مصرف قلیان و سیگار در بین دختران
مصرف دخانیات در میان دختران و زنان، از یک تابو به یک عادت روزمره تبدیل شده است؛ آماری که از افزایش ۱۳۵ درصدی مصرف دخانیات در میان دختران ۱۸ تا ۲۵ ساله حکایت دارد، حالا در روایت‌های میدانی نی‌ریز، شکل ملموس‌تری به خود گرفته است. فروشندگانی که می‌گویند ۷۰ درصد مشتریان قلیان و تنباکو زنان‌اند، نوجوانانی که مصرف سیگار و قلیان را طبیعی می‌دانند و خانواده‌هایی که چشم بر این واقعیت بسته‌اند؛ همه و همه از زنگ خطری خبر می‌دهد که حالا به صدا درآمده است.
به گفته عبدالهی معاون اجتماعی شورای عالی انقلاب فرهنگی، ️مصرف دخانیات در میان دخترانِ ۱۸ تا ۲۵ سال حدود ۱۳۵ درصد افزایش یافته و مصرف قلیان در میان زنان در بازه پنج ساله، با رشد ۵۷ درصدی همراه بوده، درحالی که این نرخ در مردان با رشد ۱۷ درصدی همراه بوده است.
بر پایه بررسی نی‌ریزان فارس، رشد دخانیاتی نظیر قلیان و سیگار در نی‌ریز نیز به میزان قابل توجهی در میان زنان و دختران نی‌ریزی افزایش داشته، به طوری که فروشگاه‌های عرضه کننده این محصولات بر این موضوع تأکید دارند.
یکی از فروشندگان قلیان و لوازم جانبی آن، خرید قلیان، تنباکو، زغال و ... را در زنان ۷۰ درصد و در مردان ۳۰ درصد می‌داند.
به گفته او هرچند خرید متقاضیان این کالا‌ها از جوانان ۱۴-۱۳ ساله شروع می‌شود، اما آنها این محصولات را به جوانان زیر ۱۸ سال نمی‌فروشند.
آمار یکی دیگر از فروشندگان قلیان و لوازم جانبی آن نیز دقیقاً شبیه فروشنده قبل است.
- ۷۰ درصد خانم‌ها و ۳۰ درصد آقایان! درحالی که مشتری‌های کم سن و سال‌تر نیز داریم، ولی به آنها نمی‌فروشیم.
او مصرف دخانیات در بین جوانان و نوجوانان امروزی را امری عادی و به نوعی سرگرمی می‌داند.
می‌گوید: وقتی جوان‌ها نه تفریحی دارند، نه سینمایی، نه کنسرتی، باید چه کنند؟ تنها سرگرمی آنها همین کشیدن قلیان است، جدا از این که بسیاری از آنها در کنار قلیان و سیگار، پاد، ویپ، ناس و... هم مصرف می‌کنند.
یکی از عرضه‌کنندگان دخانیات، فروش قلیان، مصرف تنباکو و... را بین آقایان و خانم‌ها ۵۰ به ۵۰ می‌داند.
می‌گوید: خیلی از خانم‌ها دنبال ناس و بی تی هستند که ما نداریم؛ اما اکثر آنها سیگار سناتور مصرف می‌کنند. ما آن را هم نداریم، یعنی اصلاً سیگار نمی‌فروشیم.
یکی از سوپری‌های سطح شهر نیز مصرف سیگار و قلیان را در خانم‌ها و آقایان برابر می‌داند. او که مشتری‌های سیگار و تنباکویش بچه‌های دوازده سیزده ساله تا افراد سالخورده را تشکیل می‌دهد، می‌گوید: خانم و آقا ندارد. دختر و پسر هم ندارد. از همه مارکی می‌برند. هم نخی، هم بسته‌ای... تنها کالایی هم که با وجود گران شدن تغییری در فروش‌مان نداشته، سیگار و تنباکو بوده. مردم کلافه‌اند، هزار تا مشکل دارند، دود می‌کشند تا بلکه کمی از دردهایشان کم شود.
یکی دیگر از مغازه‌داران سطح شهر نیز در این یکی دو سال اخیر، مصرف سیگار و تنباکو در بین خانم‌ها را بسیار بیشتر از قبل می‌داند.
می‌گوید: قبلاً خانم‌ها و دختر‌ها به روزی سه چهار نخ قانع بودند، اما الان سیگار پاکتی می‌گیرند که تعدادشان هم کم نیست؛ از از دختران ۱۵-۱۴ ساله گرفته تا خانم‌های ۶۰-۵۰ ساله. مصرف تنباکو هم که دیگر جای خود دارد.
در ادامه بررسی‌ها سری به یکی از سفره‌خانه‌های نی‌ریز زدیم که در آن قلیان نیز سِرو می‌شود.
صاحب آنجا نیز تنها تفریح جوانان را کشیدن قلیان می‌داند؛ خانواده‌هایی که به گفته وی دسته‌جمعی، خانم و آقا، پنج شش نفره برای کشیدن قلیان مراجعه می‌کنند و ساعتی دور هم می‌نشینند.
به عقیده او در این که قلیان کالایی مضر است شکی نیست، با این حال چیزی است که در جامعه و خصوصاً بین جوانان بسیار فراگیر شده است.
وی با اشاره به این که آنجا محیطی بسیار امن چه برای خانم‌ها و چه برای آقایان است، می‌گوید: شاید مسئولان حق داشته باشند؛ اما سختگیری بیش از حد هم خوب نیست. بالاخره جوان‌ها قلیان مصرف می‌کنند و اگر اینجا نکشند، به جایی مانند باغ‌ها و... کشیده می‌شوند که ممکن است بعد از آن هزار اتفاق ناخوشایند خصوصاً برای دختران پیش بیاید. اگر مسئولان با وجود مشکلات امروزه جوان‌ها، کمی با آنها مدارا کنند، شاید کمتر بتوانیم شاهد اتفاقات ناخوشایند باشیم.
