فضای سبز نیریز چگونه از چالش کمآبی عبور میکند؟
در ماههای اخیر، مدیریت آبیاری فضای سبز به یکی از دغدغههای اصلی شهرداری و مردم نیریز بدل شده است. تجربه خشکسالیهای پیدرپی، افت محسوس سطح آبهای زیرزمینی، گرمای بیسابقه و فرسودگی قنوات موجب شده شهروندان و مسئولان برای حفظ فضای سبز و تداوم حیات شهری، راهحلهای مختلفی را بیازمایند. وضعیت امروز آبیاری و گونههای گیاهی شهر حاصل سالها تجربه، تلاش و البته انتقادات و مطالبه مردم است.
نگرش راهبردی شهرداری به آبیاری استاندارد
شهردار نیریز در گفتگو با نیریزان فارس اظهار داشت: « فضای سبز نیریز اعم از بولوارها و پارکها، بر پایه یک برنامهریزی مدیریتشده، با سیستم لولهکشی آبیاری میشود. این در حالی است که درختان حاشیه خیابانها، که دسترسی به خطوط لوله ندارند، توسط تانکرهای سیار آبیاری میشوند. هماکنون حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد کل آبیاری فضای سبز از طریق لوله و ۳۰ تا ۴۰ درصد با تانکر انجام میشود.»
سجاد شاهسونی میگوید هدف اصلی این برنامهریزی، رساندن آب کافی و استاندارد به ریشه درختان و پیشگیری از هدر رفت و کاهش بیماریهای گیاهی است.
گونههای گیاهی و اقلیم خاص نیریز
در سالهای اخیر سعی شده گونههای مقاوم و سازگار با اقلیم خشک نیریز کشت شود. سرو، کاج، نارون، اقاقیا، زیتون تلخ، زبان گنجشک، نارنج، چنار، کاج مشهد و درختچههایی نظیر جونی پروس، طاووسی، ارغوان، گل رز و کامیس از جمله گونههای غالب فضای سبز شهر هستند.
شهردار نیریز تأکید دارد انتخاب گونههای مقاوم و کمآببر مانند زیتون تلخ، انواع پالم، نخل، کنار و کهور یکی از اصول مهم مدیریت فضای سبز است. به گفته شاهسونی، گونههایی همچون افرا، انواع بید و عمده مرکبات، به دلیل نیاز بالای آبی، سالهاست از فهرست کشت شهری حذف یا محدود شدهاند.
مشکلات کمآبی، قناتها و استخرهای شهری
کمبود آبهای زیرزمینی و خشکشدن قنوات تحت مدیریت شهرداری، نهتنها آبرسانی به فضاهای سبز شهری، بلکه وضعیت زیستمحیطی بسیاری از مناطق شهر را به مخاطره انداخته است. در سال جاری، شرایط بحرانی آب بیش از پیش قابل لمس است. برخی همشهریان با ارسال پیامهایی به نیریزان فارس عنوان کردهاند که کمآبی، برخی را وادار کرده برای آبیاری درختان خانه یا معابر از آب شرب استفاده کنند. اما شهردار نیریز اعلام میکند: «سعی و تلاش در راستای استاندارد بودن آبیاری بوده است. گرچه کمبود منابع آبهای زیرزمینی چاههای شهرداری و قنوات در سالهای اخیر و بهویژه سالجاری و گرمای بالا،گاهی مشکلاتی در آبیاری فضای سبز بخصوص در نواحی که آب آن از استخر واقع در پارک آزادی تأمین میشود به وجود آمده، ولی با تمهیداتی از قبیل افزایش تعداد تانکرهای آب، این مشکل رفع شده است .»
اصلاح گونههای گیاهی پرمصرف و سیاست جدید مدیریت شهر
شیوه آبیاری و نوع گیاهان، بیشترین اثر را در مصرف آب فضای سبز دارد. به گفته شهردار نیریز، شهرداری در یک برنامه تدریجی، به حذف چمن از رفیوژها و جایگزینسازی با سنگفرش، چمن مصنوعی، و کاشت گیاهان مقاوم روی آورده است.شاهسونی میگوید این پروژه در بولوارهای سرداران، نصر و آزادی یا در حال اجرا است یا در مرحله مطالعه قرار دارد. همچنین حذف تدریجی مرکبات بیمار یا آفتزده، یکی دیگر از سیاستهای جاری است تا گونههایی کاشته شود که با منابع محدود آب شهر بیشترین سازگاری را دارد.
آگاهیبخشی و مسئولیت اجتماعی شهروندان
شهرداری نیریز علاوه بر اقدامات اجرایی، کفایت خود را در فرهنگسازی و هشدار به مردم میبیند.
شهردار نیریز میگوید: «به شهروندان توصیه میشود حتیالامکان از کاشت گونههای پرمصرف آب در باغچههای منازل خودداری کنند. اگر شهروندان به کاشت درختان پرنیاز به آب علاقه دارند، پیشنهاد میشود از آب خاکستری یا پساب تصفیهشده برای آبیاری استفاده کنند.»
شاهسونی اضافه میکند: «بخشی از سیاست شهرداری، اولویتدهی به حفظ باغهای داخل محدوده شهری بر پایه لایحه حفظ و گسترش فضای سبز است؛ تا جایی که آب مازاد فضای سبز، با نظارت به نمایندگان باغها تخصیص مییابد.»
