مقاومت آنتیبیوتیکی
دکتر سارا شیعه زاده، مسئول واحد غذا و داروی شبکه بهداشت و درمان
امروزه، یکی از بزرگترین چالشهای سلامت عمومی در سراسر جهان، پدیدهای به نام «مقاومت آنتیبیوتیکی» است. این پدیده زمانی رخ میدهد که باکتریها توانایی مقاومت در برابر آنتیبیوتیکها را پیدا میکنند و این داروها دیگر نمیتوانند عفونتهای باکتریایی را از بین ببرند. این موضوع میتواند عواقب بسیار خطرناکی برای تک تک افراد جامعه و سیستم سلامت کشور داشته باشد.
مقاومت آنتیبیوتیکی چگونه ایجاد میشود؟
عوامل متعددی در بروز و گسترش مقاومت آنتیبیوتیکی نقش دارند که مهمترین آنها عبارتند از:
مصرف بیرویه و نابجای آنتیبیوتیکها: بسیاری از افراد برای بیماریهای ویروسی مانند سرماخوردگی و آنفولانزا که آنتیبیوتیکها بر آنها بیاثر هستند، خودسرانه آنتیبیوتیک مصرف میکنند. این اقدام نه تنها بیفایده است، بلکه به باکتریها فرصت میدهد تا در برابر این داروها مقاوم شوند.
قطع زودهنگام دوره درمان: برخی بیماران به محض احساس بهبودی، مصرف آنتیبیوتیک را متوقف میکنند. این کار باعث میشود تمام باکتریهای بیماریزا از بین نروند و باکتریهای باقیمانده که کمی مقاومتر هستند، رشد کرده و نسلهای مقاومتری را ایجاد کنند.
تجویز نادرست: در برخی موارد، تجویز آنتی بیوتیکها بدون نیاز واقعی یا با دوز نامناسب به چرخه مقاومت دامن میزند.
عدم رعایت بهداشت فردی و عمومی: گسترش عفونتها در جامعه، نیاز به مصرف آنتیبیوتیک را افزایش داده و در نتیجه خطر مقاومت را بیشتر میکند.
عواقب مقاومت آنتیبیوتیکی چیست؟
اگر این روند ادامه یابد، در آیندهای نزدیک ممکن است با شرایطی مواجه شویم که:
◻ عفونتهای معمولی و قابل درمان، به بیماریهای کشنده تبدیل شوند.
◻ جراحیهای معمول، پیوند اعضا و شیمیدرمانی به دلیل خطر بالای عفونتهای غیرقابل درمان، بسیار خطرناک شوند.
◻ دوره بستری در بیمارستانها طولانیتر شده و هزینههای درمان افزایش یابد.
◻ جان بسیاری از بیماران، به ویژه افراد آسیبپذیر مانند کودکان، سالمندان و بیماران دارای نقص ایمنی، به خطر بیفتد.
مسئولیت مشترک ما در برابر این تهدید:
مقابله با مقاومت آنتیبیوتیکی نیازمند همکاری و مسئولیتپذیری همگانی است. از شما مردم شریف شهرستان نیریز تقاضا داریم به نکات زیر توجه ویژه داشته باشید:
◻ هرگز خودسرانه آنتیبیوتیک مصرف نکنید. آنتیبیوتیکها تنها باید با تجویز پزشک و برای عفونتهای باکتریایی استفاده شوند.
◻ دوره درمان آنتیبیوتیکی را کامل کنید. حتی اگر احساس بهبودی کردید، مصرف دارو را طبق دستور پزشک تا انتها ادامه دهید.
◻ هرگز آنتیبیوتیکهای خود را با دیگران به اشتراک نگذارید. داروی مناسب برای شما ممکن است برای فرد دیگری مضر باشد.
◻ بهداشت فردی را رعایت کنید. شستشوی منظم دستها، استفاده از ماسک در زمان بیماری و دوری از افراد بیمار میتواند به پیشگیری از انتقال عفونتها کمک کند.
◻ در مورد سلامت خود از پزشک یا داروساز مشورت بگیرید. از آنها در مورد نحوه صحیح مصرف آنتیبیوتیکها و راههای پیشگیری از مقاومت سؤال کنید.
با آرزوی جامعهای سالم، آگاه و مسئول در حفظ و ارتقای سلامت خود و دیگران.
