شکاف در سایه تشنگی
در گوشه شرقی استان فارس، شهر نیریز با کوههای صبور و دشتهای ترکخورده، این روزها میزبان بحرانی است که دیگر نه فقط موضوعی خبری، بلکه سطر به سطر زندگی روزانه مردم را درنوردیده است؛ بحرانی که روایتش نه تنها در تیترها، که در نفسهای تشنه مردم، هراس هر ظهر گرم، و جمله جمله پیامهای رد و بدلشده در شبکههای اجتماعی جاری است.
این قصه، قصه کمآبی است و مردمانی که هر بار با شنیدن صدای بازنشدن شیر آب، امیدشان را بیشتر به آیندهای مبهم گره میزنند.
در جلسه کمیته بحران آب و اظهارات مسئولان، صرفهجویی کلید نجات معرفی میشود؛ اما واکنش جامعه نشانگر شکاف میان تصمیمگیری و واقعیت عینی است. آمارها از کاهش چشمگیر منابع آب حکایت دارد و گزارش مسئولان از کاهش چاههای فعال، افزایش مصرف خانگی و هدررفت در صنایع و کشاورزی خبر میدهد. اما مردم، این بحران را نه فقط محصول خشکسالی که نتیجه سالها سوءمدیریت، فقدان نظارت مؤثر و بیعملی در پیگیری قانون میدانند.
پس از درج سه خبر و مصاحبه در هفتهنامه دو شماره قبل و فضای مجازی (بهویژه اینستاگرام) تحت عنوان جلسه کمیته بحران آب و مصاحبه با رئیس امور آبفا و رئیس منابع آب شهرستان نیریز، سیل نظرات و کامنتهای مردمی سرازیر شد که تحلیل آن را در زیر میخوانید.
در محلههای مختلف شهر، نارضایتی عمیقی نسبت به روند قطع و وصل آب شکل گرفته و قطع ساعتی و حتی روزانه آب، به نماد ضعف مدیریت و نبود پاسخگویی بدل شده است. بسیاری با تردید به سخنان مدیران گوش میسپارند و در عمل، شکاف میان وعده و واقعیت را به زبان میآورند. نبود راهکار اجرایی مؤثر و کافی ندانستن جریمهها و سختگیریهای قانونی، تکرار هر روز نقدهای مردمی است.
یکی از جلوههای بحران، مصرف بالای کولرهای آبی است. گرمای تابستان، کولر را از یک وسیله عادی به یکی از بازیگران بحرانی بدل کرده؛ جایی که هر ساعت کارکرد کولر، معنای مصرف دهها لیتر آب و فشاری مضاعف بر منابع کمتوان شهری است. این موضوع، مورد اعتراض بسیاری از خانوادههایی است که حالا میان دو راهی خانه گرم و مخزن آب خالی گرفتارند.
از سویی دیگر، بخشی از مردم به استفاده بیحساب باغها و زمینهای کشاورزی از آب شرب معترضاند. انتقال آب آشامیدنی با تانکر به باغها و برخی صنایع، نماد بیعدالتی و نبود نظارت است و صدای انتقاد نسبت به برداشت بیمجوز آبهای زیرزمینی و سوءاستفاده برخی مراکز صنعتی، همواره شنیده میشود.
زندگی روزمره در شهرکها و روستاها، اختلال جدی یافته است. خانوادههایی که چند روز متوالی مشکل آب دارند، کشاورزانی که محصولشان هر روز تشنهتر میشود و دامداریهایی که حالا تأمین آب برای حیوانات را دشوارتر از همیشه میبینند، بخشی از پازل تلخ این بحراناند.
در واکاوی نظرات و واکنشها، انتقاد مردم نسبت به راهحلهای ارائهشده بر مسئولان حضور پررنگ دارد. تکرار وعدهها و بیثمری برنامهریزیهای کوتاهمدت، اعتماد عمومی را دچار تزلزل کرده است. بسیاری، تنها راه نجات را در اقداماتی اساسی همچون انتقال آب از مناطق جنوبی کشور یا الگوبرداری از طرحهای موفق سایر استانها میدانند و معتقدند معضلات ساختاری و نبود پشتوانه اجرایی برای مصوبات، بحران را تداوم بخشیده است.
پیشنهادهایی مثل استفاده از آب فاضلاب تصفیهشده برای فضای سبز، جایگزینی کولرهای کممصرف، توسعه انرژی خورشیدی و حفاظتی جدیتر برای منابع آب زیرزمینی نیز از سوی بخشهایی از جامعه مطرح میشود.
در نهایت، آنچه از لابهلای خبرها و ارزیابی نظرات مردمی برمیآید، نه صرفاً فهرست نابسامانیهای یک شهرستان، که هشدار جدی برای آینده است؛ آیندهای که اگر با شفافیت، پیگیری، برخورد قاطع با متخلفان، فرهنگسازی عمومی و جذب فناوریهای نوین همراه نشود، دور از انتظار نیست که بحران آب تبدیل به بحران جمعیتی، معیشتی و اقتصادی جدیتری در نیریز شود.
در این مسیر، مردم نیریز همپای مسئولان، خواستار بازتعریف راهبری منابع آب، شفافیت، پاسخگویی و حرکت به سمت راهکارهای علمی و مشارکتیاند؛ باشد که قصه تشنگی این شهر در سطرهای بعدی تاریخ، روایتی از مدیریت موفق و بازگشت امید باشد؛ نه مرثیهای ممتد برای نسلهای آینده.
درود بر قلم توانای آقای نعمتی 