صاحب یکی دیگر از کافه‌ها که در آن قلیان نیز سِرو می‌شود، می‌گوید تقاضاکننده خانم هم داریم؛ اما به خاطر محدودیتی که برایمان گذاشته‌اند، به افراد زیر ۱۸ سال و حتی خانم‌ها و دخترانی که بدون خانواده‌شان بیایند، قلیان نمی‌دهیم.
به گفته او هنوز قانونی مصوب نشده که سِرو قلیان بلامانع یا ممنوع باشد؛ از این رو آنها قلیان را با شرایط خاص به مشتریان عرضه می‌کنند.
«ف» ۴۰ ساله یکی از خانم‌هایی که برای خرید تنباکو آمده، از جمع‌های دورهمی‌شان و از قلیان می‌گوید.
- اصلاً بدون قلیان صفایی ندارد. شش هفت سالی است قلیان می‌کشم و گاهی هم چند پُک به سیگار شوهرم می‌زنم. تنها تفریح ما همین شده.
«ز» ۳۴ ساله نیز از دیگر کسانی است که قلیان می‌کشد.
می‌گوید: حداقل ۷۰-۶۰ درصد خانم‌های اقوام‌مان قلیان می‌کشند. اصلاً این یک چیز عادی شده. مرد و زن هم ندارد.
آمار مصرف دخانیات در نی‌ریز، اما بین دختران محصل و کم سن و سال شوکه‌کننده است.
«م» دختر ۱۵ ساله‌ای که خودش قلیان مصرف می‌کند، می‌گوید: بیشتر از ۸۰ درصد بچه‌های کلاس‌مان یا قلیان و یا سیگار مصرف می‌کنند. قلیان و سیگار که جای خود دارد، مصرف ناس هم در بین دختران همسن و سال ما یک امر طبیعی است.
«ن» دختر ۱۴ ساله‌ای است که بار‌ها با دوستانش قلیان و سیگار مصرف کرده.
می‌گوید: قلیان را جلوی چشم خانواده‌ام و سیگار را به دور از چشم آنها می‌کشم. همیشه مقداری از پول توجیبی‌ام را صرف خرید چند نخ سیگار می‌کنم؛ به خاطر همین هم باید همیشه آدامس و عطر همراه داشته باشم تا دهان و لباسم بو ندهد!
«س» یکی دیگر از دختران ۱۷ ساله‌ای است که مصرف قلیان و سیگار را بین دختران عادی می‌داند.
او که قبلاً سیگار و قلیان مصرف می‌کرده و الان پاد می‌کشد، می‌گوید: مادرم در جریان بود، بعد‌ها تصمیم گرفتم به خاطر بوی بد سیگار آن را کنار بگذارم؛ الان هم بسیاری از دوستانم سیگار می‌کشند، قلیان که دیگر یک چیز بسیار عادی است.
مدیر مدرسه زینبیه دختران نی‌ریز نیز این موضوع را رد نمی‌کند.
می‌گوید: در مدرسه شاهد چنین جریاناتی نیستیم، اما محال است دانش‌آموزان در خارج از مدرسه این کار را انجام ندهند و بار‌ها این را از دانش‌آموزان شنیده‌ام که فلان دانش‌آموز خارج از مدرسه سیگار مصرف کرده یا قلیان کشیده است.
به گفته خانم روشن‌روانی، ۷۰ درصد دانش‌آموزان این کار را انجام می‌دهند و این درحالی است که حداقل ۵۰ درصد خانواده‌های آنان در جریان این موضوع هستند.
می‌گوید: وقتی والدین این دانش‌آموزان را می‌خواهیم و به آنها گوشزد می‌کنیم که فرزندتان در خارج از مدرسه سیگار مصرف کرده یا قلیان کشیده، پس بیشتر مراقب او باشید، خیلی راحت می‌گویند اینها که یک چیز عادی است؛ خدا کند تنها همین مورد باشد!
روشن‌روانی ادامه می‌دهد: متأسفانه این کار در بین دانش‌آموزان نوعی کلاس محسوب می‌شود و اگر دانش‌آموزی این کار را انجام ندهد، مورد تمسخر بقیه قرار می‌گیرد و او را اُمُل خطاب می‌کنند.
توصیه وی به والدین این است: خانواده‌ها می‌توانند به بچه‌ها آگاهی دهند. وقتی مصرف سیگار و قلیان در خانه عادی باشد، بچه‌ها به این فکر می‌کنند که حتماً مصرف این مواد اشکالی ندارد؛ از این رو خودشان هم به این راه کشیده می‌شوند. پس چه بهتر این که خانواده‌ها حتی اگر شده جلوی فرزندان، این موارد را رعایت کنند. تنها کاری که ما می‌توانیم انجام دهیم، شناسایی دانش‌آموزان و دادن راهکار توسط مشاورین زُبده به دانش‌آموزان است.
مدیر مدرسه والفجر نیز هرچند محیط مدرسه را مکانی اَمن و امان و به دور از این مسائل می‌داند، اما مصرف دخانیات در بین دختران دانش‌آموز را انکار نمی‌کند.
به عقیده یکی دیگر از مدیران متوسطه دوم، زمانی که در خانواده نظارتی نباشد و خانواده نیز مصرف کننده این مواد باشند، بچه‌ها خیلی راحت به عنوان تفریح از این دخانیات استفاده می‌کنند.
عکس ها از هوش مصنوعی
