طب ایرانی در نی‌ریز
از تجربه موفق بیماران تا خلأ مرکز درمانی رسمی درمانی که برخلاف نامش، دیگر صرفاً سنتی نیست و در جامعه امروز به پدیده‌ای مدرن و پرطرفدار تبدیل شده است؛ مسیری که بسیاری از شهروندان به دلیل کم‌دردسر بودن و نتایج سریع‌تر آن، به‌سویش گرایش پیدا کرده‌اند؛ استفاده از دارو‌های گیاهی و توصیه‌های مراقبتی ساده، برای برخی بیماران جذاب‌تر از درمان‌های دارویی و جراحی به نظر می‌رسد و حتی در مواردی، ادعا‌هایی درباره موفقیت بیشتر این روش‌ها نسبت به طب نوین مطرح می‌شود.
بر پایه گزارشی که خبرگزاری ایرنا منتشر کرده، عوارض متعدد دارو‌های شیمیایی و ناتوانی طب مدرن و کلاسیک در درمان برخی بیماری‌های مزمن مانند سرطان‌ها، موجب افزایش استقبال عمومی از طب سنتی در سراسر جهان شده است. به‌طوری که اکنون ۷۷ درصد مردم آلمان، ۷۵ درصد مردم فرانسه و ۴۲ درصد مردم آمریکا، دست‌کم یک‌بار از خدمات طب سنتی استفاده کرده‌اند و اقبال ایرانیان به این حوزه نیز روزبه‌روز در حال افزایش است.
با این حال، همزمان برخی افراد می‌کوشند طب سنتی، از جمله استفاده از گیاهان دارویی و طب سوزنی را روشی کاملاً ایمن معرفی کنند؛ در حالی که گاه عوارض دارو‌های گیاهی می‌تواند حتی شدیدتر از دارو‌های شیمیایی باشد. استفاده از روش‌های درمانی تأییدنشده و خوددرمانی با گیاهان دارویی، نه‌تنها آسیب‌زا بوده، بلکه در مواردی موجب بی‌اعتمادی عمومی نسبت به طب ایرانی شده است.
تجربه یک بیمار نی‌ریزی
یکی از بیماران نی‌ریزی که برای درمان بیماری خود به چند پزشک متخصص و فوق‌تخصص مراجعه کرده، اما نتیجه‌ای نگرفته بود، در گفت‌و‌گو با نی‌ریزان فارس گفت:
«پس از ناامیدی از طب مدرن، به سلامتکده طب ایرانی در فسا مراجعه کردم و طی یک ماه به بهبودی کامل رسیدم. این مرکز خدماتی مانند ماساژدرمانی، زالودرمانی و حجامت ارائه می‌دهد و دارای آزمایشگاه، داروخانه و بخش‌های تخصصی طب ایرانی است.»
او با اشاره به باور‌های نادرست رایج در جامعه افزود: «در جامعه گفته می‌شود فلان گیاه برای سرماخوردگی مفید است؛ اما کسی نمی‌گوید چه مقدار و در چه شرایطی باید مصرف شود. به هر عطاری که مراجعه می‌کنید، دارو تجویز می‌شود؛ بدون آن‌که اطلاعات دقیقی از شرایط بیمار داشته باشند. چه‌بسا یک بیماری زمینه‌ای، باعث شود همین داروی گیاهی آسیب‌زا باشد.»
به گفته این بیمار، فعالیت افراد فاقد صلاحیت یکی از مهمترین دلایل بی‌اعتمادی مردم نسبت به طب سنتی است؛ افرادی که بدون آموزش دانشگاهی و مجوز قانونی، وارد حوزه درمان می‌شوند و متأسفانه در فضای مجازی و حتی برخی مناطق شهری و روستایی به‌راحتی فعالیت می‌کنند. موضوعی که آسیب جدی به اعتبار طب ایرانی وارد کرده است.
نظر پزشک: طب ایرانی، علم دانشگاهی است
برای بررسی دقیق‌تر این موضوع، به سراغ دکتر علی‌اصغر محمودی، پزشک طب ایرانی در نی‌ریز رفتیم؛ پزشکی که علاوه بر مدرک دکترای عمومی، دوره‌های آموزشی طب ایرانی را گذرانده و چند سالی است در این شهرستان فعالیت می‌کند.
