پایان فروش سیگار نخی گامی کوچک با اثری بزرگ
گاهی یک تصمیم به ظاهر ساده، میتواند آغازگر تغییری بزرگ در سلامت جامعه باشد. ممنوعیت فروش سیگار به صورت نخی، از همین دست تصمیمهاست؛ مصوبهای که شاید در نگاه نخست تنها یک محدودیت صنفی به نظر برسد، اما در واقع یکی از مسیرهای آسان دسترسی نوجوانان به دخانیات را مسدود میکند.
واقعیت این است که بسیاری از نوجوانان و حتی برخی جوانان، توان یا جرئت خرید یک پاکت کامل سیگار را ندارند. خرید یک نخ سیگار، هم هزینه کمتری دارد و هم نگرانی نگهداری آن در خانه و مواجهه با خانواده را از بین میبرد. همین سهولت دسترسی، نخستین گام بسیاری از افراد به سمت مصرف مستمر دخانیات است.
از این منظر، ممنوعیت فروش نخی را باید اقدامی پیشگیرانه و هوشمندانه دانست؛ اقدامی که میتواند آغاز سیگار کشیدن را برای بسیاری از نوجوانان به تعویق انداخته یا حتی از آن جلوگیری کند.
در شهرستان نیریز، پیش از ابلاغ این مصوبه نیز شماری از فروشندگان مسئولیتپذیر، از فروش سیگار به نوجوانان و حتی برخی جوانان کمسن و سال خودداری میکردند. این رفتار، تنها یک تصمیم شخصی نبود؛ بلکه نشانهای از احساس مسئولیت اجتماعی کسبهای بود که سلامت نسل آینده را بر سود اقتصادی ترجیح دادند. شایسته است این واحدهای صنفی از سوی دستگاههای مسئول، اتاق اصناف و نهادهای فرهنگی مورد تقدیر و تشویق قرار گیرند تا فرهنگ مسئولیتپذیری در میان سایر فروشندگان نیز گسترش یابد.
البته اجرای موفق این طرح، تنها به ممنوعیت فروش نخی محدود نمیشود. اگر قرار است از سلامت نوجوانان حفاظت شود، باید نظارت بر فروش هرگونه دخانیات به افراد زیر ۱۸ سال با جدیت دنبال شود. همچنین عرضه محصولاتی مانند ناس، پان، پامپ و سایر فرآوردههای اعتیادآور که گاه بدون حساسیت لازم در برخی مراکز عرضه میشوند، نیازمند کنترل و برخورد قانونی است؛ چرا که بسیاری از این محصولات نیز مسیر ورود نوجوانان به اعتیاد را هموار میکنند.
با این حال، هر سیاست عمومی در کنار مزایای خود، ممکن است پیامدهایی نیز داشته باشد. احتمال دارد برخی فروشندگان به صورت پنهانی به فروش نخی ادامه دهند یا بازارهای غیررسمی شکل بگیرد. همچنین اگر نظارت مستمر وجود نداشته باشد، این ممنوعیت تنها روی کاغذ باقی خواهد ماند. از سوی دیگر، ممکن است برخی مصرفکنندگان به جای خرید نخی، پاکت کامل تهیه کنند؛ موضوعی که ضرورت اجرای همزمان برنامههای آموزشی، فرهنگسازی و آگاهسازی خانوادهها و مدارس را دوچندان میکند.
در نهایت باید پذیرفت که هیچ قانونی به تنهایی معجزه نمیکند، اما مجموعهای از قوانین درست، نظارت مستمر و مشارکت مردم میتواند آیندهای سالمتر برای جامعه رقم بزند. ممنوعیت فروش نخی سیگار، اگر با برخورد قاطع با متخلفان، جلوگیری از فروش دخانیات به افراد کمسن و سال و حمایت از فروشندگان قانونمدار همراه شود، میتواند به یکی از مؤثرترین اقدامات پیشگیرانه در کاهش گرایش نوجوانان به دخانیات تبدیل شود.
شاید این تصمیم تنها حذف «یک نخ سیگار» از ویترین مغازهها باشد، اما در حقیقت میتواند از روشن شدن هزاران نخ سیگار در دست نوجوانان فردا جلوگیری کند.
