مصائب تعطیلی و آموزشهای مجازی مدارس
با گسترش شیوع کرونا، نظام آموزشی کشور بهناچار به سمت آموزش آنلاین حرکت کرد؛ تغییری که اگرچه در شرایط خاص اجتنابناپذیر بود، اما مشکلات متعددی برای دانشآموزان، والدین و معلمان به همراه داشت. تغییرات مکرر در تصمیمات آموزشی، از جمله آنلاین شدن مدارس به دلایل مختلفی، چون کمبود انرژی، بیماری یا شرایط جوی، موجب سردرگمی خانوادهها و نارضایتی عمومی از کیفیت آموزش مجازی شده است.
دغدغهها و مشکلات دانشآموزان
دانشآموزان نیریزی از ضعف اینترنت، نبود امکانات مناسب، کیفیت پایین برخی کلاسها، نداشتن تمرکز و سردرگمی در تکالیف بهعنوان مهمترین چالشهای آموزش مجازی یاد میکنند. بسیاری از آنان به گوشی یا اینترنت پرسرعت دسترسی ندارند و امکان ارتباط مؤثر و دریافت پاسخ فوری از معلم برایشان فراهم نیست.
نیایش ماهتاب دانشآموز متوسطه دوم میگوید: «آموزش مجازی فقط زمانی مفید است که ارتباط دوسویه و امکانات مناسب وجود داشته باشد.»
ابوالفضل ادبی، دانشآموز کلاس پنجم، معتقد است برخی دروس مانند ریاضی با کلیپ آموزشی قابل یادگیری است، اما «دروس نظری که مشارکتی است باید حضوری برگزار شود.»
ستایش تقیپور دانشآموز دوازدهم، استفاده از بسترهای ایرانی را برای کاهش قطعی و افزایش سرعت ضروری میداند.
حسام دانشآموز سوم ابتدایی، آموزش آنلاین را بهصورت مقطعی دوست دارد، اما مادرش میگوید: «بعد از چند روز تعطیلی، دلتنگ مدرسه و دوستانش میشود.»
آموزش مجازی از نگاه والدین
بررسیهای میدانی در نیریز نشان میدهد آموزش آنلاین فشار زیادی بر خانوادهها وارد کرده است؛ فشاری که اغلب در تصمیمگیریها نادیده گرفته میشود. ناتوانی برخی معلمان در تدریس آنلاین، نبود نظارت، بیتوجهی دانشآموزان، هزینه بالای اینترنت و گوشی و نیاز دائمی به همراهی والدین، از مهمترین دغدغههاست.
مادر یک دانشآموز کلاس هفتم میگوید: «با غیرحضوری شدن، نظم مدرسه از بین میرود و دانشآموز مدام در انتظار تعطیلی است.»
مادر فاطیما حدادی کاهش زمان آموزش، وابستگی بیشتر به گوشی و افت کیفیت یادگیری را از تبعات آموزش مجازی میداند.
پدر عسل تأکید میکند: «آموزش مجازی فقط برای شرایط خاص قابل قبول است، آن هم به شرط آموزش کامل معلمان، والدین و دانشآموزان.»
زهرا عباسی مادر دانشآموز ابتدایی، میگوید فرزندش بدون حضور مادر قادر به دنبالکردن کلاس نیست و عملاً چیزی یاد نمیگیرد.
سمانه مادر دانشآموز متوسطه، مشکل اصلی را «نقص در شیوه اجرای آموزش آنلاین» میداند.
معصومه حبیبی و طاهره زارعی نیز به آسیبهای روانی، استرس، عصبانیت و حذف نقش اجتماعی مدرسه اشاره میکنند. به گفته یکی از مادران، بار اصلی آموزش در این شرایط بیشتر بر دوش مادران افتاده و پاسخگو نبودن برخی معلمان، موجب دلزدگی دانشآموزان شده است.
دیدگاه معلمان درباره آموزش مجازی
معلمان نیز از مشکلات متعددی سخن میگویند؛ از نبود همکاری برخی والدین و مشکلات فنی گرفته تا ناتوانی دانشآموزان در تمرکز. اعظم خادمی دبیر متوسطه اول، معتقد است آموزش مجازی در صورت وجود زیرساخت مناسب میتواند مؤثر باشد، «اما در شرایط فعلی تنها گروه محدودی از آن بهره میبرند.»
امیرولیزاده مدیر مدرسه، آموزش آنلاین را جز در شرایط اضطراری اشتباه میداند و میگوید: «سادهترین راه، تعطیلی و آنلاینکردن مدارس است که نارضایتی ایجاد کرده است.»
زهرا فرقانی افت شدید سواد نوشتاری دانشآموزان را نتیجه آموزش مجازی دوره کرونا میداند.
برخی معلمان نیز تأکید میکنند که بخشی از دانشآموزان فقط برای حضور و غیاب وارد کلاس میشوند.
آمنه نقیزاده معاون مدرسه، نسبت به پیامدهای سپردن بیقید و شرط گوشی به دانشآموزان هشدار میدهد.
آقای «م. ک»، مسئول آموزشی و پدر یک دانشآموز ابتدایی، آموزش آنلاین را «ناکافی، بهویژه در پایههای ابتدایی» میداند.
زهرا شفاعت معلم سوم ابتدایی، تأکید میکند: «مدرسه فقط محل آموزش نیست؛ تربیت، نظم و مسئولیتپذیری در آموزش حضوری شکل میگیرد.»
نظر کارشناسان: روانشناسان و مشاوران
ناصر الهیار، روانشناس و مشاور، میگوید: «آموزش زمانی اثربخش است که در فضای واقعی و مشارکتی انجام شود. تجربه آموزش مجازی نشان داد آموزش متوقف نمیشود، اما به دلیل نبود زیرساخت و مهارت کافی، نتوانسته جایگزین مناسبی برای آموزش حضوری باشد و آسیبهای جدی به یادگیری وارد کرده است.»
مرجان خواجهاحمدی مشاور دبیرستان فرزانگان، ادامهدار شدن آموزش آنلاین را برای اکثر دانشآموزان چالشبرانگیز میداند و پیشنهاد میکند: «مدل ترکیبی، با سه روز آموزش حضوری و دو روز مجازی، میتواند راهکار مناسبتری باشد.»
