مشکل داروخانه بیمارستان چرا حل نمیشود؟
بحران کمبود دارو و اقلام مصرفی در بیمارستان شهدای سلامت نیریز، این روزها به نقطهای رسیده که حتی مسئولان نیز از فشار مضاعف سخن میگویند. 
هرچند مشکل کمبود دارو در این مرکز درمانی موضوع تازهای نیست و از زمان افتتاح بیمارستان جدید در خارج از شهر، بهطور مداوم محل گلایه و اعتراض مردم بوده، اما آنچه در هفتههای اخیر رخ داده، به گفته منابع مختلف، از نظر شدت و گستره، سابقه نداشته است.
بررسی میدانی و گفتوگو با یک کارمند بیمارستان، رئیس شبکه بهداشت و درمان نیریز و رئیس بیمارستان، نشان میدهد معضل اخیر حاصل تلاقی چند عامل همزمان است: پایان قرارداد پیمانکار، بدهی انباشته، مزایدههای بینتیجه، اجاره سنگین، نیاز به سرمایه در گردش بالا و حتی اختلال در سامانه اجرایی.
قرارداد پایانیافته و مزایدههای بینتیجه
به گفته یکی از کارکنان بیمارستان، قرارداد پیمانکار قبلی داروخانه حدود سه ماه پیش به پایان رسیده و دو تا سه نوبت مزایده نیز بدون نتیجه مانده است. در این مدت، داروخانه با کمبود گسترده اقلامی مانند سرم، دستکش، آب مقطر، لباس بیمار، ملحفه و تجهیزات مصرفی روبهرو بوده و در مواردی بیماران ناچار شدهاند داروهای خود را از سطح شهر تهیه کنند؛ موضوعی که برای اقلام تخصصی بیمارستانی عملاً امکانپذیر نیست.
این کارمند همچنین از حجم بالای گردش مالی داروخانه سخن میگوید و برآورد میکند هزینه تأمین دارو و ملزومات میتواند ماهانه به حدود ۲۰ تا ۳۰ میلیارد تومان برسد؛ رقمی که نشان میدهد اداره این مجموعه نیازمند پشتوانه مالی جدی است.
بدهی ۳۰ میلیاردی و اجاره ۳۵۰ میلیونی
رئیس شبکه بهداشت و درمان نیریز در بیان ابعاد اقتصادی ماجرا میگوید خیلی وقتها پیمانکاران داروخانه تا ۳۰ میلیارد تومان از دانشگاه طلب دارند؛ موضوعی که رغبت سرمایهگذاران جدید را کاهش داده است.
به گفته دکتر نادر صادقی، شرایط بازار دارو سختتر شده و بسیاری از خریدها بهصورت نقدی انجام میشود. از این رو، ورود به داروخانه بیمارستان مستلزم ۳۰ تا ۴۰ میلیارد تومان سرمایه در گردش است.
صادقی همچنین به موضوع اجاره اشاره میکند و میگوید اجاره داروخانه بیمارستان نیریز ماهانه ۳۵۰ میلیون تومان است؛ رقمی که در مقایسه با برخی نقاط دیگر استان مثل استهبان که با فضای بهتر و بیشتر تنها ۷۵ میلیون تومان است، بالا ارزیابی میشود و میتواند در کاهش استقبال متقاضیان مؤثر باشد.
به گفته وی، در آخرین مزایده سه پیمانکار شرکت کردهاند و قرار است با بازگشایی پاکتها، وضعیت نهایی این هفته مشخص شود.
مشکل سامانهای و دو هفته مشکلات
در سوی دیگر، رئیس بیمارستان شهدای سلامت نیریز ضمن تأیید کمبودها، بر وجود یک عامل فنی نیز تأکید میکند. به گفته دکتر سروش صدر، علاوه بر پایان قرارداد و نبود متقاضی در مزایده قبلی، اختلالی در سامانه مربوط به فرایند مزایده باعث شد برخی پیمانکاران امکان ثبتنام نداشته باشند؛ مشکلی که حدود دو هفته ادامه داشته و این معضل را تشدید کرده است.
گفته میشود برای عبور از شرایط اضطراری، دانشگاه علوم پزشکی مبلغی حدود یک میلیارد تومان در اختیار بیمارستان گذاشته تا نیازهای فوری تأمین و مانع از توقف کامل خدمات شود. هر چند مبلغ اندک است و شاید تنها کفاف یک هفته را هم ندهد.
به گفته رئیس بیمارستان، در این مدت اتاقهای عمل فعال بوده و عملهای اورژانسی متوقف نشده، هرچند عمل دو تا سه بیمار غیر اورژانسی به روزهای بعد موکول شده است. همچنین در مواردی برای تهیه تجهیزات ضروری، ناچار به تأمین اقلام از شیراز و حتی اعزام خودرو به شهرهای دیگر شدهاند.
مشکلی قدیمی با ابعاد تازه
کمبود دارو در بیمارستان شهدای سلامت نیریز موضوعی تازه نیست. از زمان انتقال خدمات درمانی به بیمارستان جدید خارج از شهر، بخشی از گلایههای مردمی معطوف به دشواری دسترسی، کمبود برخی اقلام و ناپایداری در تأمین دارو بوده است.
اما به اذعان منابع مختلف، دامنه و شدت بحران فعلی با دورههای پیشین قابل مقایسه نیست. اگر در گذشته کمبودها محدود و مقطعی بود، اکنون مجموعهای از مشکلات مالی، قراردادی و اجرایی همزمان بروز کرده و سیستم درمانی شهرستان را تحت فشار قرار داده است.
سکوت دانشگاه علوم پزشکی
برای روشنتر شدن ابعاد موضوع، تلاش کردیم با دکتر خشنود، معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، گفتوگو کنیم. با این حال، این تلاشها بینتیجه ماند و رئیس روابط عمومی دانشگاه نیز ارتباطی میان رسانه و معاونت مذکور برقرار نکرد.
این عدم پاسخگویی در شرایطی که افکار عمومی با نگرانی روند تأمین دارو را دنبال میکند، خود به ابهامات موجود میافزاید؛ بهویژه آن که بخش مهمی از مسائل مطرحشده، از جمله طلب پیمانکار و سیاستهای پیمانکاری و اجارهای، در سطح دانشگاه تصمیمگیری میشود.
فراتر از یک داروخانه
داروخانه بیمارستان، نقطه اتصال زنجیره درمان است. وقتی این حلقه دچار اختلال میشود، فشار آن مستقیم بر بیماران، کادر درمان و اعتماد عمومی وارد میشود.
اکنون با اعلام حضور چند متقاضی در مزایده اخیر، امیدها به تثبیت وضعیت افزایش یافته است. با این حال، تجربه ماههای گذشته نشان میدهد حل پایدار این مشکل قدیمی، تنها با انتخاب یک پیمانکار جدید ممکن نخواهد بود؛ بلکه نیازمند بازنگری در ساختار مالی، نحوه تسویه بدهیها، سیاستهای اجاره و سازوکارهای اجرایی است.
