اعلام ۱۰ جرم اول نیریز: از توهین و ضرب و جرح تا کلاهبرداری
رئیس دادگستری نیریز با اعلام ۱۰ عنوان نخست جرائم حوزه قضایی این شهرستان در سال ۱۴۰۴، از ثبت مجموعاً ۱۲۹۴۷ پرونده در این عناوین خبر داد. دکتر حجتاله کاظمی شایعترین جرائم کیفری این شهرستان را بهترتیب فراوانی اعلام کرد و در تشریح هر یک، توضیحات حقوقی مربوطه را ارائه داد.
توهین به اشخاص عادی؛ ۲۷۰۹ پرونده
کاظمی در تشریح نخستین جرم شهرستان، توهین به اشخاص عادی را با ۲۷۰۹ پرونده در رتبه اول اعلام کرد و گفت: «توهین به معنای نسبت دادن الفاظ رکیک به یکدیگر است.»
وی تصریح کرد: «۲۷۰۹ پرونده با این موضوع در دادگستری به ثبت رسیده که بسیاری از آنها همراه با ضرب و جرح است. گاه توهین از طریق فضای مجازی یا تلفن همراه صورت میپذیرد، بدون آن که شخص بهطور مستقیم حضور داشته باشد.»
ایشان افزود: «توهین در قانون مجازات اسلامی، معنای دقیقتری دارد. ماده ۶۰۸ قانون مجازات اسلامی (بخش تعزیرات) به صراحت به جرم توهین به افراد پرداخته است. بر اساس این ماده و رویه قضایی، توهین عبارت است از نسبت دادن هر امر وهنآور (تحقیرکننده) اعم از دشنام یا هر کلمه یا عملی که عرفاً موجب کسر شأن و تحقیر طرف مقابل شود، به شخص دیگر. برای تحقق جرم توهین، لازم نیست حتماً از الفاظ رکیک استفاده شود؛ حتی یک اشاره، ژست، یا عملی که در عرف جامعه توهینآمیز و تحقیرکننده باشد، میتواند مصداق توهین قرار گیرد. معیار اصلی در اینجا، «عرف» است؛ یعنی باید عملی باشد که در نظر مردم عادی، موجب وهن و تحقیر شخص شود.
قانونگذار ایران با توجه به اهمیت حیثیت افراد و موقعیت اجتماعی اشخاص، توهین و فحاشی را به دو دسته کلی ساده و مشدد تقسیمبندی کرده است. این دستهبندی تأثیر مستقیمی بر نوع و میزان مجازات دارد.»
رئیس دادگستری نیریز گفت: «توهین مشدد به مواردی اطلاق میشود که شخص مورد توهین، دارای موقعیت خاصی باشد و یا ماهیت توهین، حساسیتهای ویژهای داشته باشد که موجب تشدید مجازات میشود. مثلاً توهین به مقامات دولتی و عمومی (توهین به مامور دولت- ماده ۶۰۹ قانون مجازات اسلامی).»
وی افزود: «مجازات توهین ساده در حال حاضر تا ۸۰ میلیون تومان جزای نقدی که از طریق شاهد یا صدا و فیلم ضبطشده یا پیام ثبتشده و سایر ادله قابل اثبات است. توهین به کارکنان و مقامات دولتی شامل ۴۵ روز تا ۳ ماه حبس و یا تا (۷۴) ضربه شلاق یا جزای نقدی است.»
ضرب و جرح عمدی؛ ۱۷۶۰ پرونده
وی ضرب و جرح عمدی را با ۱۷۶۰ پرونده دومین جرم شهرستان اعلام کرد و افزود: «ضرب و جرح عمدی اغلب با توهین همراه است؛ بنابراین آمار ثبتشده در این دو حوزه تداخل دارد و عملاً برای یک نزاع، ۲ پرونده تشکیل میشود. برخی اشخاص همزمان در ۴ پرونده ضرب و جرح، توهین، تهدید و تخریب اموال طرح دعوی میکنند.»
حمل مواد مخدر؛ ۱۵۵۸ پرونده
ایشان سومین جرم شهرستان را حمل مواد مخدر با ۱۵۵۸ پرونده عنوان کرد و علت افزایش آمار آن در نیریز نسبت به سایر شهرستانهای استان فارس را موقعیت ترانزیتی شهرستان و ورودی چند استان دانست.