وی درباره جایگاه قانونی طب سنتی گفت: «طب ایرانی از سال ۱۳۹۵ به‌طور رسمی وارد برنامه‌های وزارت بهداشت شده و خدمات آن در کشور در سه سطح ارائه می‌شود: نخست، پزشکانی که علاوه بر مدرک پزشکی، دوره‌های رسمی طب ایرانی را گذرانده‌اند؛ دوم، سلامتکده‌های طب ایرانی با حضور چند متخصص و داروخانه اختصاصی؛ و سوم، عطاری‌ها که تنها مجوز فروش گیاهان دارویی دارند. اگر این مرزبندی‌ها برای مردم شفاف شود و فعالیت‌های بی‌ضابطه، به‌ویژه در فضای مجازی کنترل گردد، جامعه می‌تواند بهتر از ظرفیت طب ایرانی بهره‌مند شود.»
دکتر محمودی درباره نسبت طب نوین و طب ایرانی اظهار داشت: «طب ایرانی هنوز آن‌گونه که باید برای مردم جا نیفتاده، زیرا دخالت‌های غیرمجاز افراد کم‌اطلاع در این حوزه فراوان است. این در حالی است که طب ایرانی یک رشته دانشگاهی و زیرمجموعه حرفه پزشکی است و من سال‌ها برای آن تحصیل کرده‌ام. در مطب، از هر دو روش استفاده می‌کنم و معتقدم هیچ‌کدام به‌تنهایی پاسخگوی همه نیاز‌های سلامت نیستند، اما در کنار هم می‌توانند مکمل یکدیگر باشند.»
وی در ادامه، درباره انتخاب نوع درمان گفت: «در طب تلفیقی، اگر بیماری با روش‌های طب ایرانی قابل درمان باشد، همان را ترجیح می‌دهیم و تا حد امکان کمتر به سراغ دارو‌های ژنریک می‌رویم. تجربه نشان داده بیماران رضایت بیشتری دارند و از نظر عوارض بلندمدت نیز شرایط مطلوب‌تری ایجاد می‌شود.»
چرا نی‌ریز سلامتکده طب ایرانی ندارد؟
به گفته این پزشک، ایجاد یک سلامتکده طب ایرانی می‌تواند ظرفیت مهمی برای شهرستان نی‌ریز باشد؛ اما موانعی نیز وجود دارد.
«قانون، اجازه تأسیس سلامتکده را می‌دهد، به شرط آن‌که شرایط لازم فراهم باشد. راه‌اندازی چنین مرکزی منوط به حضور چند متخصص طب ایرانی و یک دکتر داروساز در حوزه طب سنتی است. هرچند تأمین فضا و تجهیزات ممکن است، اما با توجه به تعداد محدود فارغ‌التحصیلان طب ایرانی، ایجاد سلامتکده در آینده نزدیک بعید به نظر می‌رسد.»
در همین رابطه، دکتر مریم صادق رئیس نظام پزشکی نی‌ریز نیز اظهار داشت: «کلینیک طب ایرانی یک مرکز خصوصی محسوب می‌شود و از آن‌جا که تاکنون متقاضی جدی برای راه‌اندازی چنین مرکزی در نی‌ریز وجود نداشته، این شهرستان از داشتن سلامتکده طب ایرانی بی‌بهره مانده است. تأسیس این مراکز نیازمند اقدام پزشکانی است که در این حوزه تحصیل کرده و دارای مدرک مرتبط هستند.»
وی در پاسخ به این پرسش که چرا سلامتکده طب ایرانی در فسا با حمایت دانشگاه راه‌اندازی شده، اما در نی‌ریز چنین مرکزی وجود ندارد، گفت: «این موضوع در مراحل اولیه ارتباط مستقیمی با نظام پزشکی ندارد. پزشکانی که دوره تخصصی طب ایرانی را گذرانده باشند، می‌توانند از طریق دانشگاه علوم پزشکی اقدام کنند و دانشگاه نیز در صورت وجود معیار‌های لازم، از تأسیس چنین مرکزی حمایت خواهد کرد. سیاست‌ها و اولویت‌های دانشگاه، تعداد متخصصان موجود و میزان تقاضای مردمی در این تصمیم‌گیری مؤثر است.»
در مجموع، تفاوت میان شهرستان‌هایی که دارای سلامتکده دولتی طب ایرانی هستند و شهرستان‌هایی مانند نی‌ریز که هنوز از این امکان برخوردار نیستند، به عواملی، چون سیاست‌های دانشگاه علوم پزشکی، وجود پزشکان متخصص، میزان تقاضای مردمی، زیرساخت‌ها و بودجه بازمی‌گردد. در برخی مناطق، پیگیری جدی‌تر مسئولان محلی روند راه‌اندازی این مراکز را تسریع کرده، در حالی که در نی‌ریز تاکنون درخواست مشخصی در این زمینه مطرح نشده است.
واقعا عالی بود نمی دانستم در نی ریز هم متخصص طب سنتی ایرانی داریم 
