خرید از نی‌ریز یا شهرهای دیگر؟

/   برای ما، ده هزار تومان هم ده هزار تومان است
/٥٠ تومان به آشنا و همشهری خودمان برسد، بهتر است تا به یک غریب برسد!
/ تا بتوانم از شهرهای دیگر خرید می‌کنم. در نی‌ریز چیزها گران است!
/ در مشکان قرض می‌دهند و کمی هم گذشتمان می‌کنند اما ما از بس خودبَد هستیم می‌آییم نی‌ریز!

خرید هم خریدهای قدیم... یک زمانی مرد دست عیال و بچه‌‌ها را می‌گرفت و با دو سه ساعت چرخیدن در بازار، همه خریدها تمام و زنبیل قرمز خانه پر می‌شد... آن موقع‌ها انگار وسواس کمتری بود برای خرید... مردم بیشتر پول خرج می‌‌کردند و دست‌شان برای خرید بازتر بود. 

چند سالی‌است اما که برخی مردم ترجیح می‌دهند خریدهایشان را بیرون از شهر انجام دهند و ا‌لبته که دلایل خاص خودشان را دارند.

با توجه به مشکلات بازار در این روزها و اعتراض مغازه‌داران به وضعیت بد آن، گپ و گفتی در این باره با مردم و مغازه‌داران ترتیب دادیم که می‌خوانید:
رضا کاظمی ٥٣ ساله و بازنشسته شرکت سنگ‌چینی است.

او از کسانی است که برخی کالاهایش را از نی‌ریز و برخی را خارج از نی‌ریز تهیه می‌کند.

می‌گوید: به خاطر تنوع، فراوانی و قیمت جنس‌ها در دیگر شهرها، طوری تنظیم می‌کنیم که وسایلی مانند کفش، لباس و یا لوازم‌برقی را در زمان مسافرت تهیه کنیم. خوب آنجا دریایی از جنس است و مردم حق دارند.  لوازم برقی را هم اکثراً از بندر می‌خریم که ارزان‌تر است. 

در مورد اینکه آیا بهتر نیست پولش را در شهر خودمان خرج کند می‌‌گوید:
ببینید این چیزها برای پولدارهاست نه بازنشسته‌ای مثل ما که به زور دخلش را با خرجش جور می‌کند و صد درصد دنبال ارزانی است. باور کنید برای ما ١٠ هزار تومان هم ١٠ هزار تومان است.

زینب قره‌چاهی می‌گوید: مگر شهرهای دیگر وسایل ارزان‌تر است؟

او که خانه‌دار است ادامه می‌دهد: والا خدا کند پول باشد، نی‌ریز و استهبان و شیراز ندارد؛ همه جا جنس خوب گیر می‌آید. ما که اگر پولی باشد، خریدهایمان را همین جا انجام می‌دهیم. به همان کرایه رفت و برگشتش نمی‌ارزد.

خانم «ن» که وضع مالی خوبی دارد با دخترش در حال خرید مواد خوراکی است. می‌گوید:

بچه‌هایم اصلاً نی‌ریز را برای خرید قبول ندارند. حتی اگر مارکی که بخواهند در نی‌ریز هم وجود داشته باشد، باز ترجیح می‌دهند از شیراز خرید کنند.

می‌خندد.

به قول خودشان برایشان اُفت دارد بگویند از مغازه‌های نی‌ریز خرید کرده‌ایم، حتی یک بار به سلیقه‌ی خودم لباسی برای یکی از آنها خریدم که نپوشید و آن را بخشیدم. چکار کنم؟ نمی‌خرند. البته بعضی از لوازم برقی و مواد خوراکی را از نی‌ریز تهیه می‌کنم ولی چیزهایی که در مورد بچه‌ها باشد نه. 

اشاره‌ای به دخترش می‌کند.

همین دخترم را می‌بینید؟ همه لوازم‌التحریرش را از شیراز خرید و هر چه اصرار کردم از همین جا بخرد قبول نکرد.

احمد یادگار راننده تاکسی است. او که اکثر خریدش را در نی‌ریز انجام می‌دهد می‌گوید:

کجا برویم؟ هر جا برویم بیشتر از اینها هزینه‌امان می‌شود. شاید هم بچه‌ها دوست داشته باشند برای خرید به شهرهای دیگر بروند اما دست‌شان به جایی بند نیست! هر چه آنها دلشان خواست که نمی‌شود. باید پول باشد یا نه؟ من هم دلم تریلی می‌خواهد، اما خب وقتی دستم به جایی بند نیست باید با همین تاکسی بسازم.

ادامه می‌دهد: البته گاهی قیمت‌ اجناس نی‌ریز بیشتر از دیگر شهرهاست اما خوب اینجا مغازه‌دار می‌شناسد، قرض می‌دهد یا جنس قسطی برمی‌داریم اما آنجا چی؟!

