اسارت ١٨ ساله خلبان

به همین مناسبت به سرگذشت خلبان اسیری می‌پردازیم که اولین اسیر ایرانی در جنگ تحمیلی ٨ ساله بود و آخرین اسیری بود که پس از تحمل ١٨ سال اسارت آزاد شد.

رژیم بعث عراق قبل از حمله سراسری به خاک کشور‌مان در ٣١ شهریور ١٣٥٩ خورشیدی، در فاصله فروردین ٥٨ تا ٣٠ شهریور ٥٩، ٤٨٠ مورد تجاوز مرزی زمینی  و١٥٠ مورد تجاوز مرزی هوایی به مرزهای ما داشت.(١)

این رژیم خودکامه بویژه از اوایل امرداد ماه ٥٩، در منطقه غرب کشور بخصوص سرپل‌ذهاب و قصر شیرین حملات زمینی خود را شروع کرد. گزارشات روزانه این حملا ت در روزنامه‌های کثیرالانتشار آن روز‌ها همچون روزنامه کیهان درج شده است.(٢)

ایران در پاسخ به این تجاوزات مرزی، برخی از مراکز تجمع نظامی در داخل خاک عراق را چند روز قبل از شروع جنگ بمباران کرد. از جمله حمله جنگنده‌های نیروی هوایی به واحد‌های زرهی عراق در زرباطیه در ١٠ کیلومتر‌ی عمق خاک عراق و در نزدیکی شهر مهران در ٢٧ شهریور ١٣٥٩.

در این عملیات هوایی دو فروند جنگنده F٥ ایرانی شرکت داشتند. یکی از هواپیما‌ها مورد اصابت موشک‌های پدافند عراق قرار گرفت و خلبان آن به نام ستوان یکم حسین لشکری که آن هنگام ٢٨ سال داشت، به اسارت رژیم بعث عراق درآمد. او نخستین و همچنین آخرین اسیر ایرانی بود که  سرانجام پس از ١٨ سال اسارت، در ١٧ فروردین سال ١٣٧٧ خورشیدی آزاد شد و به وطن بازگشت.

متأسفانه وی در ١٩ امرداد ١٣٨٨ به علت صدمات جسمی شدید ناشی از دوران اسارت، دارفانی را وداع گفت و به شهادت رسید. علت اصلی که دولت عراق این اسیر را همراه سایر اسیران در سال ١٣٦٩ آزاد نکرد و ده سال پس از جنگ همچنان او را در اسارت نگه داشت این بود که بتواند از او به عنوان مدرک شروع جنگ از سوی ایران استفاده کند.(٣)

گوشه‌ای از خاطرات و زندگی این رادمرد ایران‌زمین را در زیر می‌آوریم تا جوانان امروز الگو‌های این آب و خاک را بیشتر بشناسند.

«حسین لشکری در سال ١٣٣١ خورشیدی در روستای ضیاء‌آباد شهرستان قزوین به دنیا آمد.

دوره تحصیلات ابتدایی را در زادگاهش به پایان رساند و برای ادامه تحصیل به قزوین رفت. در سال ١٣٥٠ پس از اخذ دیپلم برای انجام خدمت سربازی به لشکر ٧٧ خراسان اعزام شد.

همان موقع با درجه گروهبان سومی در رزمایش مشترکی که بین نیروی زمینی و هوایی انجام می‌گرفت، حضور داشت و با خلبانان شرکت کننده در رزمایش آشنا شد.

پس از پایان دوره سربازی در آزمون دانشکده خلبانی شرکت کرد و به استخدام نیروی هوایی درآمد.

در سال ١٣٥٤ پس از گذراندن مقدمات آموزش پرواز در ایران، برای تکمیل دوره خلبانی به آمریکا اعزام شد و با درجه ستوان دومی به ایران بازگشت و به عنوان خلبان هواپیمای شکاری اف - ٥ مشغول به خدمت شد.

ابتدا در پایگاه‌هوایی تبریز مشغول به کار شد ولی با شدت گرفتن تجاوزات رژیم بعث عراق به پاسگاه‌های مرزی جنوب و غرب کشور، برای دفاع از حریم هوایی میهن اسلامی به دزفول منتقل شد.

هواپیمای او در سیزدهمین مأموریت هوایی مورد اصابت موشک دشمن قرار گرفت و مجبور به ترک هواپیما شد و در ٢٧ شهریور ٥٩ در خاک دشمن به اسارت ارتش بعث عراق درآمد.

سه ماه اول دوران اسارت در سلول انفرادی بود و پس از آن به مدت ٨ سال با حدود ٦٠ نفر دیگر از همرزمان در یک سالن عمومی و دور از چشم صلیب سرخ جهانی نگهداری شد.

پس از پذیرش قطعنامه ٥٩٨ وی را از سایر دوستان جدا نمودند و قسمت دوم دوران اسارت او ١٠ سال به طول انجامید.

خلبان حسین لشکری پس از ١٦ سال اسارت به نیروهای صلیب سرخ معرفی شد و دو سال بعد در روز هفدهم فروردین سال ١٣٧٧ به ایران بازگشت.

در بدو ورود در دیدار صمیمانه با فرماندهی معظم کل قوا ضمن تجدید بیعت با ایشان، مفتخر به لقب سیدالاسرای ایران و درجه سرتیپی گردید.

آزاده سرافراز حسین لشگری با موافقت فرمانده معظم کل قوا در تاریخ ٢٧ بهمن ١٣٧٨ به درجه سرلشکری ارتقاء یافت.

امیر سرلشکر خلبان حسین لشکری سرانجام در روز نوزدهم مرداد سال ١٣٨٨ بر اثر عارضه‌های ناشی از دوران اسارت به شهادت رسید.»(٤)

خاطرات بسیار ارزنده و جالبی از ایشان به جای مانده - مخصوصاً دو نامه ایشان به همسرش در ٢ سال آخر اسارت- که در شماره‌های آینده تقدیم خوانندگان عزیز خواهد شد.

شاد و سالم و موفق باشید

پی نوشت:
١- علائی، حسین(١٣٩١) روند جنگ ایران و عراق، تهران نشر مرز و بوم، جلد اول، ص ١٨١
٢- ر. ک. به: روزنامه کیهان، شماره ١١٠٥٢، تاریخ سه شنبه ٣١/٤/١٣٥٩ به بعد.                                       
٣-مرجع شماره ١، ص ١٨٢
٤- اقتباس و تلخیص از: ملاحسینی، محمد (٢١/١٢/١٣٩١) زندگینامه حسین لشکری، همشهری آنلاین، (١٨/٥ /١٣٩٥)