تختگازِ جنون
بولوارهای نیریز محل کورسهای وحشتناک شبانه عکس تزئینی است
عقربههای ساعت که از ۹ شب میگذرد، جغرافیای صوتی شهر تغییر میکند. برخی خیابانهای نیریز که باید در ساعات پایانی روز، مأمن آرامش شهروندان باشد، حالا به عرصهای برای نمایشهای پرخطر تبدیل شده است. بولوار میرزا کوچکخان، ولایت، بهار و... کانون اصلی این تنشهاست؛ جایی که صدای ناهنجار اگزوزها، موسیقیهای بلند و جیغ لاستیکها، جایگزین سکوت شبانه شده است.
آرامش بربادرفته
فاطمه، ساکن یکی از خانههای مشرف به بولوار میرزا کوچک، با چهرهای خسته میگوید: «هر شب پنجشنبه و جمعه، انگار پیست «فرمول یک» را به قلب محله ما آوردهاند. شیشههای خانه با صدای اگزوزها میلرزد و نوه کوچک من از ترس از خواب میپرد. آیا برای اینها حریمی تعریف نشده است؟»
این ناامنی تنها به خانهها محدود نمیشود؛ محمد ح، مغازهداری که شاهد زنده هر شب و روز این هرجومرجها است، میگوید: «مشتریان خانوادگی ما دیگر جرئت نمیکنند شبها اینجا توقف کنند. یکبار خودرویی هنگام دستیکشیدن، تا یک قدمی برخورد با یک عابر پیش رفت. اعتراض هم که میکنیم، با دهنکجی یا بالا بردن صدای سیستم صوتی مواجه میشویم.»
در پیادهراه نیز، رضا که برای ورزش شبانه آمده، نگران است: «تمام مدت باید چشمبه راه موتوری باشیم که بیهوا از بین جمعیت لایی میکشد. حضور موتورسواران بدون کلاه و گواهینامه، امنیت پیادهروی را بسیار مشکل کرده است.»
هیجان کاذب در بنبست قانون
در سمت دیگر این میدان، جوانی ۲۰ ساله که خودروی دستکاریشدهاش را کنار بولوار متوقف کرده، بیپرده از انگیزه خود میگوید: «وقتی پیست اتومبیلرانی یا فضای تفریحی مناسب نداریم، خیابان برای ما صحنه نمایش است. اینجا دور هم جمع میشویم تا دیده شویم؛ اینجا حس میکنیم هستیم.»
یکی از دوستانش، اما به صراحت میگوید اینجا با دوستانش قرار میگذارد و حتی بعضی وقتها با هم کورس میگذارند.
او با خونسردی درباره برخوردهای پلیس میگوید: «توقیف هم که بشویم، چند روز بعد ماشین را ترخیص میکنیم و دوباره همان آش است و همان کاسه.»
این اعتراف، تلخترین بخش گزارش است؛ جایی که سرهنگ حسین خادمی نیز در آخرین جلسه شورای ترافیک به آن اذعان داشت. به گفته او توقیفهای دهباره یک خودرو و توقیف ۳۰۰ خودرو در یک ماه هم مانع تکرار تخلف توسط جوانهایی که برخی از آنها تعادل روانی ندارند، نشده است. گویی قانون، قدرت بازدارندگی خود را در برابر این هیجانهای آنی از دست داده است.
برخی از همشهریان معتقدند مشکلات به ظاهر ترافیکی که در بولوارهای میرزا کوچکخان، سرداران، ولایت، بهار و... میگذرد، نشانهای از یک شکاف فرهنگی و فقدان مهارتهای شهرنشینی است. تقابل میان حق آرامش عمومی و هیجانطلبی فردی، این معابر را به نقطه جوش رسانده است.
مطالبات روی میز؛ راهکارهای پیشرو
برای برونرفت از این وضعیت، مطالبه شهروندان و کارشناسان بر چند محور اصلی استوار است:
۱- مداخله فرهنگی: ایجاد فضاهای جایگزین برای تخلیه هیجان جوانان و ارتقاء آموزشهای حقوق شهروندی.
۲- تجهیزات هوشمند: استقرار خودروهای گشت مجهز به دوربین پلاکخوان برای ثبت آنی تخلفات.
۳- اقدامات مهندسی: نصب اصولی سرعتگیرهای بازدارنده در کانونهای بحرانی نظیر بولوار میرزا کوچکخان.
۴- قاطعیت در قانون: بررسی قضایی موضوع ابطال دائم گواهینامه برای متخلفان حرفهای و تکراری.
تا زمانی که خیابانهای شهر به عنوان ملک شخصی و صحنه نمایش عدهای قلیل تلقی شود، آرامش از نیریز رخت برخواهد بست. اگر نظارت هوشمند، برخورد بازدارنده و مداخله فرهنگی همزمان صورت نگیرد، این رفتارهای پرخطر میتواند به یک عادت شهری پرهزینه تبدیل شود؛ عادتی که هزینهاش را همه میپردازند، اما سودش تنها نصیب چند دقیقه هیجان زودگذر برای عدهای محدود میشود.
