پیشرفت ۵۸ درصدی تصفیه‌خانه فاضلاب نی‌ریز
آبفا فارس: خرید انشعاب فاضلاب اجباری است / هدف: بهره‌برداری آزمایشی تا پایان سال 
در حالی که کمتر از یک سال از کلنگ‌زنی تصفیه‌خانه فاضلاب نی‌ریز با حضور استاندار فارس (۲۱ بهمن ۱۴۰۳) می‌گذرد، آخرین گزارش‌ها از پیشرفت بیش از نیمی از این پروژه خبر می‌دهند.
به گفته سرپرست نظارت بر پروژه‌های فاضلاب و تصفیه‌خانه نی‌ریز، عملیات عمرانی از اوایل آذرماه سال ۱۴۰۳ آغاز شد و اکنون پس از حدود دوازده ماه، پیشرفت فیزیکی پروژه به ۵۸ درصد رسیده است؛ در حالی که طبق برنامه باید ۵۲ درصد پیشرفت می‌داشت. به این ترتیب پروژه حدود شش درصد جلوتر از زمان‌بندی رسمی حرکت می‌کند.
جزئیات فنی و اجرایی
سیدوحید خاوری هاشمی می‌گوید: «در بخش کار‌های ساختمانی ۶۴ درصد و در بخش تجهیزات برق و مکانیک حدود ۱۰ درصد پیشرفت داشته‌ایم. همچنین ۵۹ درصد تجهیزات خریداری شده و نصب تجهیزات برقی نیز فراتر از برنامه پیش‌بینی‌شده (۱۶.۸ درصد) انجام گرفته است. کل پیشرفت واقعی پروژه ۵۸ درصد است و در مسیر بدون تأخیر پیش می‌رویم.»
او تصریح کرد که بخش عمده باقیمانده شامل نصب تجهیزات مکانیکی و برقی، لوله‌کشی‌ها و سیستم‌های هوادهی است که طی ماه‌های آینده انجام خواهد شد. به گفته وی، طراحی تصفیه‌خانه به‌طور کامل تکمیل و تأیید شده و هیچ عقب‌ماندگی خاصی در جریان کار وجود ندارد.
زمان‌بندی تکمیل و بهره‌برداری
سرپرست نظارت پروژه افزود: «نیت ما این است که تا پایان امسال بهره‌برداری اولیه یا تستی از تصفیه‌خانه داشته باشیم. در صورت تأخیر احتمالی، بهره‌برداری رسمی تنها چند ماه به سال آینده موکول خواهد شد. روند پروژه از ابتدا تاکنون همواره با ۵ تا ۶ درصد جلوتر از برنامه پیش رفته است.»
سامانه بسته و هدف صنعتی فاضلاب
وی با اشاره به ویژگی‌های تصفیه‌خانه نی‌ریز اظهار داشت: «سیستم تصفیه فاضلاب نی‌ریز از نوع پیشرفته SBR است؛ سامانه‌ای بسته که پساب خروجی آن با کیفیت بالا قابلیت استفاده در صنایع را دارد. اولویت نخست بهره‌برداری، تأمین نیاز صنعت و اولویت دوم کشاورزی پس از طی مراحل کامل بیولوژیکی است.»
به گفته خاوری، استفاده از پساب تصفیه‌شده نه‌تنها به توسعه صنعتی شهرستان کمک می‌کند، بلکه باعث کاهش برداشت از منابع آب زیرزمینی و بهبود وضعیت آب شیرین در منطقه کم‌آب نی‌ریز می‌شود.
توسعه شبکه و نصب سیفون‌ها
از سوی دیگر رئیس اداره امور آبفا نی‌ریز با اشاره به روند تکمیل شبکه فاضلاب شهری گفت: «تا کنون حدود ۱۲۵ کیلومتر شبکه فاضلاب در شهر اجرا شده و بیش از ۸۵۰۰ سیفون تا درِ منازل نصب شده است. این شبکه به‌طور کامل به تصفیه‌خانه متصل است و مقدمات بهره‌برداری نهایی در حال تکمیل است.»
ایرانی اضافه کرد: «کل شبکه نی‌ریز در مجموع نیازمند حدود ۲۳۰ کیلومتر لوله‌گذاری است و از این میزان، ۱۲۵ کیلومتر اجرا و حدود ۱۰۰ کیلومتر دیگر باقی مانده است. به گفته او، بخش باقیمانده اعتبارات این بخش باید از منابع دولتی تأمین شود.»
آغاز فرایند خرید انشعاب فاضلاب
در روز‌های اخیر، شهروندان نی‌ریزی پیامکی از سوی شرکت آبفا استان فارس دریافت کردند مبنی‌بر ضرورت خرید انشعاب فاضلاب. ایرانی در توضیح این موضوع گفت: «بر اساس ماده ۱۵ قانون تشکیل شرکت‌های آب و فاضلاب، خرید انشعاب فاضلاب برای مشترکانی که انشعاب آب دارند، الزامی است. به همین دلیل برای خانوار‌هایی که سیفون فاضلاب در محدوده ملکشان نصب شده، حتی کسانی که زیرساخت داخل خانه‌شان آماده نیست، پیامک اطلاع‌رسانی ارسال شده و باید انشعاب را خریداری کنند.»
وی افزود: «هرچند تصفیه‌خانه هنوز به بهره‌برداری کامل نرسیده، اما خطوط انتقال آماده است و مردم می‌توانند از هم‌اکنون برای خرید انشعاب و انجام لوله‌کشی داخلی منازل اقدام کنند. عدم خرید به‌موقع می‌تواند طبق قانون منجر به جریمه تا ۱۰ برابر هزینه انشعاب شود. البته هنوز مبلغ دقیق انشعاب، نحوه پرداخت و میزان استقبال مردم مشخص نیست.»
ایرانی تأکید کرد که مراحل اجرایی خرید انشعاب تازه آغاز شده و چند ماه زمان لازم است تا فراگیر شود. انتظار می‌رود طی چهار ماه آینده بخش عمده‌ای از متقاضیان به شبکه متصل شوند.
آب‌های زیرزمینی نی‌ریز در خطر
خاوری در بخش دیگری از گفتگوی خود، به جنبه زیست‌محیطی این طرح پرداخت و گفت: «با توجه به افت محسوس سطح آب‌های زیرزمینی در شهر نی‌ریز، دیگر امکان نفوذ مؤثر فاضلاب به سفره‌های زیرزمینی وجود ندارد. چاه‌های جذبی فعلی بخش ناچیزی از آب را به اعماق زمین می‌رسانند و حتی موجب آلودگی منابع آب می‌شوند؛ بنابراین راه‌اندازی شبکه فاضلاب نه تهدید، بلکه ضرورتی برای حفظ منابع آبی شهرستان است.»
وی اظهار داشت که احتمال ایجاد فرونشست در پی اجرای شبکه فاضلاب نیز از نظر علمی مردود است؛ زیرا سطح اشباع خاک همچنان دارای رطوبت باقی خواهد ماند و ساخت‌وساز‌های منطقه (اغلب یک تا دو طبقه) از نظر فشاری تهدیدی محسوب نمی‌شود.
نوشتنی است پروژه تصفیه‌خانه فاضلاب نی‌ریز قراردادی چهارساله دارد: دو سال برای طراحی و اجرا (تا آبان ۱۴۰۵) و دو سال بهره‌برداری آزمایشی و پشتیبانی فنی پس از افتتاح. عملیات عمرانی تحت نظارت شرکت آبفا استان فارس در حال اجراست.
