گرایش به اعتیاد در چه خانوادههایی کمتر است؟
کارشناس پیشگیری اداره بهزیستی نیریز
خانواده به عنوان اصلیترین و بنیادیترین نهاد جامعه، میتواند در مقابل بسیاری از انحرافات اجتماعی ایستادگی کند و در کاهش آسیبپذیری اعضای خانواده نقش داشته باشد. ولی مهم، نقش پدر و مادر در تربیت و کنترل فرزندان خود است که در صورت توجه به آن میتوان شاهد پیشگیری از گرایش به مواد مخدر در بین جوانان بود.
والدین نخستین کسانی هستند که شخصیت فرزندان را شکل میدهند. محیط خانوادگی مناسب، باعث شکلگیری و رشد سلامت فرزندان میشود و در مقابل، محیط خانوادگی نامناسب میتواند آسیبهای روانی و شخصیتی جبرانناپذیری را به فرزندان وارد کند.
بطور کلی، محیط آشفته و بیساختار عامل خطر عمدهای برای گرایش به مصرف مواد است.
در عین حال ویژگیهای دیگری هم وجود دارد که نقش محافظت کننده از اعتیاد را برای فرزندان دارد. این ویژگیها شامل:
رابطه امن و سالم و نظارت پدر و مادر بر فرزندان، مسئولیتپذیری مشترک والدین و فرزندان، انتظارات روشن و شفاف، زمان گذاشتن برای یکدیگر، حس اعتماد متقابل در خانواده، ایجاد مقررات مناسب و حمایت از آنها میباشد.
کاهش هر چه بیشتر عوامل خطر و افزایش عوامل محافظ در خانواده میتواند محیط سالمی را برای رشد کودکان و نوجوانان فراهم کند. علاوه بر آن حل و فصل چالشهای زندگی بدون اسیر شدن در دام مصرف مواد عاملی بازدارنده است.
بنابراین هرچه خانواده تابآورتر باشد یعنی بتواند پس از هر بحران به سوی تعادل برگردد، افراد خانواده گرایش کمتری به رفتارهای اعتیادآمیز از خود نشان میدهند. در نتیجه خانوادههایی با کارکرد سالمتر، اعضای توانمندتری دارند، آسیبپذیری کمتری از خود نشان میدهند و احتمال گرایش آنان در این خانوادهها به انجام رفتارهای پرخطری همچون گرایش به موادمخدر کمتر از خانوادههایی با کارکرد ناسالم است.