دنیا پرورده پروردگار دانا

در الهی‌نامه و دیگر آثار شیخ فرید‌الدین عطار در ذم و نکوهش دنیا، مطالب زیادی آمده است. در ابتدای امر به نظر می‌رسد که شیخ دعوت به انزوا می‌کند و ترک دنیا را مطلوب می‌داند. ولی با دقت بیشتر می‌توان پی برد که آنچه او در نکوهش دنیا می‌گوید، این است که او مال‌پرستی، حرص به جمع مال و مخلوط کردن حلال و حرام را بیماری می‌داند و انسان را پرهیز می‌دهد و زیان آن را یادآوری می‌کند.

عطار دنیا را پرورده پروردگار دانا می‌داند و ساخته حق را ارج می‌نهد و برای زدودن رفتار‌های نکوهیده از آدمیان می‌کوشد.

او خود اهل کار و تلاش است. از اوست که فرمود الهی‌نامه را در حالی که در دکان عطاری به طبابت مشغول بودم و به درمان درد مردم می‌پرداختم نوشته‌ام.

عطار علاوه بر آنکه به درمان درد‌های بدنی آنها همت کرده است، از آن بالاتر طبیب روح و روان است. آرمان نهایی او دنیایی است پاک و زلال، دور از مردم آزاری، آزمندی، حرام‌خواری و احتکار.

دنیای او دنیای اخلاقیات نیکوست.

او زشتی‌هایی را که حاصل دنیادوستی و آزمندی است گوشزد می‌کند و می‌خواهد که مردم با اعمال خود، دنیای خود و دیگران را خراب نکنند و به عذاب مبتلا نشوند.

زنده‌یاد غلام‌رضا آراسته‌راد