مدرسه بدون پول نمیچرخد
مدیر آموزش و پرورش در مورد دریافت پول در مدارس دولتی: ناچاریم، اما اجباری نیست در حالی که وزارت آموزشوپرورش دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی را غیرقانونی اعلام کرده است، گزارشها و گفتههای برخی والدین در نیریز نشان میدهد در بسیاری از مدارس، ثبتنام بدون پرداخت مبالغی تحت عنوان مشارکت، عملاً انجام نمیشود؛ مسئلهای که مدیران مدارس آن را نتیجه کمبود شدید بودجه و هزینههای جاری مدارس میدانند.
رئیس ستاد ثبتنام وزارت آموزشوپرورش گفت: اخذ هرگونه شهریه از والدین دانشآموزان در مدارس دولتی خلاف قانون است.
۲۵ خردادماه ۱۴۰۵ نیز حمید طریفی حسینی معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزشوپرورش اعلام کرد: دریافت وجه از اولیاء دانشآموزان هنگام ثبتنام در مدارس دولتی غیرقانونی است.
با وجود تأکید وزارت آموزشوپرورش بر ممنوعیت دریافت پول برای ثبتنام، گزارشها نشان میدهد این اقدام غیرقانونی در بسیاری از مدارس بهراحتی انجام میشود.
«م»، یکی از شهروندان نیریزی که برای ثبتنام دخترش به یکی از مدارس دولتی مراجعه کرده، میگوید: «همان ابتدا گفتند یک میلیون و پانصد هزار تومان واریز کنید تا ثبتنام انجام شود. گیج شده بودم؛ مگر قرار نبود در مدارس دولتی هزینهای پرداخت نشود؟»
معصومه، مادر دیگری که برای ثبتنام فرزندش به مدارس دولتی مراجعه کرده است، میگوید: «امسال پول گرفتند؛ سال گذشته هم گفتند باید پول بپردازید. میگویند بودجه نداریم. حتی زمان گرفتن کارنامه هم پول میگیرند.»
«ف» نیز از دیگر مادرانی است که برای ثبتنام فرزندش در مدارس دولتی از او درخواست دو میلیون تومان شده است. او میگوید: «خدا میداند نداشتم. اگر داشتم که او را به مدرسه غیرانتفاعی میفرستادم. آنقدر گفتم ندارم تا به یک میلیون تومان رضایت دادند.»
در مقابل، برخی مدیران مدارس دولتی میگویند به دلیل کمبود بودجه، بدون کمک و مشارکت والدین قادر به تأمین هزینههای مدرسه نیستند.
یکی از مدیران مدارس ابتدایی با اشاره به این که در بخشنامهها تأکید شده هنگام ثبتنام حتی یک ریال هم نباید دریافت شود، میگوید: «واقعاً مجبوریم. دولت میگوید پول نگیرید، اما برای هزینههای مدارس بودجهای پرداخت نمیکند. تنها سرانهای که به ازاء هر دانشآموز در سال پرداخت میشود حدود ۳۵ هزار تومان است که عملاً پاسخگوی هیچ هزینهای نیست.»
او ادامه میدهد: «برای مراسم و برنامههای مختلف مدرسه باید از دانشآموزان پذیرایی کنیم. هزینه برق، آب، تلفن، اینترنت، چاپ و خرید کاغذ، تعمیر پرینتر، کولر و بسیاری موارد دیگر را داریم. حتی برای خرید پلاستیک زباله و مایع دستشویی هم بودجهای به ما داده نمیشود و گفتهاند از کمکهای مردمی تأمین کنید. از آن طرف وزارتخانه هم تأکید میکند هنگام ثبتنام پولی دریافت نشود. این موضوع به یک معضل میان اولیا و مدیران مدارس تبدیل شده و واقعاً نمیدانیم چه باید کرد.»
یکی دیگر از مدیران مدارس ابتدایی نیز هرچند تأکید میکند هنگام ثبتنام پولی دریافت نمیکنند، اما معتقد است مشارکت اولیا در طول سال تحصیلی ضروری است.
او میگوید: «پس از برگزاری انتخابات انجمن اولیا و مربیان، هزینههای سالانه مدرسه مانند رنگآمیزی، تعمیرات، آسفالت، خرید وایتبرد، دستگاه کپی، برگه امتحانی، قبوض و مواد شوینده برآورد میشود. سپس در جلسهای با اولیا مطرح میکنیم که لازم است این هزینهها تأمین شود. واقعاً چارهای نداریم. برای مدرسهای با ۳۰۰ دانشآموز، اگر در سال ۵ میلیون تومان جمع شود، با این مبلغ چه کاری میتوان انجام داد؟»
یکی دیگر از مدیران مدارس نیز از دیوار فرسوده مدرسهشان میگوید؛ دیواری که به گفته او هر لحظه احتمال ریزش دارد.
او میگوید: «علاوه بر هزینههای جاری، هزینه تعمیرات هم بر عهده خود مدرسه است. متأسفانه برخی خانوادهها شرایط را درک نمیکنند و مدیران را طوری قضاوت میکنند که انگار قصد سوءاستفاده دارند، در حالی که ما فقط برای تأمین هزینهها ناچار به دریافت پول هستیم.»
مدیر یکی از دبیرستانها نیز مبالغ دریافتشده در ابتدای سال تحصیلی را مشارکت در امور مدرسه میداند.
او میگوید: «شورای مدرسه هزینههایی مانند اجاره سالن ورزشی، بیمه دانشآموزان، برگزاری امتحانات و چاپ برگهها، قبوض، جوهر پرینتر و مواد شوینده را محاسبه میکند و در ابتدای سال مبلغی به عنوان مشارکت از اولیا دریافت میشود. البته به ما گفتهاند هنگام ثبتنام پولی دریافت نکنیم؛ اما اگر این مبلغ در آغاز سال گرفته نشود، معمولاً در طول سال دیگر امکان دریافت آن وجود ندارد.»
در ادامه، منفرد، رئیس آموزشوپرورش نیریز، با تأکید بر ممنوعیت دریافت پول هنگام ثبتنام در مدارس دولتی میگوید: «دریافت پول در زمان ثبتنام ممنوع است؛ یعنی مدیران نمیتوانند ثبتنام دانشآموز را منوط به پرداخت پول کنند. اما پس از ثبتنام، اولیا میتوانند بهصورت داوطلبانه در تأمین هزینههای مدرسه مشارکت داشته باشند.»
او ادامه میدهد: «صادقانه بگویم، از نظر منطقی اگر مدیران این هزینهها را دریافت نکنند، عملاً باید درِ مدرسه را ببندند. مدارس ناچارند از کمکهای مردمی استفاده کنند. البته قانون نیز اجازه دریافت کمکهای مردمی را داده است؛ اما به شرط آن که داوطلبانه باشد و هنگام ثبتنام دریافت نشود.»
منفرد میافزاید: «آموزشوپرورش هزینههایی مانند حقوق و بیمه معلمان و اضافهکار آنها را پرداخت میکند، اما برای هزینههای جاری مدارس منابع کافی در اختیار ندارد، زیرا اعتبارات تخصیصیافته محدود است.»
او در پایان میگوید: «البته برخی از اولیا شرایط مدارس را درک میکنند و کمکهای خوبی انجام میدهند که واقعاً از آنها قدردانی میکنیم.»
