شدهاند. برخی از آنها میگویند فروشگاههایی که تا چندی پیش خرید کالابرگی انجام میدادند، اکنون یا از قطع بودن سامانه خبر میدهند یا اعلام میکنند فعلاً امکان ارائه خدمات ندارند.
طاهره غلامی که اعتبار کالابرگش را برای خرید گوشت کنار گذاشته، میگوید: «همیشه از قصابی سر خیابانمان خرید میکردم، اما این ماه بعد از چند بار مراجعه گفتند سامانه قطع است و بعد هم گفتند به دلیل تأخیر در واریز مطالبات، فعلاً فروش با کالابرگ انجام نمیدهند. البته اگر نقدی خرید کنم، مشکلی نیست.»
در مقابل، برخی شهروندان نگاه متفاوتی دارند. آقای شرفدینی میگوید: «قبول دارم دولت پول را با تأخیر پرداخت میکند؛ اما کاسب هم باید همکاری کند و کار مردم را راه بیندازد. اگر دولت دیرتر پرداخت میکند، معمولاً امکان هماهنگی در زنجیره تأمین هم وجود دارد.»
پاسخ مسئولان
فرماندار نیریز با اشاره به پیگیریهای انجامشده درباره تأخیر در پرداخت مطالبات فروشگاههای طرف قرارداد کالابرگ میگوید: «بر اساس آخرین پیگیریها، مطالبات مربوط تا ۱۴ تیرماه در هفته گذشته پرداخت شده است. همچنین ۴۰ درصد باقیمانده از مطالبات نیز شنبه پرداخت شد.»
مراد هدایت با تأکید بر این که این مشکل محدود به شهرستان نیریز نیست، میافزاید: «اختلال ایجادشده موضوعی کشوری است و در سایر نقاط کشور نیز گزارش شده که در حال بررسی و اصلاح است.»
غلامعباس شمسی رئیس بانک ملی نیریز نیز با اشاره به منشأ این اختلال اظهار میکند: «این مشکل فقط مربوط به یک یا دو فروشگاه نیست؛ تعداد زیادی از اصناف درگیر آن هستند و موضوع به سامانههای بانک مرکزی و شاپرک مربوط است. برخی خدمات بانکی از جمله حوالهها و انتقال وجه نیز تحت تأثیر قرار گرفته که این مشکل در حال بررسی و رفع است.»
در همین رابطه، مجید کاویانی مسئول اتحادیه اغذیه نیریز، میگوید حدود ۲۷۰ فروشگاه در سطح شهرستان عضو طرح کالابرگ هستند؛ اما با توجه به اختلال در سامانه پرداختها، بخشی از فروشگاههای کوچک به دلیل محدودیت سرمایه در گردش، در روزهای اخیر ارائه خدمات را متوقف کردهاند. او میافزاید: «پیشتر مطالبات فروشگاهها معمولاً ظرف ۷۲ ساعت تسویه میشد؛ اما طولانی شدن زمان پرداخت، فشار بیشتری به واحدهای صنفی کوچک وارد کرده است.»
طیبه کمالی، رئیس اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز به نیریزان فارس گفته است: «۴۰ درصد مطالبات این هفته پرداخت شده و قرار است مابقی هفته آینده واریز شود.»
هر چند مطالبات فروشگاهها به مرور در حال پرداخت است، اما تجربه منفی قبلی، دید کاسبان و اصناف را نسبت به پرداختهای آینده بدبینانه کرده است.