زهرا، ه. ٣٧ ساله و خانه‌دار است. وقتی می‌پرسم آیا از شهرهای دیگر هم خرید می‌کنید، می‌گوید: نه، من تقریباً همه وسایلم را از نی‌ریز می‌خرم، البته گاهی لباس و کیف و کفش بچه‌ها را از شهرهای دیگر می‌خرم. لباس‌های خودم را هم از شیراز می‌خرم. لوازم برقی را هم چون شوهرم راننده است، از بندر می‌خریم! ولی مواد خوراکی را از نی‌ریز می‌گیرم!!!

در مورد اینکه چرا وسایلشان را از نی‌ریز تهیه نمی‌کند، می‌گوید: خوب چون شهرهای دیگر نسبت به نی‌‌ریز ارزان‌تر و کیفیت‌شان بیشتر است.

احمد خاموشی دامدار و ساکن مشکان است. او که اکثر خریدهایش را در نی‌ریز انجام می‌دهد می‌گوید:

اسیرِ چهار تا گوسفندمان هستیم و به غیر از نی‌ریز وقت نمی‌کنیم به شهرهای دیگر سر بزنیم. 

می‌خند و ادامه می‌دهد: البته در مشکان هم مغازه هست و حتی قرض می‌دهند و کمی هم گذشت‌مان می‌کنند اما ما از بس خودبَد هستیم می‌آییم نی‌ریز. تا جانمان دربیاید، انگار خوشمان می‌آید ده تومان‌مان را خرج نی‌ریزی‌ها کنیم. البته به این بهانه سری هم به اقوام‌مان در نی‌ریز می‌زنیم. 

جعفر مهدی‌پور تفاوت قیمت سایر اجناس مغازه‌ها و عدم نظارت بر آن را دلیل اصلی خرید نکردن در نی‌ریز می‌داند.

او که بازنشسته نظامی است می‌گوید: واقعیتش تا بتوانم از شهرهای دیگر خرید می‌کنم. این‌جا چیزها گران است و نظارتی بر آن نیست. مثلاً چیزی را از یک مغازه می‌خریم ٢٠٠٠ تومان، همان را دو تا مغازه آن‌طرفتر می‌دهند ٢٥٠٠ تومان. پوشاک خودم و بچه‌ها را کلاً از شیراز یا فسا می‌خرم. لوازم خانه را هم از قشم یا ده‌شیخ می‌خریم، حتی برای میوه هم هفته‌ای یکبار به استهبان می‌رویم. چون حتی اگر ٣٠ هزار تومان هم هزینه‌امان شود، هم جنس بهتری می‌خریم، هم باصرفه‌تر است و هم گشتی زده‌ایم.

ادامه می‌دهد: درست است که اگر در شهر خودمان خرید کنیم، پول آن به مغازه‌داران خودمان می‌رسد اما نه برای کارمندی مثل من که با یک حقوق جزئی دارد روزش را شب می‌کند. همین چند وقت پیش کنتور آب توی زمینم را دزدیدند و قیمت آن را که پرسیدم گفتند ٨٠ هزار تومان! دو روز دیگر رفتم همان کنتور را گفتند ١٥٠ هزار تومان! یکی دو روز بعد آن را از شیراز خریدم ٩٥ هزار تومان. شما خودتان را بگذارید جای ما... جای ما بودید، از نی‌ریز خرید می‌کردید یا شیراز؟

در ادامه بد ندیدم با چند تن از مغازه‌داران نیز گپ و گفتی انجام دهیم.

علی درویشی نی‌ریزی بوتیک مردانه دارد. 

او می‌گوید: در حال حاضر که فکر نمی‌کنم کسی با این وضعیت شش ماه یکبار بتواند خرید کند، حالا چه از نی‌ریز چه شهرهای دیگر. البته بعضی افراد گاهی به دنبال جنس ارزان هستند، بعضی‌ها هم بابت تنوع به شهرهای دیگر می‌روند. در نی‌ریز هم اگر طرف پول داشته باشد، از شهرهای دیگر خرید می‌کند و برای قرض گرفتن و حساب دفتری می‌آید پیش ما. من که برای خودم و بچه‌هایم از همین جا وسایلم را تهیه می‌کنم. به نظرم ٥٠ تومان به آشنا و همشهری خودمان برسد، بهتر است تا به یک غریب برسد!

محمدمهدی داودی ١١-١٠ سال است که در رسته لوازم برقی خانوادگی فعالیت دارد. به عقیده‌ی او اکثر اقشار پردرآمد که دنبال برندهای خاص‌ هستند از شیراز و شهرهای دیگر و برخی اقشار کم‌درآمد لوازم برقی‌اشان را از بنادر تهیه می‌کنند.

