ابهام در توزیع بودجه توازن حوزه انتخابیه
آغاز ماجرا: پرسش مردم از بودجه ۵۹۱ میلیاردی
یکی از مخاطبان هفتهنامه در یادداشتی انتقادی یادآور شده بود که در برخی حوزههای انتخابیه کشور، نمایندگان علاوه بر توازن ۱، توازن ۲ را نیز بهصورت شفاف اعلام کردهاند.
بر پایه این نمونهها، برخی نمایندگان از رقمهای ۱۹۱ میلیارد تومان (توازن ۱) و ۴۰۰ میلیارد تومان (توازن ۲) در یک سال سخن گفتهاند. پرسش اصلی این بود که سهم نیریز از این مبالغ چقدر است و در کدام پروژهها هزینه شده است؛ بهویژه آن که هزینه اجرای کامل پروژهای نظیر روگذر نیریز ۱۳۰ میلیارد تومان برآورد شده و در صورت تخصیص برابر، این طرح باید تاکنون به پایان رسیده باشد.
معاون فرماندار: بودجه در اختیار نماینده است؛ اما با هماهنگی فرماندار
در گفتوگو با معاون عمرانی فرمانداری نیریز، مشخص شد که بودجه توازن هرچند رسمی و با ردیف قانونی از سوی سازمان برنامه و بودجه ارسال میشود، اما میزان دقیق و محل هزینهکرد آن به طور مستقیم به فرمانداری اعلام نمیشود.
محمدصادق کمالی گفت: «بودجهای که در اختیار نماینده است، احتمالاً با فرماندار هماهنگ میشود؛ ولی ارقام آن را بهصورت رسمی در اختیار ما نمیگذارند. درواقع نماینده و فرماندار، برخی اوقات بر سر توزیع میان پروژههای عمرانی توافق میکنند.»
او تأکید کرد که این بودجه بیحساب و شخصی نیست: «هر ریال از کشور که برای امور عمرانی خارج میشود، ردیف قانونی دارد. اما نماینده طبق نیاز حوزه، مثلاً در بخش آب، انرژی، راه یا درمان، پیشنهاد هزینهکرد میدهد.»
فرماندار: بودجه در حساب نماینده نیست، تخصیصها اعتباری است
فرماندار نیریز هم در گفتگوی خود با نیریزان فارس تصریح کرد که اعتبارات توازن در ظاهر در اختیار نمایندگان است؛ اما در واقعیت، مبلغی نقدی به نام آنان وجود ندارد؛ بلکه تخصیصها بهصورت اعتباری در حساب پروژهها ثبت میشود.
«این بودجهها مستقیماً توسط سازمان برنامه و بودجه کشور و برای پروژههای خاص و دارای ردیف پرداخت میشود. نماینده فقط پیشنهاددهنده و ناظر است؛ نه صاحب اختیار مستقیم.»
مراد هدایت افزود: «نماینده میتواند در چارچوب مقررات حداکثر ۱۰ درصدِ میزان تخصیص را تغییر دهد، آنهم با تأیید سازمان برنامه و بودجه. تغییرات دلخواه یا شخصی وجود ندارد.»
فرماندار یادآور شد که تخصیص این اعتبارات در پروژههایی مانند روگذر نیریز و جاده چاهسبز قابل مشاهده است؛ اما تخصیصها روی کاغذ ثبت میشود و لزوماً بهصورت نقدی وارد شهرستان نمیشود.
نماینده مجلس: ۱۶۰ میلیارد تومان بین ۵ اداره کل تقسیم شد
در گفتوگو با نماینده مجلس، جزئیات دقیقی از نحوه تخصیص دو نوع بودجه توازن ارائه شد.
فرهاد طهماسبی گفت: «توازن یک، استانی است و توازن دو، مخصوص پروژههای ملی. امسال توازن یک حدود ۳۰ میلیارد تومان بود که بین سه شهرستان تقسیم کردیم. توازن ۲ هم حدود ۱۳۰ میلیارد تومان بود که به ادارات کل استان اختصاص دادیم.»
به گفته طهماسبی، این اعتبارات در قالب ۵ سرفصل توزیع شده است:
راهداری، راه و شهرسازی (پروژه نیریز - سیرجان)، بنیاد مسکن، ورزش و جوانان، آبفا
نماینده افزود: «در مجموع حدود ۱۶۰ میلیارد تومان میان این ادارات تقسیم شد. بخشی استانی است و بخشی دیگر در اختیار ادارات کل قرار دارد. توازن دو مخصوص طرحهای ملی است؛ مثل روگذر نیریز که از همین محل ۳۰ میلیارد تومان به آن اختصاص یافته است.»
او ضمن تأکید این که مبالغ «تخصیصیافته و غیرقابل کاهش» است، ادامه داد: «این اعتبارات از طریق سازمان مدیریت و برنامه فارس تخصیص یافته و ادارات کل موظفاند فقط در سطح شهرستان هزینه کنند. هرچند اگر رؤسای ادارات شهرستانها پیگیری جدی نکنند، ممکن است سهمشان کمتر جذب شود.»
وی در پاسخ به پرسشی درباره شفافیت و نظارت گفت: «ما از ادارات گزارش میخواهیم که چه مبلغی گرفتهاند و کجا هزینه کردهاند.»
پروژههای ملی و پیامدهای محلی
از گفتوگوها چنین برمیآید که منابع توازن در استان فارس، عمدتاً به پروژههای حوزهی راه و توسعه عمرانی سوق یافته است. پروژههایی نظیر نیریز- سیرجان، روگذر نیریز، توسعه راههای بینشهری و بخشی از پروژههای مسکن روستایی از محل این بودجه تقویت شدهاند؛ اما هنوز گزارشی عمومی از میزان جذب واقعی آن در نیریز منتشر نشده است.
در مقابل، برخی کارشناسان محلی معتقدند تمرکز منابع در سطح ادارات کل استان میتواند موجب «ضعف عدالت منطقهای» شود؛ چون شهرستانهایی با نفوذ یا پیگیری بیشتر سهم بالاتری خواهند داشت.
با توجه به ارقام مطرحشده و نقش برخی پروژههای نیمهتمام در نیریز، میتوان گفت شفافسازی عمومی محل هزینهکرد این بودجهها ضرورتی فوری دارد.
بهویژه که در گفتگوها، هر سه مقام بر قانونی بودن تخصیصها تأکید کردهاند؛ اما هیچکدام رقم دقیق سهم اختصاصیافته به هر پروژه در نیریز را اعلام نکردند.
ازاینرو به نظر میرسد مهمترین انتظار افکار عمومی، انتشار فهرست رسمی پروژهها و ارقام تخصیصیافته از محل توازن یک و دو توسط سازمان برنامه و بودجه و دفتر نماینده مجلس است تا دستکم پس از چند سال از اجرای این طرح، مشخص شود اعتبارات توازن تا چه اندازه در خدمت رفع نارساییهای عمرانی نیریز قرار گرفته است.
