زنگ خطر تب کریمهی کنگو در فصل گرما
تب خونریزیدهنده کریمهیکنگو (CCHF) یکی از خطرناکترین بیماریهای ویروسی مشترک بین انسان و جانور است که توسط ویروس خانواده «Orthonairovirus» ایجاد میشود. این بیماری عمدتاً از طریق گزش کنههای آلوده، بهویژه کنههای جنس «Hyalomma»، به انسان منتقل میشود و در بیش از ۳۰ کشور جهان، بهویژه در مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری آسیا، آفریقا و بخشهایی از اروپا، گزارش شده است.
راههای انتقال بیماری
مهمترین راه انتقال ویروس، گزش کنه آلوده است. همچنین تماس مستقیم با خون، بافت یا ترشحات دامهای آلوده، بهویژه هنگام ذبح، و نیز تماس با خون و ترشحات بیماران مبتلا میتواند موجب انتقال بیماری شود. به همین دلیل، تب خونریزیدهنده کریمهی کنگو از جمله بیماریهایی است که امکان انتقال انسان به انسان، بهویژه در مراکز درمانی، را دارد.
علائم بیماری
بیماری معمولاً با شروع ناگهانی تب، سردرد شدید، درد عضلات، ضعف، تهوع، استفراغ و اسهال آغاز میشود. در مراحل پیشرفته، خونریزی از لثه، پوست، دستگاه گوارش و سایر اندامها ممکن است بروز کند. در صورت تأخیر در تشخیص و درمان، بیماری میتواند بسیار خطرناک باشد و میزان مرگومیر آن در موارد درماننشده بین ۳۰ تا ۵۰ درصد گزارش شده است.
وضعیت بیماری در ایران
تب خونریزیدهنده کریمهی کنگو در ایران بهویژه در مناطق روستایی، دامداری و استانهای مرزی نیازمند دقیق خیلی بیشتر است. استانهای خراسان رضوی، کرمان، سیستان و بلوچستان، یزد و برخی دیگر از استانهای شرقی و جنوبی کشور از مناطق پرخطر به شمار میروند. هر سال با آغاز فصل گرما و افزایش فعالیت کنهها، احتمال بروز موارد جدید بیماری نیز افزایش مییابد.
پیشگیری؛ مؤثرترین راه مقابله
از آنجا که تاکنون واکسن مؤثر و مورد تأیید برای انسان و دام علیه این بیماری در دسترس نیست، رعایت اصول پیشگیری اهمیت فراوانی دارد. مهمترین توصیهها عبارتاند از:
◼ کنترل و سمپاشی دامها و محل نگهداری آنها برای کاهش جمعیت کنهها
◼ خرید گوشت فقط از مراکز و قصابیهای دارای مجوز و تحت نظارت دامپزشکی
◼ استفاده از وسایل حفاظت فردی مانند دستکش، ماسک و عینک هنگام ذبح دام یا تماس با خون و ترشحات آن
◼ در صورت تهیه گوشت از مراکز غیرمجاز، نگهداری گوشت به مدت ۲۴ ساعت در یخچال پیش از قطعهکردن و مصرف یا انجماد آن.
تشخیص و درمان
تشخیص زودهنگام و آغاز سریع درمان، نقش مهمی در کاهش مرگومیر ناشی از بیماری دارد. درمان شامل استفاده از داروهای ضدویروس در موارد لازم، مراقبتهای حمایتی، جبران مایعات و الکترولیتهای بدن و کنترل عوارض بیماری است.
سخن پایانی
تب خونریزیدهنده کریمهی کنگو اگر چه بیماری خطرناکی است، اما با افزایش آگاهی عمومی، رعایت اصول بهداشتی، خرید فرآوردههای دامی از مراکز مجاز و مراجعه سریع به مراکز درمانی در صورت بروز علائم، میتوان از ابتلا و گسترش آن تا حد زیادی پیشگیری کرد. مشارکت مردم، دامداران، قصابان و کارکنان حوزه سلامت، مهمترین عامل در کنترل این بیماری و حفظ سلامت جامعه است.
