گرانی سیمان در پی کمبود برق
تشدید محدودیتهای برق و گاز برای کارخانههای سیمان در حالی رخ داده که بازار ساختوساز با افزایش تقاضا روبهرو است. فعالان صنعت و بازار میگویند کاهش شدید سهمیه انرژی، تولید را پایین آورده و عرضه سیمان را کاهش داده است؛ وضعیتی که همزمان با رشد قیمتها، نگرانیها درباره ادامه فعالیت کارخانهها و تشدید فشار بر مصرفکنندگان را افزایش داده است.
صنعت سیمان کشور این روزها با یکی از جدیترین دغدغههای خود در سالهای اخیر روبهرو شده است؛ مشکلی که ریشه آن در بحران انرژی و محدودیتهای گسترده برق و گاز برای واحدهای تولیدی است. فعالان این صنعت هشدار میدهند که ادامه این وضعیت میتواند به کاهش قابل توجه تولید، کمبود در بازار و افزایش قیمتها منجر شود.
به گفته دبیرکل انجمن صنفی صنعت سیمان، در هفتههای اخیر شرکتهای برق منطقهای طی ابلاغیهای به صنایع اعلام کردهاند که تا پایان مرداد و ابتدای شهریور، سهمیه برق دریافتی آنها کاهش خواهد یافت. در برخی واحدهای سیمانی این محدودیت حتی تا ۹۰ درصد نیز گزارش شده است؛ بهگونهای که سهمیه برقی برخی کارخانهها از حدود ۲۰ مگاوات به دو مگاوات کاهش یافته است.
علیاکبر الوندیان با اشاره به پیامدهای این تصمیم گفت: کاهش شدید برق عملاً به معنای افت تولید است و در چنین شرایطی ممکن است تولید در برخی واحدها به حدود ۱۰ درصد ظرفیت برسد. به گفته او، صنعت سیمان در هفتههای اخیر برای مدیریت بازار عرضه خود را افزایش داده و حتی در نخستین هفته عرضه در بورس کالا در سال جاری حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار تن سیمان به بازار ارائه شده است، اما محدودیتهای انرژی میتواند این روند را مختل کند.
این در حالی است که همزمان با کاهش تولید، نشانههای کمبود در بازار نیز مشاهده میشود. فعالان بازار مصالح ساختمانی میگویند بارگیری از کارخانهها کاهش یافته و عرضه سیمان به صورت نامنظم انجام میشود. به گفته یکی از فروشندگان مصالح ساختمانی نیریز، در حال حاضر قیمت سیمان فله در بازار نزدیک به ۴ میلیون تومان به ازاء هر تن و سیمان پاکتی بیش از ۵ میلیون تومان در هر تن است؛ در حالی که سال گذشته قیمت سیمان فله حدود دو میلیون و ۲۰۰ هزار تومان و سیمان پاکتی بین دو میلیون و ۷۰۰ تا دو میلیون و ۸۰۰ هزار تومان بود.
او با اشاره به وضعیت عرضه افزود: برخی کارخانهها در روزهای اخیر یا تعطیل بودهاند یا بارگیری بسیار محدودی داشتهاند و همین موضوع باعث شده موجودی فروشگاههای مصالح ساختمانی پاسخگوی تقاضای بازار نباشد.
رئیس اتحادیه تیرچه، بلوک و سیمان شهرستان نیریز با اشاره به قطعیهای مکرر برق گفت: وقتی تولید متوقف شود، عرضهای هم در بازار نخواهد بود و این مسئله مستقیماً به کمبود کالا و افزایش قیمتها منجر میشود.
علی خازن با اشاره به قیمتهای فعلی در بازار این شهرستان افزود: هر تن سیمان فله حدود ۴ میلیون تومان و سیمان پاکتی حدود ۵ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان رسیده است. به گفته او، کمبود در بازار داخلی باعث شده برخی تأمینکنندگان برای تهیه سیمان به شهرهای دیگر مراجعه کنند که همین موضوع هزینه حمل و در نهایت قیمت مصرفکننده را افزایش داده است.
از سوی دیگر، مدیران کارخانههای سیمان نیز از کاهش شدید ظرفیت تولید خبر میدهند. مدیرعامل کارخانه سیمان خاکستری نیریز میگوید محدودیتهای انرژی در سال جاری بسیار شدیدتر از سال گذشته بوده و در برخی ماهها کارخانهها تنها حدود ۲۴ تا ۲۵ درصد برق مورد نیاز خود را دریافت کردهاند.
حبیباله شریفی با اشاره به وضعیت تولید گفت: در مقطعی از ۱۸ مگاوات برق مورد نیاز کارخانه، تنها حدود یک و نیم مگاوات تأمین شده است. به گفته او، کاهش انرژی دریافتی باعث شده ظرفیت تولید کارخانه حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد کاهش یابد و کورهای که باید با ظرفیت ۲۴۵ تن فعالیت کند، اکنون حدود ۱۸۰ تن تولید دارد.
وی همچنین به محدودیت در تأمین گاز اشاره کرد و افزود: در شرایط فعلی کارخانه مجبور است برای ادامه فعالیت از مازوت به عنوان سوخت جایگزین استفاده کند که تأمین و حمل آن از شهرهای دیگر، هزینههای تولید را به شکل قابل توجهی افزایش میدهد.
در همین حال، یکی از مسئولان کارخانه سیمان سفید نیریز نیز اعلام کرده که این واحد صنعتی در حال حاضر تنها با حدود ۳۰ درصد ظرفیت مصرف برق در طول روز فعالیت میکند و بخش عمده تولید به ساعات شب منتقل شده است. به گفته او، در صورت ادامه این محدودیتها احتمال توقف کامل خط تولید در هفته آینده وجود دارد.
کارشناسان صنعت معتقدند کاهش تولید در کنار افزایش هزینههای انرژی و حملونقل، بهطور مستقیم بر بازار سیمان اثر میگذارد. از آنجا که بخش قابل توجهی از عرضه سیمان از طریق بورس کالا انجام میشود، کاهش تولید موجب رقابت بیشتر خریداران و افزایش قیمت معاملات میشود؛ موضوعی که در نهایت به افزایش قیمت برای مصرفکننده نهایی در بازار آزاد منجر خواهد شد.
با توجه به وابستگی گسترده صنعت ساختوساز به سیمان، فعالان این حوزه هشدار میدهند که ادامه بحران انرژی در صنایع میتواند نه تنها تولید سیمان، بلکه زنجیرهای از فعالیتهای عمرانی و ساختمانی را نیز تحت تأثیر قرار دهد. از همین رو بسیاری از فعالان صنعت خواستار اتخاذ تدابیر فوری برای تأمین پایدار انرژی کارخانهها و جلوگیری از عمیق شدن بحران در بازار مصالح ساختمانی هستند.