او می‌گوید: خوب برخی از برندهای خاص مانند بوش در نی‌ریز نیست و افراد پردرآمد برای خرید این مارکها به شیراز و... می‌روند. خیلی از افراد هم فکر می‌کنند اگر برای خرید به شیراز بروند، ارزانتر است؛ درحالیکه وقتی آن جنس را می‌خرند و به نی‌ریز می‌آیند می‌بینند با احتساب کرایه و مسافت، بیشتر از این‌ها برایشان آب خورده. بد نیست مردم بدانند کالاهای برقی که از قشم می‌خرند بدون گارانتی است و اگر قطعه‌ای از آن خراب شد، به هیچ‌وجه قطعه‌ی نوِ آن را نمی‌توانند تهیه کنند و شرکت آن را تأمین نمی‌کند. البته بعضی کسبه هم در اینکه مردم بیرون از نی‌ریز خرید کنند نقش دارند. در بعضی صنف‌ها واقعاً کسبه انصاف را رعایت نمی‌کنند و قیمت‌ها را نسبت به سایر شهرها بالاتر می‌زنند و مردم هم فکر می‌کنند کل وسایل نی‌ریز به همین صورت است، درحالیکه قیمت‌های لوازم برقی خصوصاً نمایندگی برند‌های خاص، در شهرها هیچ تفاوتی با هم ندارد.

آقای داودی می‌گوید: در حال حاضر وضعیت کالای برقی در ایران بسیار آشفته است. محصولات خارجی وارداتی ممنوع شده و الان ثابت شده کالاهایی مانند اسنوا که گفته می‌شد ساخت ایران است، قطعات آن را از چین وارد می‌کرده‌اند و تولید آنها نیز فعلاً متوقف شده. عزم و اراده‌ای برای جلوگیری از حجم عظیم کالای قاچاق برقی که وارد ایران می‌شود وجود ندارد و خلاصه اصلاً اوضاع خوبی نیست.  

هادی بیگی ٨ سالی می‌شود که در شغل کفش‌فروشی فعالیت دارد. او از دست مردمی که جنس‌شان را خارج از نی‌ریز تهیه می‌کنند، ناراضی است. می‌گوید:
اکثر مایه‌دارها از شیراز خرید می‌کنند. طرف صبح سوار ماشین شاسی‌بلندش می‌شود و تا عصر ٥-٤ میلیون پول بی‌زبان را در شیراز آتش می‌زند و برمی‌گردد. شاید برایشان اُفت دارد از نی‌ریز خرید کنند. بعضی هم می‌گویند تنوع بیشتر است، درصورتی‌که اینطور نیست. اکثر چیزهایی که آنجاست این‌جا هم هست. به هر حال یک سری کارها را من می‌آورم، یک سری را آن همکارم و یک سری را همکار دیگرم. شیراز شهر بزرگتری است و به کاسب‌ها نظارت کمتری می‌شود و حتی بیشتر اوقات فروشنده‌ها جنس‌هایشان را گرانتر هم می‌فروشند. تازه قیمت‌ها یکی هم که باشد، با هزینه سفر بیشتر می‌شود. البته موضوع تنها خرید مردم از شهرهای دیگر نیست. دست هم زیاد شده. فروشنده‌های دوره‌گرد از شهرهای دیگر می‌آیند و بازار کاسب‌کاران نی‌ریز را خراب می‌کنند و نظارتی هم بر 

آنها نیست، درحالیکه در شهری مثل استهبان اجازه نمی‌دهند یک دست‌فروش نی‌ریزی کاسبی کند.     

فرج‌اله مختاری ٢٩ سال است پوشاک‌فروشی دارد. به عقیده او مردم در حال حاضر از نی‌ریز بیشتر خرید می‌کنند تا شهرهای دیگر. 

می‌گوید: قبلاً که دلار ارزان‌تر بود، مردم بیشتر از شهرهای اطراف خرید می‌کردند اما الان قیمت وسایل قشم از اینجا بیشتر شده و مشتری‌ها ترجیح می‌دهند از همان نی‌ریز خودمان خرید کنند. به خاطر دارم یک نفر رفته بود قشم و ٧٠ تکه لباس ١٠ هزار تومانی برای خودش خرید کرده بود، والا مغازه‌دار این کارها را نمی‌کند، اما الان نمی‌شود از آنجا خرید کرد. پولدارها هم بیشتر به خاطر کلاس جنس به شهرهای دیگر می‌روند. می‌گویند کلاس دارد. خوب حق هم دارند. تنوع بیشتر است و مشتری حق دارد هر جا دوست دارد پولش را خرج کند، ولی این را هم بگویم که با این کار ضرر می‌کنند. در شهرهای بزرگ اجازه‌مغازه‌ها بالاست، طرف پول شاگرد و... دارد و مجبور است گران بفروشد. الان لباس و کت و شلواری که ما می‌فروشیم، دقیقاً همان مارک را در شیراز ٣ برابر قیمت می‌فروشند!