کم‌خوابی؛ دشمن خاموش قلب

خواب طبیعی چقدر است؟

متخصصان، خواب شبانه ۷ تا ۹ ساعت را برای بیشتر بزرگسالان طبیعی می‌دانند. خواب کمتر از ۷ ساعت، «خواب کوتاه» و کمتر از ۶ ساعت، «خواب بسیار کوتاه» محسوب می‌شود.

نکته جالب اینکه رابطه مدت خواب با سلامت قلب به شکل منحنی «U» است؛ یعنی نه‌تنها خواب کوتاه، بلکه خواب طولانی‌تر از ۹ ساعت نیز با افزایش خطر بیماری‌های قلبی همراه است.

کم‌خوابی چه بر سر قلب می‌آورد؟

مطالعات نشان داده‌اند که حتی چند شب محرومیت از خواب می‌تواند موجب افزایش فشار خون و بالا رفتن احتمال بروز آریتمی‌های قلبی شود. همچنین، شواهد حاکی از آن است که حتی یک شب خواب ناکافی نیز می‌تواند تغییراتی در دیواره رگ‌ها ایجاد کند که از نخستین مراحل شکل‌گیری آترواسکلروز (تصلب یا تنگی عروق) به شمار می‌رود.

امروزه التهاب مزمن یکی از مهم‌ترین مکانیسم‌هایی شناخته می‌شود که خواب ناکافی را به بیماری‌های قلبی و عروقی مرتبط می‌کند.

تأثیر کم‌خوابی بر سوخت‌وساز بدن

خواب ناکافی تنها قلب را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد، بلکه عملکرد متابولیک بدن را نیز مختل می‌کند. از جمله پیامد‌های آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

◼ افزایش مقاومت به انسولین

◼ اختلال در تحمل گلوکز

◼ افزایش سطح هورمون کورتیزول

◼ افزایش وزن و چاقی

بخش قابل توجهی از خطر بیماری‌های قلبی ناشی از کم‌خوابی، از همین مسیر‌های متابولیک ایجاد می‌شود.

افزایش خطر بیماری‌های قلبی و مغزی

مطالعات نشان می‌دهد قوی‌ترین ارتباط کم‌خوابی با «افزایش فشار خون» است. همچنین افرادی که به طور مداوم کمتر از ۷ ساعت در شب می‌خوابند، در مقایسه با دیگران با افزایش «۲۰ تا ۴۵ درصدی خطر ابتلا به بیماری عروق کرونر قلب (سکته قلبی)» روبه‌رو هستند.

خواب ناکافی همچنین خطر بروز آریتمی‌های قلبی، سکته مغزی ایسکمیک و در بلندمدت نارسایی قلبی را افزایش می‌دهد. بخشی از این افزایش خطر، ناشی از فشار خون بالا، اختلالات ریتم قلب و التهاب مزمن است.

فقط مدت خواب مهم نیست

پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد که نظم خواب (Regularity) و کیفیت خواب تقریباً به اندازه مدت خواب اهمیت دارند. خوابیدن و بیدار شدن در ساعت‌های منظم، نقش مهمی در حفظ سلامت قلب ایفا می‌کند.

بر همین اساس، بسیاری از متخصصان معتقدند که در ارزیابی خطر بیماری‌های قلبی، پرسش درباره وضعیت خواب باید همانند سؤال درباره مصرف سیگار، فعالیت بدنی و رژیم غذایی، به بخشی ثابت از ویزیت‌های پزشکی تبدیل شود.