جوانه‌های نو بر سرشاخه‌های سرو جامع کبیر

بررسی‌های کارشناسی و مشاهدات میدانی نشان می‌دهد که مداخلات تخصصی صورت‌گرفته نتیجه‌بخش بوده و این میراث طبیعی اکنون در وضعیت مطلوب رشد و نمو قرار دارد.

پس از یک سال تلاش مشترک اداره میراث فرهنگی، مدیریت جهاد کشاورزی و هیئت امناء مسجد جامع کبیر، نشانه‌های بیماری قارچی به‌طور کامل کنترل شده و با روییدن جوانه‌های جدید، سلامت این درخت کهنسال تثبیت شده است.

وضعیت مطلوب پس از یک سال مراقبت

مدیر جهاد کشاورزی نی‌ریز که مسئولیت نظارت فنی بر این عملیات را بر عهده داشت، با اطمینان از بهبودی کامل این درخت سخن می‌گوید. به گفته نادر زارعی، وضعیت درخت در حال حاضر ۱۰۰ درصد مطلوب است و هیچ نشانی از ادامه بیماری یا آلودگی قارچی در آن دیده نمی‌شود.

همچنین، صداقت مسئول هیئت امناء مسجد با تأکید بر رضایت از روند نگهداری، خاطرنشان کرد: «اقدامات پیشگیرانه و بازدید‌های دوره‌ای مدیر جهاد کشاورزی، باعث شده تا علاوه بر پاکسازی تنه، ظاهر درخت نیز به وضعیت ایده‌آل خود بازگردد.»

حمیدرضا هادی رئیس اداره میراث فرهنگی نی‌ریز نیز با تأیید این سخنان، اعلام کرد هیچ‌گونه گزارشی مبنی بر بروز مشکل یا وخامت وضعیت درخت در ماه‌های اخیر واصل نشده است.

جزئیات عملیات نجات

این موفقیت حاصل یک برنامه دقیق عملیاتی است که از سال گذشته آغاز شد. در مرحله نخست، با همکاری سازمان‌های مسئول، فضای اطراف طوقه درخت به شعاع مشخصی خاکبرداری شد تا ضمن کاهش رطوبت و افزایش تابش آفتاب، جریان هوا به ریشه‌ها برسد.

اقدامات تکمیلی که نقش حیاتی در احیاء درخت داشتند شامل موارد زیر بود:

تراشیدن بافت‌های آسیب‌دیده و پاکسازی کامل تنه از آلودگی‌های قارچی.

تغییر اصولی روش آبیاری برای جلوگیری از تماس مستقیم آب با طوقه (ناحیه حساس درخت).

اصلاح و بزرگ‌تر کردن محیط باغچه (آبخور) متناسب با وسعت تاج درخت.

ضدعفونی دوره‌ای زخم‌های درخت با قارچ‌کش‌های تخصصی.

پایداری در سایه نظارت مستمر

برخلاف وضعیت نگران‌کننده سال گذشته، اکنون با برطرف شدن خطر خفگی ریشه ناشی از فشردگی خاک و فعالیت عوامل بیماری‌زا، درخت سرو مسجد جامع از تهدیدات جدی فاصله گرفته است. مدیر جهاد کشاورزی نی‌ریز تأکید می‌کند اگرچه خطر اصلی برطرف شده، اما پایش مداوم و رعایت استاندارد‌های آبیاری همچنان برای حفظ طول عمر این درخت تاریخی ضروری است.

این سرو کهنسال که اکنون بار دیگر با جوانه‌های نو به استقبال فصل پیش رو می‌رود، نمونه‌ای موفق از همکاری سازمان‌های اجرایی در حفظ هویت تاریخی و زیست‌محیطی نی‌ریز است.