نیریز و ضرورت یک پیست استاندارد
مطالبه ایجاد پیست اتومبیلرانی و موتورسواری در نیریز در نگاه نخست شاید برای بعضیها صرفاً یک خواسته ورزشی به نظر برسد، اما اگر کمی دقیقتر به مسئله نگاه کنیم، روشن میشود که موضوع پیست اتومبیلرانی و موتورسواری، فقط بحث ورزش و تفریح نیست؛ بلکه مستقیماً با ایمنی شهری، کاهش حوادث، هدایت و جهتدهی هیجان جوانان و پیشگیری از رفتارهای پرخطر در معابر عمومی گره خورده است. خواهناخواه جوانان به خودرو، موتورسیکلت، سرعت، مهارتهای رانندگی و تخلیه هیجان علاقهمندند...
این علاقه را نمیتوان نادیده گرفت، سرکوب کرد یا صرفاً با برخوردهای مقطعی از بین برد. واقعیت این است که هیجان جوانی اگر مسیر درست پیدا نکند، ممکن است در مسیر نادرست بروز پیدا کند؛ و یکی از مصداقهای آن، کورسهای خیابانی، حرکات نمایشی و رانندگی خطرناک در سطح شهر است.
حدود دو سال است که محل تمرین اتومبیلرانان و پیش از آن موتورسواران نیریز از آنان گرفته شده و این قشر عملاً از داشتن فضایی مشخص، قانونی و ایمن برای تمرین و فعالیت محروم ماندهاند. نتیجه این خلأ، امروز به شکل یک معضل شهری خود را نشان میدهد؛ معضلی که پلیس نیز بارها نسبت به آن هشدار داده است و هفته گذشته نیز رئیس پلیس راهور در شورای ترافیک همین مسئله را هشدار داد.
آنگونه که اعلام شده، پلیس هر شب گشتهای نامحسوسی را در خیابانها و بهویژه بلوار ولایت و میرزا کوچک خان انجام میدهد و روزانه ۵ تا ۶ خودرو متخلف را توقیف میکند. در گزارشی دیگر نیز از توقیف ۱۲۳ دستگاه خودرو خبر داده شد و در مقطعی هم سرهنگ حسین خادمی از توقیف ۳۰۰ خودروی متخلف تنها در یک ماه سخن گفته؛ آماری که بهخوبی نشان میدهد ما با یک ناهنجاری موردی روبهرو نیستیم، بلکه با یک مسئله جدی و تکرارشونده مواجهیم.
وقتی یک خودرو چندین بار توقیف میشود و راننده پس از ترخیص دوباره همان رفتارهای خطرناک را در معابر شهر تکرار میکند، باید پذیرفت که صِرف برخورد انتظامی، هرچند لازم و ضروری، بهتنهایی برای حل مسئله کافی نیست. برخورد پلیس میتواند نقش بازدارنده داشته باشد، اما راهحل ریشهای در کنار نظارت و برخورد، فراهمکردن بستر مناسب برای هدایت این هیجانها به مسیر درست است.
تجربه سالهای گذشته در نیریز نیز دقیقاً همین را نشان داده است. در دورهای که هیئت اتومبیلرانی و موتورسواری با شعار «هیجان در پیست، آرامش در شهر» برنامههای هفتگی برگزار میکرد، بخش قابل توجهی از جوانان جذب همان فضا شدند. آن برنامهها فقط یک فعالیت ورزشی نبود؛ در واقع نوعی مدیریت اجتماعی هیجان جوانان بود. هم شرکتکنندگان فرصتی برای تخلیه انرژی در محیطی کنترلشده پیدا میکردند و هم خانوادهها و مردم برای تماشا حضور مییافتند. در آن سالها، به گفته فعالان این حوزه، آمار چنین ناهنجاریهایی به شکل امروز مطرح نبود.
این مقایسه یک پیام روشن دارد:
وقتی برای یک نیاز واقعی، مسیر قانونی و امن تعریف نشود، آن نیاز به شکل غیرقانونی و ناایمن در سطح شهر بروز میکند.
ایجاد یا اختصاص یک فضای مشخص برای پیست اتومبیلرانی و موتورسواری در نیریز، نه یک خواسته تجملی است و نه امتیازی ویژه برای گروهی محدود. این کار، نوعی سرمایهگذاری برای نظم و آرامش بیشتر شهر است. همانگونه که برای کاهش خطرات ترافیکی، از سرعتگیر، دوربین، گشت و برخورد قانونی استفاده میشود، باید از ابزارهای فرهنگی، اجتماعی و ورزشی هم بهره برد. پیست اتومبیلرانی و موتورسواری میتواند یکی از همین ابزارهای مؤثر باشد.
در شرایط فعلی، یکی از پیشنهادهای قابل بررسی، اختصاص بخشی از مسیر در انتهای بلوار نصر، در بلوار جدید نزدیک شهرک امیرکبیر است؛ فضایی که میتوان آن را با برنامهریزی و هماهنگی، نیمروز در هفته در اختیار هیئت اتومبیلرانی و موتورسواری قرار داد تا همچون گذشته برنامههای منظم تمرینی و مهارتی در آن برگزار شود. این پیشنهاد در مقایسه با ساخت یک پیست کامل و دائمی، هم راهکاری سادهتر و در دسترستر است و هم گامی عملی و فوری برای کاهش بخشی از مشکلات موجود.
دستگاههای اجرایی از جمله شهرداری، شورای شهر، اداره ورزش و جوانان، پلیس و هیئت اتومبیلرانی و موتورسواری باید این موضوع را نه بهصورت جزیرهای، بلکه در قالب یک مسئله مشترک شهری ببینند. اگر دغدغه همه ما کاهش خطر، آرامش خانوادهها، جلوگیری از حادثهآفرینی در خیابانها و حفظ جان جوانان است، باید بپذیریم که بخشی از راهحل، در ایجاد فضای امن و رسمی برای این ورزش نهفته است.
نمیتوان از یکسو از افزایش حرکات خطرناک و کورسهای خیابانی ابراز نگرانی کرد و از سوی دیگر، هیچ مسیر جایگزین و امنی برای هدایت این هیجانها در نظر نگرفت. شاید وقت آن رسیده باشد که بار دیگر به همان شعار درست و آزموده بازگردیم:
هیجان در پیست، آرامش در شهر
تندرست باشید
