نیاز نیریز به صحنههای روشن تئاتر
شهرستان نیریز نیز از این قاعده مستثنا نیست؛ شهری که از معدود شهرستانهای کشور به شمار میرود که هنوز از داشتن سینما محروم است و مراکز تفریحی و فرهنگی آن نیز به نسبت جمعیت و ظرفیتهای انسانیاش بسیار محدود هستند.
بهتازگی نمایش طنز سیاهبازی «مادر شوهر پرماجرا» در این شهرستان روی صحنه رفت. قصد این نوشتار نه نقد این اثر است و نه ورود به بحث کیفیت، ژانر یا دیدگاههای موافق و مخالف پیرامون آن. آنچه اهمیت دارد اصل برگزاری چنین رویدادهایی است؛ رویدادهایی که میتوانند بخشی از نیاز جامعه به نشاط، تعامل اجتماعی و تخلیه روانی را پاسخ دهد.
جامعه امروز ایران روزهای آسانی را پشت سر نمیگذارد. تورم و نگرانیهای اجتماعی دغدغههایی را به وجود آورده است. در چنین شرایطی، یکی از مهمترین وظایف نهادهای فرهنگی جلوگیری از شکلگیری «ترومای جمعی» و هدایت جامعه به سمت امید، همبستگی و نشاط اجتماعی است. جامعهای که در معرض اخبار ناگوار، اضطراب و نگرانی قرار گیرد، بهتدریج دچار فرسودگی روانی و کاهش سرمایه اجتماعی خواهد شد.
خوشبختانه برنامههای مذهبی در نیریز همچنان با قوت در حال برگزاری است و بخش مهمی از هویت فرهنگی و دینی جامعه را نمایندگی میکند. اما واقعیت این است که نیازهای فرهنگی جامعه تنها به یک حوزه محدود نمیشود. اگر به دو سال اخیر نگاه کنیم، خواهیم دید که حتی آیین نوروز بهعنوان شادترین مناسبت ملی ایرانیان نیز تحت تأثیر سوگهای جمعی و رخدادهای تلخ قرار گرفته است.
در چنین بزنگاههایی، نهادهای فرهنگی باید بهسرعت وارد عمل شوند و برای حفظ تعادل روانی جامعه، برنامههای جایگزین و متنوعی را طراحی کنند. اگر فضای شادی و نشاط اجتماعی مدیریت نشود، اندوه و ناامیدی بهتدریج جای آن را خواهد گرفت.
شهرستانی با جمعیتی بیش از ۸۰ هزار نفر، حتی با وجود همه محدودیتها و کمبود امکانات، میتواند میزبان برنامههای فرهنگی متنوعی باشد؛ از جمله:
- اجرای مستمر تئاترهای صحنهای، کمدی و خانوادگی
- احیای تئاتر خیابانی در پارکها و فضاهای عمومی
- جشنوارههای کوچک موسیقی محلی و آئینی
- شبهای شعر، داستانخوانی و شاهنامهخوانی
- اجرای نمایشهای کودک و نوجوان
- برگزاری جشنوارههای استعدادیابی هنری
- اکرانهای مناسبتی فیلم در سالنهای موجود
- نمایشگاههای هنرهای تجسمی و صنایعدستی
- برنامههای ترکیبی فرهنگی همراه با مشارکت خانوادهها
تجربه نشان داده است هر جا هنر و فرهنگ در متن زندگی مردم قرار گرفته، آسیبهای اجتماعی کاهش یافته و حس تعلق اجتماعی افزایش پیدا کرده است. تئاتر نیز یکی از همین ابزارهاست؛ ابزاری که مردم را دور هم جمع میکند، گفتوگو میآفریند، لبخند میسازد و برای ساعتی ذهن جامعه را از فشارهای روزمره دور میکند.
شاید امروز بیش از هر زمان دیگری نیریز به صحنههای روشن تئاتر، به خندههای جمعی، به روایتهای امیدبخش و به برنامههای فرهنگی متنوع نیاز داشته باشد. چرا که توسعه فرهنگی تنها در ساخت ساختمانها و مراکز جدید خلاصه نمیشود؛ توسعه فرهنگی یعنی زنده نگه داشتن روح جامعه و ایجاد فرصتهایی برای نفس کشیدن مردم در میان هیاهوی زندگی.