تعداد بازدید: ۱۳۲
کد خبر: ۲۵۱۴۷
تاریخ انتشار: ۰۶ دی ۱۴۰۴ - ۲۲:۰۰ - 2025 27 December
دوبیتی‌های نی‌ریز

خداوندا بیار یَی‌ پاره‌‌ی ابر

بخش پانزدهم
نویسنده : دکتر مختار کمیلی

ادامه حرف «ش»

ولم سایه‌ی کمر (۱) میشوره رختاش

ستاره‌ی آسمون مانند چشماش

خدا نالم که یَی ابری سر آیه

که بلکم نفته آفتو روی چتراش (۲)

منبع: عا، سی (۴۰۳)،‌تر (۲۱۳)

۱- سی‌: سینه‌ی پسین

۲- سی:

___________________

خداوندا تَر ابری را کرم کن

که تا آفتاب نیفته روی چتراش

در ترانه‌های فارس این دوبیتی به دو صورت ضبط شده:

وِلم زیر چنار می‌شوره رختش

ستاره آسمون مونند چشمش

خداوندا بیار یَی پاره‌ی ابر

که تا آفتو نیفته روی چترش

روایت دیگر:

وِلم توی قنات می‌شوره رختش

ستاره‌ی آسمون مونند چشماش

نگو پستون انار خفر داره

به بُرج عاج موند قد و بالاش

صادق همایونی در پاورقی، روایت دیگری نیز ضبط نموده است که تقریباً مانند ضبط «عا» است. در این دوبیتی، در مصراع دوم بیت نخست، تصویری زیبا دیده می‌شود و شاعر به جای تشبیه چشم یار به ستاره، ستاره را به چشم دلدار مانند کرده است که البته بلیغ‌تر است.

در بیت دوم، واژه «چتر» که در شروه‌ها، بسامد زیادی دارد، بر نوعی آرایش زنانه قدما دلالت دارد. آنها، موی‌ها و زلف خود را به پیشانی خود رها می‌کردند. گویی زنان، پادشاهانی‌اند که برای پرهیز از تابش آفتاب و... چتری بر سر دارند. چتر از لوازم و اسباب پادشاهان قدیم بوده است. در این دوبیتی شاعر آرزو می‌کند که ابر، چتری برای مو‌های دلدار شود که البته تصویری نو و بس عاشقانه است.

ادامه دارد

نشانه‌های اختصاری

در این گلچیده‌ی دوبیتی‌های نی‌ریز، رمز «عا» به دفتر عطا ءاله آریانفر، رمز «فخ» به دوبیتی‌های محفوظ در یاد فاطمه خازن، رمز «فن» به شروه‌های فاطمه نظری اشاره دارد. رموز «سی»، «کو» و «تر» به ترتیب به کتاب‌های «ترانه‌های سیرجان»، «هفتصد ترانه کوهی کرمانی» و «ترانه‌های محلی فارس» ارجاع می‌دهند.

خداوندا بیار یَی‌ پاره‌‌ی ابر

نظر شما
captcha
حروفي را كه در تصوير مي‌بينيد عينا در فيلد مقابلش وارد كنيد
پربازدیدها