که تا دلها خنک گردد
هفته پیش همکار عزیز و طنزنویس کهنهکار یعنی ابوالفضل خان زرویی نصرآباد در سن ٤٩ سالگی دار فانی را وداع بگفت و برفت.
از رنج عروج آن مرد مشهّر، خاطرم مکدّر و اندوهم مکرّر شد.
خدایش بیامرزاد و در فردوس جایش دهاد، انشاءالله تعالی.
ابوالفضل خان شاعر، پژوهشگر و طنزپرداز بود و سالها در مجلات مختلفه منجمله گلآقا با اسامی مستعار ملانصرالدین، چغندر میرزا، ننه قمر، کلثوم ننه، آمیز ممتقی، میرزا یحیی و عبدل، شعر و متن طنز منتشر میفرمود بیکم و کاست.
و اما بعد ...
از بد روزگار و بخت ناگوار و از شما خوانندگان عزیزتر از جان چه پنهان که قانون «منع به کارگیری بازنشستگان» شامل این حقیر نیز بگشت و سردبیر نشریه وزین نیریزان اخطار بداد که:
«میرزا! قلم بر زمین بگذار و بگذر که تو هم مشمول این قانون هستی و باید بروی و جای بهر جوانان بگشایی و افسار دنیا بر پشتش نهی و کذا و کذا و کذا!»
این سخنان که بشنیدم چشمانم سیاهی رفت و حالم دگرگون شد. هر چه گفتم: خدایی ما طنزنویسان را بیخیال! به خرجش نرفت که نرفت! و بفرمود: «فقط یک راه مانده و آن این که اگر اجازتی از مقامی بیاوری یا مدرکی چیزی جور کنی شاید بتوانیم تو را نگه داریم؛ وگرنه باید بروی بیچون و چرای!»
این حقیر اما دستم از دامان و عبا و ردای سران معزز و بزرگان معمم نظام کوتاه است که اجازتی بگیرم و رخصتی طلبم تا به حکم آن، از این قانون مستثنی شوم. مدرکی هم ندارم.
به ناچار دعوی به درگاه خدای بردم و با زاری گفتم:
خدایا! ما طنزپردازان عمر دراز نداریم که چون برخی مسئولان مکرم تا ٨٠-٩٠ سال در این دنیای فانی و سرای سپنجی بمانیم و کمر خم نکنیم.
نهایت تا٥٠ -٦٠ سالگی دق همیکنیم و بمیریم و در خاک همیشویم والفاتحه مع الصلوات.
نمونهاش همین ابوالفضل خان زرویی نصرآباد که در اول این مقالت ذکرش رفت و به ٥٠ نرسیده رخت کوچ بر بست و برفت و هنوز میرود. روحش همنشین خوبان باد.
این تضرع به درگاه خدای حوالت کردم ولی جوابی از آن قادر مطلق نیامد و شاید بیامد و من نشنیدم که میدانم گوش جانم ناشنواست.
همینجا از مسئولان گرامی استدعامندم اکنون که مقامات عالیه مملکت امر بفرمودهاند این قانون بازبینی گردد، ما طنزپردازن را هم مستثنی کنید بی کم و کاست و خیالتان راحت باشد که ما عمر دراز نداریم و خود به ٦٠ نرسیده دق کنیم و بانگ الرحیل سر دهیم و برویم و پشت سر را هم ننگریم و حتی مردهریگی برای وارثان خویش نگذاریم.
اگر هم برای ما کاری نمیکنید، حداقل آن مسئولان از ٨٠ گذشته را پایین بکشید تا کمی دلمان خنک شود بی کم و کاست.
شاعر پارسیسُرای (مولانا) گوید:
«که تا دلها خنک گردد که دلها سخت بریانست»
*****
تا دُرودی دیگر بار ... بدرود
میرزای نیریزی
