روز به روز جهیزیه سنگین‌تر و ازدواج دشوارتر
در حالی که روزبه‌روز بر تعداد دختران و پسران مجرد افزوده می‌شود، به نظر می‌رسد بسیاری از آنها دیگر قصدی برای ازدواج ندارند. عکس: کیمیا فاتحی
نبود خانه و شغل از یک سو و گران‌شدن لوازم جهیزیه از سوی دیگر باعث شده بسیاری از جوانان در این شرایط دل و دماغی برای ازدواج نداشته باشند. جهیزیه‌ای که به گفته برخی فروشندگان شهر، دست‌کم ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلیون تومان و حداکثر ۳ تا ۴ میلیارد تومان هزینه دارد.
خانمی که دختر ۳۰ ساله دارد و هنوز نتوانسته جهیزیه او را تهیه کند، می‌گوید: «با این شرایط، خورد و خوراک مهم‌تر است. قبلاً چشم‌وهم‌چشمی کمتر بود و جهیزیه مختصر تهیه می‌کردند؛ اما حالا هیچ‌کس به کم قانع نیست. با یک حقوق کارمندی مگر می‌شود جهیزیه خرید؟ با وام هم نهایتاً سه چهار قلم کالا می‌شود تهیه کرد.»
او ادامه می‌دهد: «الان یک جهیزیه حداقلی ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلیون تومان و یک جهیزیه کامل، بالای ۲ تا ۳ میلیارد تومان تمام می‌شود. بعضی‌ها علاوه بر جهیزیه، خانه و ماشین هم برای دخترشان می‌گیرند. بعد انتظار دارند جوان‌ها ازدواج کنند؛ مگر می‌شود؟»
طاهره. ه نیز با اشاره به وام ازدواج می‌گوید: «وام هست؛ اما جواب نمی‌دهد. قیمت‌ها آن‌قدر بالا رفته که حتی یک زندگی بسیار ساده هم حدود یک میلیارد تومان هزینه دارد. اگر بگویم برای یک جهیزیه کامل ۵ تا ۶ میلیارد تومان لازم است، اغراق نکرده‌ام.»
او یادآور می‌شود: «زمانه عوض شده. دیگر نمی‌شود دختر را با یک جهیزیه خیلی ساده راهی خانه بخت کرد. هزار حرف و حدیث پیش می‌آید. من سال ۷۶ ازدواج کردم و کل جهیزیه‌ام ۱۵۰ هزار تومان شد و اکثر وسایل لازم را داشتم. اما الان جوان‌ها هم انگیزه ازدواج را از دست داده‌اند و خانواده‌ها هم نمی‌خواهند فشار بیش از حد بیاورند.»
زهرا، ۵۹ ساله، می‌گوید دخترش چهار سال و نیم است عقد کرده، اما به دلیل نداشتن جهیزیه هنوز نتوانسته ازدواج کند: «وام ازدواج آن زمان ناچیز بود و همان هم خرج شد. الان مانده‌ایم با دست خالی و قیمت‌هایی که هر روز بالاتر می‌رود.»
نرگس ۲۸ ساله که به‌تازگی ازدواج کرده، تجربه مشابهی دارد: «۳ سال جهیزیه خریدم، اما تمام نشد. تا پول یک کالا را جمع می‌کردم، قیمتش دو سه برابر می‌شد. همین جهیزیه معمولی نزدیک به ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلیون تومان برایم تمام شد.»
معصومه ۶۲ ساله، مادر سه دختر دم‌بخت، می‌گوید: «خرج زندگی را به زور درمی‌آوریم، چه برسد به جهیزیه. برای یک جهیزیه حداقلی حداقل ۵۰۰ میلیون تومان لازم است. وام هم هست، اما مگر می‌شود وام گرفت و نتوانست اقساطش را پرداخت؟»
ش، ۵۵ ساله، که مدت‌هاست کم‌کم برای دختر ۱۹ ساله‌اش جهیزیه تهیه کرده، حالا با مشکل دیگری رو‌به‌رو شده: «دخترم می‌گوید وسایل قدیمی‌اند و نمی‌خواهد. نمی‌دانم چکار کنم؛ شاید مجبور شوم عوض‌شان کنم.»
افزایش قیمت در بازار لوازم خانگی و جهیزیه
رسول گنجی، فروشنده ظروف پلاستیک، می‌گوید قیمت سرویس‌های پلاستیک جهیزیه نسبت به چهار پنج سال پیش حدود ۳۰۰ درصد افزایش یافته است: «سرویس پلاستیک لیمون که سه میلیون و ششصد بود، الان حدود سیزده و نیم میلیون شده و سرویس کامل‌تر تا ۲۵ میلیون تومان قیمت دارد. فروش‌مان هم به‌شدت کم شده؛ قبلاً روزی ۳ تا ۵ سرویس می‌فروختیم؛ الان دو سه هفته یک سرویس.»
