بازار قهوه تلختر شد
بازار قهوه در ایران این روزها زیر سایه افزایش نرخ ارز و فشار بازار جهانی، روزهای گرانی را تجربه میکند؛ تغییری که حالا فقط در آمار واردات یا قیمت دانهها دیده نمیشود، بلکه در منوی کافهها و دورهمیهای دوستانه هم خود را نشان داده است. در شهر نیریز، جایی که کافهنشینی در سالهای اخیر به بخشی از سبک زندگی جوانها تبدیل شده، افزایش قیمت قهوه حالا طعم این دورهمیها را کمی تلختر کرده است.
در یکی از کافههای پرتردد شهر، جوانها دور میزهای کوچک نشستهاند. فنجانهای قهوه هنوز بخار میکند، اما گفتوگوها بیشتر از همیشه درباره قیمتهاست. یکی از دانشجوها که فنجان اسپرسویش را آرام هم میزند، میگوید: «قبلاً اگر دوستانمان را اتفاقی در کافه میدیدیم، راحت میگفتیم مهمان من. حالا باید چند بار حساب کنیم ببینیم از پسش برمیآییم یا نه.»
قیمتها واقعاً تغییر کرده است. در بسیاری از کافههای نیریز، هر شات اسپرسوی ساده به حدود ۶۵ هزار تومان رسیده و اگر قهوه از برندهای وارداتی یا باکیفیتتر باشد، قیمت آن به حداقل ۱۰۰ هزار تومان هم میرسد. نوشیدنیهایی مثل لاته یا کاپوچینو هم که با شیر تهیه میشود، به دلیل افزایش قیمت لبنیات، رشد قابل توجهی داشته است.
صاحب یکی از کافههای شهر که سالهاست در این حوزه فعالیت میکند، میگوید افزایش قیمت دانه قهوه فشار زیادی به کافهها وارد کرده است. به گفته او، میانگین قیمت دانه قهوه در بازار به حدود سه میلیون و پانصد هزار تومان در هر کیلو رسیده و همین موضوع باعث شده بسیاری از کافهها ناچار شوند ترکیب دانههای خود را تغییر دهند.
او توضیح میدهد: «قبلاً بیشتر از عربیکا استفاده میکردیم؛ اما حالا بعضی کافهها مجبور شدهاند سهم روبوستا را در میکسها بیشتر کنند تا قیمت تمامشده پایینتر بیاید. با این حال باز هم هزینهها بالاست.»
افزایش قیمت قهوه تنها منوی کافهها را تغییر نداده، بلکه رفتار مشتریان را هم دگرگون کرده است. برخی کافهداران میگویند در ماههای اخیر فروش دان قهوه و پودر آسیابشده بیشتر شده است. مشتریها ترجیح میدهند دستگاه اسپرسوساز خانگی بخرند و قهوه را در خانه تهیه کنند.
یکی از کافهداران در این باره میگوید: «خیلی از مشتریهای ثابت ما میآیند دان قهوه میخرند و میگویند فعلاً در خانه درست میکنیم. برایشان بهصرفهتر است.»
با این حال برای بسیاری از جوانها، کافه فقط محل نوشیدن قهوه نیست. این فضاها جایی برای دیدار دوستان، گفتوگو و فاصله گرفتن کوتاه از فشارهای روزمره است. یکی از جوانان نیریزی که با دوستانش در کافه نشسته، میگوید: «کافه رفتن شاید سادهترین تفریح ما باشد. همین چند دقیقه نشستن و قهوه خوردن کمک میکند از دغدغههای روزمره فاصله بگیریم. اما حالا حتی همین هم دارد سختتر میشود.»
افزایش قیمت قهوه در ایران ریشهای فراتر از بازار داخلی دارد. قهوه محصولی کاملاً وارداتی است و قیمت آن تحت تأثیر مجموعهای از عوامل جهانی قرار دارد؛ از تغییرات اقلیمی در کشورهای تولیدکننده گرفته تا افزایش هزینه حملونقل و رشد تقاضای جهانی. در کنار این عوامل، نوسان نرخ ارز نیز بهطور مستقیم بر قیمت نهایی این محصول در بازار ایران اثر میگذارد.
همین وابستگی باعث شده کوچکترین تغییر در بازار جهانی، در مدت کوتاهی در کافههای شهرهای ایران هم دیده شود؛ حتی در شهری آرام مثل نیریز.
با وجود همه این تغییرات، کافهها همچنان بخشی از زندگی شهری باقی ماندهاند. شاید تعداد سفارشها کمتر شده باشد یا مشتریها با دقت بیشتری انتخاب کنند، اما هنوز هم عصرهای نیریز با صدای آسیاب قهوه و گفتگوی جوانها در کافهها همراه است.
تنها تفاوت این است که این روزها، در کنار عطر قهوه، کمی هم طعم گرانی در فنجانها احساس میشود.
