7 هزار مبتلا و در معرض خطر دیابت در نی‌ریز

شعار امسال سازمان جهانی بهداشت: «دیابت در مراحل مختلف زندگی» است؛ تأکیدی بر اینکه این بیماری از کودکی تا سالمندی، زندگی افراد را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد.

چهره جهانی دیابت؛ آمار نگران‌کننده

◻ در سال ۲۰۲۴، تعداد افراد ۲۰ تا ۷۹ سال مبتلا به دیابت در جهان به بیش از ۵۸۸ میلیون نفر رسید.

◻ پیش‌بینی می‌شود این رقم تا سال ۲۰۵۰، از ۸۵۲ میلیون نفر فراتر رود.

◻ حدود ۴۰ درصد مبتلایان از بیماری خود بی‌اطلاع‌اند.

◻ دیابت، چهارمین یا پنجمین علت مرگ در بسیاری از کشورهاست.

◻ در جهان هر ۱۰ ثانیه یک نفر بر اثر دیابت جان خود را از دست می‌دهد.

◻ حدود ۴۰ درصد مرگ‌های ناشی از دیابت در سنین طلایی کار و بهره‌وری (۲۵ تا ۶۰ سال) رخ می‌دهد.

وضعیت دیابت در ایران و شهرستان نی‌ریز

در ایران، دست‌کم ۱۴ درصد افراد بالای ۲۵ سال مبتلا به دیابت هستند؛ حدود ۷.۵ میلیون نفر.

با احتساب افراد در مرحله پیش‌دیابت، آمار به حدود ۲۰ میلیون نفر می‌رسد؛ یعنی تقریباً یک‌سوم جمعیت بزرگسال کشور.

در شهرستان نی‌ریز، حدود ۴ هزار نفر مبتلا به دیابت و ۱۵۰۰ نفر در معرض خطر هستند و این احتمال وجود دارد که به همین تعداد بیمارِ شناخته نشده در شهرستان زندگی کنند.

تشخیص زودهنگام.

کلید پیشگیری از عوارض

حدود ۹۰ درصد موارد دیابت بدون علامت است؛ بنابراین تشخیص تنها با انجام غربالگری/ آزمایش خون ناشتا امکان‌پذیر است.

اکنون غربالگری برای افراد بالای ۳۰ سال سالانه یک‌بار و به‌صورت رایگان در تمام مراکز خدمات سلامت شهری و روستایی دارای آزمایشگاه انجام می‌شود.

تشخیص زودهنگام، درمان را ساده‌تر و از عوارض پیشگیری می‌کند.

عوامل خطر دیابت

دیابت نوع ۱

نوع ۱ عمدتاً ناشی از پاسخ خودایمنی بدن است و فعلاً روش قطعی برای پیشگیری از آن وجود ندارد. عوامل خطر شامل:

◻ سابقه خانوادگی

◻ ابتلا در کودکی، نوجوانی یا جوانی

◻ برخی زمینه‌های نژادی

پیش‌دیابت و دیابت نوع ۲

عوامل افزایش‌دهنده خطر:

◻ اضافه‌وزن و چاقی

◻ سن ۴۵ سال به بالا

◻ سابقه خانوادگی دیابت نوع ۲

◻ کم‌تحرکی (کمتر از ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی در هفته)

◻ کبد چرب غیرالکلی

◻ سابقه دیابت بارداری

◻ زایمان نوزاد با وزن بیش از ۴ کیلوگرم

آیا می‌توان از دیابت پیشگیری کرد؟

پاسخ برای دیابت نوع ۲ و پیش‌دیابت بله است. ایجاد تغییرات سبک زندگی می‌تواند بروز دیابت را به‌طور قابل‌توجهی کاهش داده یا به تأخیر بیندازد. مهم‌ترین اقدامات:

◻ کنترل وزن و دوری از چاقی

◻ تغذیه سالم و متنوع

◻ فعالیت بدنی روزانه

◻ خواب کافی و مدیریت استرس

◻ ترک سیگار و عدم مصرف الکل

◻ کنترل فشار خون، چربی و قند خون

عوارض دیابت

عدم کنترل مناسب دیابت می‌تواند به قلب، کلیه، چشم، اعصاب، دهان و دندان آسیب جدی وارد کند. ادامه این روند منجر به:

◻ سکته قلبی و مغزی

◻ نارسایی کلیوی و دیالیز

◻ نابینایی

◻ زخم و قطع عضو

اصول کنترل دیابت پس از ابتلا

◻ کنترل دیابت فقط کاهش قند خون نیست؛ بلکه باید به‌طور همزمان: قند، فشارخون، چربی خون و وزن مدیریت شود.

◻ مراقبت‌های ضروری: مراجعه هر سه ماه یکبار به پزشک خانواده

◻ معاینه چشم و ارزیابی عوارض توسط متخصص داخلی یا غدد در ابتدای تشخیص و سپس سالیانه

◻ در شهرستان نی‌ریز، بیماران می‌توانند در کلینیک بیماری‌های غیرواگیر (کلینیک تخصصی بیمارستان قدیم) بدون نوبت قبلی و با تعرفه دولتی توسط متخصصین ویزیت شوند.