وی گفت: «سال گذشته ۱۵۵۸ پرونده در این زمینه داشتیم که عمدتاً مربوط به انتقال مواد به سایر شهرستانهای دروناستانی و بروناستانی بوده است.»
تهدید؛ ۱۴۷۷ پرونده
رئیس دادگستری نیریز تهدید را چهارمین جرم شهرستان با ۱۴۷۷ پرونده اعلام کرد و اظهار داشت: «در جرم تهدید، فردی دیگری را نسبت به آسیبهای بدنی، مالی و ... تهدید میکند و این جرم قابلیت همپوشانی با سایر جرائم را دارد.»
رانندگی بدون پروانه رسمی؛ ۱۳۹۵ پرونده
وی رانندگی بدون گواهینامه را با ۱۳۹۵ پرونده پنجمین جرم پرتکرار در حوزه قضایی این شهرستان معرفی کرد.
او در توضیح این جرم گفت: «این عنوان عمدتاً به وضعیتی اطلاق میشود که فرد فاقد گواهینامه رانندگی معتبر، اقدام به هدایت وسیله نقلیه میکند. در نظام حقوقی ایران، این عمل فراتر از یک تخلف ساده راهنمایی و رانندگی بوده و جنبه کیفری دارد.»
سرقت مستوجب تعزیر؛ ۱۰۹۵ پرونده
کاظمی تعداد پروندههای سرقت مستوجب تعزیر را ۱۰۹۵ مورد و ششمین جرم شهرستان اعلام و تشریح کرد: «بیشترین سرقتهای ارجاعی به دادگستری از نوع تعزیری است. سرقتهای حدی که مستوجب قطع دست هستند، شروط خاص قانونی داشته و اثباتشان دشوار و زمانبر است؛ ازاینرو قانونگذار بیشتر بر سرقتهای تعزیری که مجازات آنها حبس یا شلاق است، تمرکز دارد.»
تخریب؛ ۸۴۶ پرونده
وی تخریب را با ۸۴۶ پرونده هفتمین جرم شهرستان دانست و گفت: «تخریب به معنای خراب کردن مال متعلق به دیگری است، چه جزئی و چه کلی. در کنار تخریب اموالی نظیر خودرو، تخریب اراضی ملی و اموال اشخاص حقوقی مانند اداره برق و شهرداری نیز مشمول این عنوان میشود. اگر تخریب عمدی باشد، دادگاه اعمال مجازات میکند؛ در غیر این صورت، زیاندیده میتواند از باب مسئولیت مدنی، دادخواست مطالبه خسارت تقدیم کند.»
افترا؛ ۸۲۹ پرونده
رئیس دادگستری نیریز افترا را با ۸۲۹ پرونده هشتمین جرم شهرستان عنوان کرد و افزود: «هرگاه فردی به دیگری نسبت مجرمانهای بدهد و نتواند آن را اثبات کند، فرد مخاصَم میتواند با طرح شکایت، جرم افترا را پیگیری نماید.»
صدمات بدنی غیرعمدی ناشی از تصادفات رانندگی؛ ۶۶۹ پرونده
نهمین عنوان پروندههای دادگستری شهرستان نیریز صدمات بدنی غیرعمدی ناشی از تصادفات رانندگی با ۶۶۹ مورد است.
رئیس دادگستری نیریز در این خصوص گفت: «علت اصلی تعدد این پروندهها، وسعت زیاد محورهای مواصلاتی در شهرستان است. ممکن است در یک تصادف، ۲ یا ۳ نفر مصدوم شده و به همان تعداد پرونده تشکیل شود. علاوه بر وسعت راهها، خطاهای انسانی، مشکلات فنی وسایل نقلیه و نقص در راهها نیز از عوامل افزایش این پروندهها به شمار میرود.»
کلاهبرداری؛ ۶۰۹ پرونده
وی کلاهبرداری را با ۶۰۹ پرونده دهمین جرم شهرستان اعلام و تأکید کرد: «کلاهبرداری جرمی خاص با شرایط معین قانونی است؛ اما بسیاری از افراد صرفاً به دلیل دریافت نکردن طلب خود، طرف مقابل را کلاهبردار معرفی و طرح شکایت میکنند؛ در حالی که تعریف قانونی و شیوه ارتکاب این جرم با برداشت عرفی عموم متفاوت است.»