او تأکید می‌کند: «در یک ماه اخیر ۳۰ تا ۴۰ درصد افزایش قیمت داشتیم. با کمبود مواد اولیه بعد از آغاز جنگ و ضربه خوردن پتروشیمی‌ها، اجناس هم کم شده و هم گران.»
پیمان دمیری فعال لوازم خانگی نیز می‌گوید: «قبل‌تر، سبد جهیزیه حدود ۱۳۰ قلم کالا داشت؛ اما حالا سی‌چهل قلم از کالا‌های کم‌کاربرد حذف شده است.»
او ۴ اولویت جهیزیه را توضیح می‌دهد و می‌گوید کالا‌های اولویت سوم و چهارم تقریباً از خرید مردم حذف شده است: «قبلاً برای هر کالا چند مدل می‌خریدند؛ حالا فقط ضروری‌ها را انتخاب می‌کنند.»
دمیری به افزایش چندبرابری قیمت‌ها اشاره می‌کند و می‌گوید: «اکنون وسایل برقی یک جهیزیه معمولی از ۵۰۰ میلیون تومان شروع می‌شود و تا یک و نیم میلیارد تومان هم می‌رسد. ما برای جبران کاهش فروش، با بانک‌ها و صندوق‌های قرض‌الحسنه همکاری می‌کنیم و امکان خرید اقساطی تا ۲۴ ماه را فراهم کرده‌ایم.»
محمدرضا طباطبایی، فروشنده قدیمی لوازم برقی نیز می‌گوید: «مردم قبلاً سه دست قاشق و چنگال می‌خریدند، الان یکی. اغلب هم به دلیل نبود نقدینگی، فقط اقساطی خرید می‌کنند.»
او ادامه می‌دهد: «الان جهیزیه تبدیل به یک رسم غلط شده. قدیم وسایل ضروری را اطرافیان تهیه می‌کردند و زوجین به مرور وسایل خود را می‌خریدند. اما حالا انتظار‌ها بسیار بالا رفته است.»
جواد ثواب، مسئول یک فروشگاه دیگر، معتقد است: «۵۰ درصد وام‌های ازدواج صرف خرید جهیزیه می‌شود و بقیه را برای نیاز‌های دیگر خرج می‌کنند.»
او بازار خود را نسبت به دیگران بهتر می‌داند و می‌گوید: «مشتریان ما اغلب از قشر متوسط رو به پایین هستند و می‌خواهند با ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیون جهیزیه تهیه کنند. ما هم تلاش می‌کنیم کارشان را راه بیندازیم.»
وی افزایش قیمت‌ها را سرسام‌آور توصیف می‌کند: «در سال‌های گذشته سالی یک‌بار افزایش قیمت داشتیم؛ امسال، اما روزانه و حتی ساعتی بوده. نسبت به چهار پنج سال پیش، بعضی کالا‌ها ۹۰۰ تا ۱۰۰۰ درصد گران شده است.»
جواد منزه فعال حوزه مصنوعات چوبی، می‌گوید فروشش نسبت به گذشته به شدت کم شده: «تخت و کمد هشت میلیونی حالا ۸۰ میلیون تومان است. سال گذشته شاید ۵ سرویس هم به عروس‌ها نفروختم؛ در حالی که چند سال پیش بیش از ۵۰ سرویس می‌فروختم.»
او از رکود کامل کارگاه می‌گوید: «ده روز است درِ کارگاه باز است؛ اما حتی یک سفارش هم نداشته‌ام.»
مهدی لطفی‌زاده فروشنده مبلمان نیز از افزایش شدید قیمت‌ها می‌گوید: «در ۳ ماه پایانی سال، به اندازه ۵ سال افزایش قیمت داشتیم. هر دست مبل شرکتی ۲۰ تا ۲۵ میلیون بالا رفت و احتمالاً افزایش دیگری هم در راه است.»
او می‌گوید: «چهار پنج سال پیش، سرویس کامل چوب عروس ۶۰ میلیون تومان بود؛ الان نزدیک ۳۰۰ میلیون تومان شده است.» او همچنین از کاهش ۳۰ تا ۵۰ درصدی مشتری‌ها خبر می‌دهد.
علیرضا فایض فروشنده فرش، افزایش قیمت فرش را بی‌سابقه توصیف می‌کند: «تنها در یک ماه، قیمت‌ها ۲۵ تا ۴۰ درصد بالا رفت. فرشی که پارسال ۲۳ میلیون بود، الان ۵۸ میلیون شده است. فرش ۴ میلیونی چهار سال قبل، اکنون ۵۰ میلیون تومان قیمت دارد.»
او می‌گوید: «مردم قبلاً برای جهیزیه فرش می‌خریدند؛ اما حالا اغلب فقط می‌پرسند فرش ۲۰ میلیونی دارید؟ که دیگر وجود ندارد. فرش اکریلیک زیر ۴۰ میلیون تومان پیدا نمی‌شود.»
فایض اضافه می‌کند: «حداکثر هزینه یک جفت فرش برای عروس و داماد‌ها ۲۶۰ تا ۲۷۰ میلیون تومان است و حداقل ۷۰ میلیون تومان.»
