روایت یک صعود با گروه آناهیتا
ساعت ۴ صبح جمعه ۲۷ تیر ماه است و هوا گرگ و میش. سکوت سنگینی خیابانها را فرا گرفته. ساعتی که بیشتر مردم در خواب ناز صبح یک روز تعطیل هستند. این طرف شهر عدهای کوهنورد که بیشترشان خانم هستند قید خواب را زدهاند تا در این هوای دل انگیز به کوه بزنند.
بالاخره راه ميافتند؛ عدهاي با ميني بوس و برخي هم با وسيله شخصي. مقصد كجاست؟ « سرسنگ» پايين آبشار فصلي تارم. مسیری پر پیچ وخم که شاید بسیاری آن را تجربه کرده باشند.
سربالاییهای سخت، هوای خنک و دلچسب صبحگاهی، صدای پرندگان، و حتی پارس سگها، نوید روزی پر از حیات میدهد. گروه کوهنوردان شامل کودکان، جوانان و میانسالان با نظم و انگیزهای مثالزدنی مسیر را میپیمایند و به سرسنگ مي رسند . محلي بسيار زيبا با چشمه اي زنده. هر چند این روزها كم آب شده . درختان سرسبز كنار هم سايهباني براي نشستن ايجاد كردهاند تا همنوردان صبحانهاي بخورند و استراحتی كنند.
از فرصت استفاده میکنیم و با سرپرست گروه و همنوردان آناهیتا به گفتگو مینشینیم.
صدیقه مقدم از سال ۱۳۸۰ به همراه خانمها فرهمند، میمندی و خوشنیت گروه کوهنوردی بانوان نیریز را راهاندازی کرده است. میگوید: «در آن زمان هیچ گروه یا باشگاه کوهنوردی در نیریز فعال نبود و از وقتی ما شروع کردیم و تا الان بین ۶۰ تا ۷۰ نفر عضو داریم و هر جمعه در برنامههای کوهنوردیمان معمولاً ۲۵ تا ۳۰ نفر حضور دارند.»
وی در پاسخ به اینکه آیا برای دریافت مجوز رسمی باشگاه اقدامی انجام دادهاند گفت: «بله مراحل اولیه را شروع کردهایم اما گرفتن مجوز کار سادهای نیست. برای تأسیس باشگاه باید تجهیزات کوهنوردی خاصی تهیه کنیم که بسیار گران است.»
مقدم ادامه داد: «اکثر دورههای مرتبط با کوهنوردی را گذراندهام و اعلام کردهام که در شهر باشگاه کوهنوردی داریم. هر کسی که علاقهمند به آموزش یا عضویت باشد میتواند اقدام کند. ولی با توجه به صمیمیت بین اعضای گروه ترجیح میدهیم فعلاً به همین صورت فعالیت کنیم. بیشتر اعضا دورههای کوهنوردی را گذراندهاند و همه نیز تحت پوشش بیمه هستند.»
هزینه های صعود بالا رفته
فاطمه وجدی دختر خانم مقدم میگوید: «مادرم حدود ۳۰ سال است که کوهنوردی میکند و همین موضوع باعث شده من هم به این ورزش علاقهمند شوم. در واقع کوهنوردی در خانواده ما ریشه دارد و اجدادمان اهل کوه و طبیعت بودهاند.»
او ادامه میدهد: «تاکنون به قلههای زیادی از جمله دماوند و علمکوه صعود کردهام اما خاطرهانگیزترین صعود من مربوط به قله لالهزار کرمان است. این صعود با چالشهای زیادی همراه بود که با عث شد خاطره انگیز شود.»
وجدی میگوید: «متأسفانه در حال حاضر هزینههای کوهنوردی بسیار افزایش یافته؛ چه از نظر تجهیزات و چه از نظر رفتوآمد برای صعود. این موضوع باعث شده که صعودها کاهش یابد.»
او ادامه میدهد: «وقتی صبح زود از خواب میزنی و همراه با گروهی همدل به دل طبیعت میروی بهترین لحظات زندگی رقم میخورد. بسیاری از اعضای گروه که قبلاً با مشکلاتی مانند قند و چربی مواجه بودند حالا با فعالیت مداوم در کوه وضعیت سلامتیشان کنترل شده است. بودن در دل طبیعت و تماشای عظمت خلقت غمها و دغدغههای روزمره را از یاد آدم میبرد. من اکثر دوستان صمیمیام را از طریق کوهنوردی پیدا کردهام. توصیهام به همه این است که فقط یک روز در هفته را به کوهنوردی اختصاص دهند تا از نظر روحی و جسمی همیشه سرحال و سالم باشند.»
