چرا مسجد نمی‌رویم؟

وقتی سخن از بزرگان و صاحبان اندیشه در میان باشد، وقتی سخن از دلاوران عرصه مبارزه و جهاد باشد، وقتی سخن از عدالت و اجرای آن باشد، و وقتی ... نمی‌توان به راحتی از نام ابرمرد تاریخ بشر، علی‌بن ابیطالب (ع) گذشت! به جرئت می‌توان گفت عرصه‌ای نیست که علی (ع) در آن درخشندگی نداشته باشد. نام علی (ع) با هرچه خوبی و نیکی است گره خورده و عجیب آن است که حتی دشمنانش نمی‌توانند از تحسین او روی گردانند.

برای نشان دادن بُعد معنوی شخصیت این بزرگ‌مرد کافی است تا دل به سخن کوتاهی از او دهیم. حضرتش می‌فرماید: الْجَلْسَةُ فِی‏ الْجَامِعِ‏ خَیْرٌ لِی مِنَ الْجَلْسَةِ فِی الْجَنَّةِ فَإِنَّ الجلسة [الْجَنَّةَ]فِیهَا رِضَى نَفْسِی وَ الْجَامِعَ فِیهَا رِضَى رَبِّی (وسایل‌الشیعه، ج ۵، ص ۱۹۹) نشستن در مسجد براى من بهتر است از نشستن در بهشت، چون اگر در بهشت بنشینم خودم راضى شده‏‌ام، اما اگر در مسجد بنشینم پروردگارم راضى شده است. همین سخن نشان می‌دهد که در اندیشه امیرالمؤمنین (ع) تا چه اندازه رضایت خداوند دارای اهمیت است. حتی گذشتن از بهشت برای حصول رضایت و خشنودی خداوند! صد البته که خداوند نیز وعده داده که رضایت خویش را با رضایت از بنده‌اش تلافی کند: «خدا از آنان خشنود و آنان هم از خدا خشنودند؛ این است رستگاری بزرگ (مائده، ۱۱۹)».

هر انسان زیرک و باهوشی، در مسیر زندگی خود به فراخور اهداف و اندیشه خویش، می‌بایست از الگوی موفقی پیروی کند. برای انسان مسلمان مؤمن نیز بهره‌مندی از الگوی کامل برای کسب خشنودی و رضایت خداوند چاره ساز است. یکی از راه‌های جلب خشنودی خدا و رسیدن به کامیابی و رستگاری حضور در مساجد و اقامه نماز به صورت جماعت است. درباره اهمیت این فریضه به صورت جماعت و با حضور در مسجد سفارشات زیادی شده است. به عنوان نمونه، از پیامبر (ص) گرامی اسلام نقل شده که: مساجد بازاری از بازار‌های آخرت هستند، پذیرایی آن مغفرت و تحفه‌اش بهشت است. (مستدرک، ج ۳، ص ۳۶۱) یعنی حتی اهل معامله و تجارت که به دنبال سود هستند نیز در مسجد به مقصود و مطلوب خود می‌رسند. در روایت دیگری از ایشان مسجد را به مثابه خانه انسان معرفی نموده و فرموده که عبور اهل آن خانه از مهلکه صراط، تضمین شده است: کسی که مسجد خانه او باشد (مرتب به مسجد تردد کند) خداوند، آسایش و کامیابی او و عبور از صراط را برایش ضمانت کرده است. (مستدرک، ج ۳، ص ۳۶۳) تا هین‌جا اهمیت حضور در مساجد روشن است، اما باید به این هشدار نیز دقت کرد که مبادا بی‌اعتنایی به مساجد، در روزی که انسان محتاج کوچکترین نظر لطف از هر سو هست، سبب شود که مرحمت خدا از انسان دریغ شود! این سخن پیامبر (ص) است که: مسجد در میان مردمی که در آن نماز نمی‌خوانند غریب است و خداوند در روز قیامت نظر رحمت خود را از آنها دریغ خواهد کرد. (بحار، ج ۷۸، ص ۱۱۵). سفارش بزرگان دین درباره حضور در مسجد و اهمیت آن فراوان است و بیان همه آنها در مجال این سخن گنجانده نیست. مسجد خانه خداست و اگر کسی خود را پاک و طاهر نماید و در مسجد حاضر شود، بر صاحب آن خانه است که مهمان خود را اکرام و پذیرایی کند. از همین جهت است که این نوید به انسان‌ها داده شده که: هرکس به سوی مسجد گام بردارد، در برابر هر گامی ۱۰ حسنه برایش ثبت و ۱۰ گناهش پاک و ۱۰ درجه منزلت او (در بهشت) بالا می‌رود. (وسائل، ج ۳، ص ۴۸۳)

سخنی با منتقدین

در جامعه امروز ما افرادی هستند که بنا به دلایلی از حضور در مساجد سر باز می‌زنند. عده‌ای برخورد متولیان مساجد را بر نمی‌تابند و برخی دیگر فراتر رفته و با انتقاد از نظام سیاسی، که به نام دین است، حضور در مسجد را به لقای آن بخشیده‌اند! سؤال این است که آیا عاقلانه است که به خاطر برخورد نامناسب چند متولی مسجد، رضایت و خشنودی خدا را از دست بدهیم؟! آیا عقل می‌پذیرد که به خاطر رفتار نامناسب مشهدی حسن و مشهدی حسین مورد شکایت مسجد قرار گیریم و از رحمت الهی دور بمانیم؟ یا در صورت پذیرفتن تمام انتقادات از نظام سیاسی، آیا شخص امیرالمؤمنین (ع)، تحت تأثیر حاکمیت پر از خطا و اشتباه دینی نبود؟ آیا ایشان مسجد را ترک کرد؟ سایر پیشوایان دینی که همگی در حاکمیت دینی ظالم زندگی می‌کردند از مسجد روی گرداندند؟ امام حسین (ع) مسجد را ترک کرد؟

امروز ما مردم هستیم که باید سعی کنیم با حضور در مسجد، کارکرد تغییر یافته مسجد را به مسیر اصلی بازگردانیم. به نظر می‌رسد تعداد مساجد در هر شهر و شهرستانی به اندازه‌ای باشد که هر کس فراخور سلیقه و تفکر خود بتواند در یکی از آنها حضور یابد. باید مراقب حیله‌های شیطان بود که خداوند هشدار داده:‌ای فرزندان آدم! آیا به شما سفارش نکردم که شیطان را مپرستید که او بی تردید دشمن آشکاری برای شماست؟ (یس، ۶۰)