ویتامین P چیست و در چه مواد غذایی وجود دارد؟
فلاونوئید‌ها ترکیبات پلی فنولی طبیعی هستند که در گیاهان وجود دارند. تاکنون هزاران نوع از این ترکیبات شناسایی شده‌اند. آنها علاوه بر ایجاد رنگ در بسیاری از میوه‌ها و سبزیجات، به گیاهان در برابر عوامل محیطی و آسیب‌های اکسیداتیو کمک می‌کنند. ویتامین P نام قدیمی گروهی از ترکیبات گیاهی به نام فلاونوئید‌ها است. این ترکیبات که در بسیاری از میوه ها، سبزیجات، چای و مواد غذایی گیاهی یافت می‌شوند، به دلیل خواص آنتی اکسیدانی و نقش احتمالی در حفظ سلامت قلب و عروق مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته‌اند.
ویتامین P در واقع چیست؟
در دهه ۱۹۳۰ میلادی، دانشمندان هنگام استخراج ترکیبی از پرتقال تصور کردند نوع جدیدی از ویتامین را کشف کرده‌اند و آن را ویتامین P نامیدند. اما بعد‌ها مشخص شد این ماده از خانواده فلاونوئید‌ها است و ویتامین محسوب نمی‌شود.
فلاونوئید‌ها ترکیبات پلی فنولی طبیعی هستند که در گیاهان وجود دارند. تاکنون هزاران نوع از این ترکیبات شناسایی شده‌اند. آنها علاوه بر ایجاد رنگ در بسیاری از میوه‌ها و سبزیجات، به گیاهان در برابر عوامل محیطی و آسیب‌های اکسیداتیو کمک می‌کنند.
انواع فلاونوئید‌ها و منابع غذایی آنها
فلاونوئید‌ها به شش گروه اصلی تقسیم می‌شوند که هر کدام در مواد غذایی مشخصی وجود دارند.
فلاونول ها: از رایج‌ترین فلاونوئید‌های غذایی هستند و در پیاز، انگور، گوجه فرنگی، انواع توت، کلم کیل و چای یافت می‌شوند. کوئرستین و کامپفرول از ترکیبات شناخته شده این گروه هستند.
فلاون ها: جعفری، کرفس، نعناع، آویشن و بابونه از منابع غذایی آنها محسوب می‌شوند.
فلاوانول ها: چای سبز، چای سیاه، کاکائو، سیب و انگور حاوی این ترکیبات هستند. کاتچین‌ها از اعضای شناخته شده این گروه هستند.
فلاوانون ها: بیشتر در مرکبات مانند پرتقال، لیمو و گریپ فروت وجود دارند.
ایزوفلاون ها: سویا و محصولات تهیه شده از آن از منابع اصلی این ترکیبات هستند.
آنتوسیانین ها: مسئول رنگ قرمز، آبی و بنفش بسیاری از میوه‌ها هستند و در بلوبری، توت فرنگی، شاه توت، کرنبری و انگور قرمز یافت می‌شوند.
فواید احتمالی فلاونوئید‌ها برای سلامت
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های فلاونوئید‌ها خاصیت آنتی اکسیدانی آنها است. این ترکیبات می‌توانند در خنثی کردن برخی رادیکال‌های آزاد و کاهش آسیب اکسیداتیو نقش داشته باشند.
پژوهش‌های انسانی نیز ارتباط میان مصرف بیشتر فلاونوئید‌ها و برخی پیامد‌های مطلوب سلامت را بررسی کرده‌اند.
سلامت قلب: برخی مطالعات مشاهده‌ای، مصرف بیشتر فلاونوئید‌ها را با کاهش خطر بیماری‌های قلبی عروقی مرتبط دانسته‌اند.
سلامت مغز: ترکیبات موجود در کاکائو و چای ممکن است از طریق تاثیر بر جریان خون و فرایند‌های سلولی به عملکرد مغز کمک کنند.
دیابت نوع ۲: برخی پژوهش‌ها ارتباط میان مصرف مواد غذایی سرشار از فلاونوئید و کاهش احتمال ابتلا به دیابت نوع ۲ را گزارش کرده‌اند.
البته بخش قابل توجهی از شواهد موجود مشاهده‌ای یا حاصل مطالعات آزمایشگاهی است و هنوز نمی‌توان فلاونوئید‌ها را درمان یا عامل قطعی پیشگیری از این بیماری‌ها دانست.
آیا مصرف مکمل فلاونوئید‌ها ضروری است؟
فلاونوئید‌ها مواد مغذی ضروری محسوب نمی‌شوند و برای آنها مقدار مصرف روزانه توصیه شده‌ای تعیین نشده است. دریافت این ترکیبات از طریق رژیم غذایی متنوع و سرشار از میوه ها، سبزیجات، حبوبات، چای و مغز‌ها معمولا کافی است.
مکمل‌هایی مانند کوئرستین و روتین نیز در بازار وجود دارند، اما مصرف آنها برای همه افراد ضروری نیست. دوز‌های بالای این مکمل‌ها ممکن است با بعضی دارو‌ها تداخل داشته باشند و ایمنی مصرف طولانی مدت آنها به طور کامل مشخص نشده است.
افرادی که قصد مصرف مکمل‌های فلاونوئیدی دارند، به ویژه در صورت استفاده از دارو‌های دیگر، بهتر است پیش از شروع با پزشک مشورت کنند.