کوه بهترین داروست
صدیقه زردشت اکنون حدود دو سال است که در برنامههای هفتگی گروه شرکت میکند.
«شرکت در برنامههای کوهنوردی باعث شده روز و هفتهام با انرژی آغاز شود. حضور در طبیعت باعث میشود در برابر مشکلات زندگی آرامتر و قویتر شوم. احساس قدرت بیشتری دارم و بسیاری از ضعفهای جسمی استرسها و حتی سردردهایی که داشتم با کوهنوردی کاهش یافته.»
زردشت ادامه میدهد: «از خاطرات جالبم این که یک شب خیلی دیر خوابیدم و صبح که میخواستم به کوه بروم با سردرد شدید بیدار شدم و یک مسکن قوی برداشتم تا بعد از صبحانه در کوه بخورم اما وقتی از ماشین پیاده شدم و از کوه بالا رفتم دیگر سردردم را فراموش کردم. واقعاً کوه و طبیعت بهترین دارو برای درد و حتی ناراحتی و استرس است.»
طبیعت تلنگری است برای مکث در هیاهوی زندگی
طاهره عابری دبیر آموزش و پرورش که جدیداً به این گروه ملحق شده میگوید: «حدود یک ماه است با این گروه هستم و تاکنون چهار برنامه کوهنوردی را تجربه کردهام. در همین مدت کوتاه چهار مکان شگفتانگیز را از نزدیک دیدهام. مدیریت گروه با تجربه است. با وجود گرمای شدید این روزها برنامهریزی دقیق باعث شده حتی برای ما تازهکارها این فعالیتها بسیار دلنشین و قابل تحمل باشد.»
عابری ادامه میدهد: «برای من کوهنوردی آخر هفتهها نوعی تلنگر است. انگار طبیعت میگوید: به کجا چنین شتابان؟ کمی صبر کن. با دقت ببین. بهتر گوش کن. با تمام وجود لمس کن. »
او میگوید: «هر کسی که میخواهد به چنین گروههایی بپیوندد ابتدا باید احترام به طبیعت را درک کرده باشد. از گیاهان و جانوران گرفته تا انسانها همه سزاوار احتراماند. روحیه اجتماعی، همکاری، حس مسئولیتپذیری و یکدلی با همنوردان از دیگر شروط اساسی است؛ چراکه موفقیت فردی وابسته به موفقیت جمعیست.»
کوهنوردی نوعی اعتیاد سالم است
نفیسه علیپور میگوید: «پیش از ورود به این گروه فضای کوهنوردی را دست کم گرفته بودم و فکر نمیکردم این فضا اینقدر عالی و آموزنده باشد؛ مانند یک مدرسه انسانیت. اینجا معنای واقعی دوستی همدلی و تلاش را یاد گرفتم. به همه دوستانم توصیه میکنم کوهنوردی و طبیعتگردی را آغاز کنند تا مثل کوه صبور و مقاوم شوند. کوهنوردی عشق است؛ نوعی اعتیاد سالم که زندگی را زیباتر میکند.»
دوست دارم گروهی برای بازنشستگان فرهنگی راهاندازی کنم
منیژه جلالی دبیر بازنشسته آموزش و پرورش کوهنوردی را سالمترین تفریح برای پایان هفته میداند. او میگوید: «من کوهنوردی را ابتدا همراه با همسرم آقای اعتباری در دوران شاغلی تجربه کردم. البته آن زمان گهگاهی بود اما بعد از بازنشستگی در سال ۹۷ بهطور جدی با گروه همدلان ادامه دادم. با شروع کرونا برای مدتی آن را کنار گذاشتم تا اینکه در یکی از صعودهای مشترک گروههای آناهیتا و فضل به کوههای فسا دوباره بازگشتم. همانجا جذب اخلاق و منش اعضای گروه بهویژه سرپرست گروه خانم مقدم شدم.»
وی ادامه میدهد: «مهمترین صعودم فتح قله دماوند در سال گذشته بود؛ تجربهای که هرگز فراموش نخواهم کرد. با این حال خاطرهای تلخ از همان صعود برایم باقی مانده؛ زمانی که خبر مفقودی یکی از کوهنوردان را شنیدیم که متأسفانه هیچگاه پیدا نشد.»
جلالی معتقد است: «کوهنوردی تنها ورزشی است که تماشاگر ندارد، برنده و بازنده ندارد؛ مهم نیست نفر اول به قله برسی یا آخر یا حتی نرسی! مهم سلامت خود و همنوردانت است. در این مسیر دوستی و رفاقت حرف اول را میزند. همین روحیه در زندگی روزمره هم اثرگذار است.»
او در ادامه میگوید: «بیشتر گروههای کوهنوردی چه در نیریز و چه در کشور زیر نظر فدراسیون نیستند و این یعنی نداشتن بیمه یا پوشش حمایتی مناسب. از سوی دیگر تجهیزات کوهنوردی بسیار گران شدهاند؛ از کفش و کوله گرفته تا هزینههای شرکت در کلاسها. »
جلالی در پایان میگوید: «همیشه آرزو داشتم یک گروه طبیعتگردی ویژه همکاران فرهنگی مخصوصاً بازنشستگان راهاندازی کنم؛ گروهی که بتوانند با پیادهروی در طبیعت و شنیدن صدای پرندگان لحظاتی از دغدغههای روزمره فاصله بگیرند. اما متأسفانه هنوز شرایطش فراهم نشده.»
آرامش کوه را کمتر جایی می توان تجربه کرد
آمنه کبریادار حدود سه سال است این ورزش را بهطور مستمر دنبال میکند. او میگوید: «معمولاً ماهی سه بار در برنامههای کوهنوردی شرکت میکنم و صعودهایی به قله دراک شیراز، قله برفدان و قله قلات نیریز داشتهام.»
در کوهنوردی هیچ چیزمهمتر از سلامتی همنوردان نیست
افسانه میمندی، از بانوان با سابقه در کوهنوردی نیریز، علاقه خود به طبیعت را نقطه آغاز مسیر ورزشیاش میداند: «سال ۱۳۸۰ با خانم فاطمه فرهمند که آن زمان مسئول کوهنوردی بود، آشنا شدم. ایشان این ورزش را به من پیشنهاد دادند. پس از حدود یک سال، با رفتن خانم فرهمند از نیریز، مسئولیت گروه به من سپرده شد.»
میمندی تاکنون صعودهای مهمی را تجربه کرده که از جمله آنها میتوان به قلههای دماوند، دنا، هزار و لالهزار کرمان و کرکس کاشان اشاره کرد.
او اما مهمترین بخش کوهنوردی را مسئولیت نسبت به همراهان میداند: «در کوه مهمتر از رسیدن به قله، این است که همه اعضای گروه سالم برگردند. هیچ چیز مهمتر از سلامتی همنوردان نیست.»
میمندی می گوید: «در مسیر برگشت از قله دنا، همراه زندهیاد خانم حسینی در حال شناسکی بودیم. دو مرد که از بالا ما را دیدند، گمان کردند این کار آسان است و آنها نیز بدون آمادگی اقدام به شناسکی کردند. یکی از آنها در حین سر خوردن تعادلش را از دست داد، به سنگ برخورد کرد و بیهوش شد. ما وحشتزده خودمان را به آنها رساندیم و با آب قند کمکش کردیم. خوشبختانه بعد از چند دقیقه به هوش آمد. خودش گفت: «فکر کردیم کار سادهایست و همین اشتباه باعث شد چنین اتفاقی بیفتد.»
بهترین زمان شروع کوهنوردی همین حالاست
صدیقه خوشنیت، متولد ۱۳۳۶ در محله شادخانه نیریز بازنشسته آموزش و پرورش است. علاقه او به طبیعت، ریشه در کودکیاش دارد: «از کودکی بهخاطر حضور در باغهای پدرم بهویژه در منطقه کوهستانی پلنگان، عاشق طبیعت بودم و هرگاه فرصتی پیش میآمد، طبیعتگردی و کوهپیمایی میکردم.»
او میگوید: «بعد از بازنشستگی و با داشتن وقت آزاد بیشتر، به صورت جدی وارد فعالیتهای گروهی کوهنوردی شدم.»
خوشنیت اکنون حدود ۱۹ سال است که کوهنوردی میکند و از مهمترین صعودهایش قلههای شیرکوه یزد، لالهزار کرمان و تزرج بندرعباس بوده. همچنین شرکت در برنامههای کویرنوردی در آران و بیدگل کاشان از جمله تجربیات متفاوت اوست.
او کوهنوردی را ورزشی متفاوت میداند:«کوهنوردی رقابت با خود است؛ ترکیبی از فعالیت فیزیکی، مهارت فنی و درک عمیق از طبیعت. این ورزش، علاوه بر آمادگی جسمی، به دانش ایمنی، جهتیابی و شناخت محیط کوهستان نیاز دارد.»
او میگوید: «منتظر زمان مناسب یا شرایط ایدهآل برای آغاز فعالیت ورزشی نباشید. بهترین زمان همین حالاست. حتی میتوانید از یک پیادهروی ساده در پارک یا کوهپایههای اطراف شروع کنید. طبیعت شفابخش است.»
