چمن نیریز قربانی تشنگی یا ضعف مدیریت؟
برای فوتبالیهای قدیمی هیچگاه بازی در چمن مصنوعی جای چمن طبیعی را نمیگیرد. حتی اگر آن چمن هموار نباشد و بازی در آن به روانی انجام نشود. لذتی که شاید هیچگاه نوجوانهای فوتبالیست امروزی آن را نچشیده باشند. نیریز از سالها پیش دو چمن طبیعی داشت. یکی در ابعاد استاندارد و دیگری مقداری کوچکتر که هر دو جور فوتبال نیریز را میکشیدند.
اما از چند سال پیش ابتدا چمن شماره ۱ به دلایل مختلف خشک شد و به جای آن چمن مصنوعی نصب کردند که همان زمان هم با انتقادات گسترده روبهرو شد. در آن زمان تنها چمن طبیعی استادیوم، همان زمین کوچک شماره ۲ بود. اما از یکی دو سال پیش، چمن شماره ۲ به تدریج رو به خشکی گذاشت.
آن زمان مسئولان ورزش و جوانان و هیئت فوتبال دلیل آن را کمبود آب بیان میکردند، اما منتقدان آن را حاصل ضعفهای مدیریتی میدانستند. این روند تا خشکی دلخراش آخرین چمن طبیعی استادیوم ادامه یافت.
حالا زمزمههایی مبنی بر نصب چمن مصنوعی از سوی مسئولان به گوش میرسد. اگر چنین شود دیگر امکان احیای چمن طبیعی در آن مکان وجود ندارد یا دیگر به این راحتیها نخواهد بود. منتقدان، اما مخالفند و میگویند این چمن با تدبیرهای مدیریتی قابل احیاء است.
در این شماره با دو طرف ماجرا گفتوگو کردیم تا دلایل آنها را بدانیم.
حسن شفیعی، پیشکسوت فوتبال نیریز:
خشک شدن زمین چمن نتیجه بیمدیریتی است، نه خشکسالی
حسن شفیعی، پیشکسوت فوتبال نیریز و رئیس سابق هیئت میگوید: «در چهار سالی که ما در فوتبال شهرستان فعالیت داشتیم، برای صرفهجویی در مصرف آب، آبیاری زمین را بهصورت بارانی انجام میدادیم که مصرف آب را تا یکهشتم کاهش میداد. در طول سال نیز چند مرحله کوددهی و انگلزدایی انجام میشد تا کیفیت چمن حفظ شود.»
او علت اصلی نابودی چمن را خشکسالی نمیداند و معتقد است مشکل در مدیریت ضعیف بوده است: «چمن طبیعی، مربوط به امروز و دیروز نیست که بگوییم کمبود آب باعث خشکشدن آن شده است. در تمام دهههایی که این چمن وجود داشته، خشکسالی هم بوده، اما مدیر واقعی کسی است که در شرایط بحران بتواند درست تصمیم بگیرد، نه اینکه زمین را عمداً خشک کند و اجازه دهد گوسفند و اسب در آن بروند.»
شفیعی میگوید برای حفظ زمین چمن نیازی به آب شرب نیست: «میشد با آبهای غیرشرب یا تلمبههای اطراف شهر آن را آبیاری کرد. حتی میشد قراردادی با شهرداری بست تا روزانه چند تانکر آب غیرمصرفی بیاورند و در استخر بریزند تا زمین بهصورت بارانی آبیاری شود.»
او متولی ورزش و سپس فوتبال شهرستان را مسئول اصلی نابودی چمن میداند و تأکید میکند: «این زمین زیرساخت مهم ورزش شهرستان است و اگر بخواهند دوباره آن را احیا کنند، باید بیش از ۲۰ تا ۲۵ میلیارد تومان هزینه شود. این مسئله حتی باید در جلسه شورای تأمین شهرستان مطرح شود.»
شفیعی که چمن استادیوم را از نوع باغی میداند، ادامه میدهد: «اگرچه چمن ظاهراً خشک شده، اما ریشه آن در شرایط سخت هم زنده میماند. حتی اگر خشکسالی ادامه داشته باشد، باید این زمین را بهعنوان بخشی از فضای سبز شهرستان حفظ کنند. همانطور که باغهای اطراف شهر را نگهداری میکنند، این زمین هم باید زنده بماند.»
او در پایان میگوید: «خشک شدن زمین چمن برای نسل جدید فوتبال فاجعه است. زیرساخت از بین میرود و فوتبال نیریز روز به روز رو به نابودی نزدیک میشود. واقعاً نمیدانم مسئولان از این آسیب آگاه نیستند؟»
مهدی اعیانمنش، کارشناس حوزه فضای سبز:
چمن نیریز قابل احیاست؛ بیتوجهی و نبود مدیریت علمی آن را نابود کرد
مهدی اعیانمنش، رئیس اسبق هیئت فوتبال نیریز و مدیر جهاد کشاورزی استهبان درباره وضعیت زمین چمن استادیوم شهدا میگوید: «احداث و کاشت چمن این زمین در زمان شهرداری وقت انجام شد و در آن زمان از کارشناسان بسیار خوبی استفاده کردند. چمنی که برای مسابقات شهرداری احداث شد، از نظر کیفیت در سطح بالایی بود. اگر سازگار نبود، در این چند سال دوام نمیآورد.»
او بهترین نوع چمن را ترکیبی از بلوگراس کنتاکی، چچم چندساله و فستوک بلند میداند و اضافه میکند: «اینها از بهترین گونههای چمن برای زمینهای ورزشی هستند. اگر برای این زمین برنامه منظم و علمی در زمینه آبیاری، کوددهی و آفتزدایی وجود داشت، بدون شک میتوانست سالها دوام بیاورد. این زمین با وجود خشکسالیهای گذشته، هم کیفیت خوبی داشت و میشد با مدیریت صحیح، آن را حفظ کرد.»
اعیانمنش معتقد است در سالهای اخیر هیچ راهکار علمی برای مقابله با خشکسالی روی زمین اجرا نشده است. او چند مورد از این راهکارها را چنین برمیشمارد:
- استفاده از گونههای مقاوم با آبیاری بارانی دقیق و در زمان مناسب
- بهکارگیری کودهای پتاسه
- ایجاد سایهانداز برای کاهش تبخیر
- تغذیه متعادل چمن
- و هوادهی منظم زمین چمن
او میگوید: «اگر این اقدامات به موقع انجام میشد، چمن نیریز هرگز به این وضع نمیرسید. این زمین حتی دارای حلقه چاه و استخر ذخیره آب بود. میشد آب را از منابع مختلف تأمین و در استخر ذخیره کرد و سپس با سیستم آبپاش، زمین را آب داد.»
اعیانمنش تأکید میکند که برای احیای زمین هنوز دیر نشده است:
«باید چند کارشناس متخصص بیایند، وضعیت فعلی را بررسی و برنامه احیای علمی ارائه کنند تا زمین برای همیشه زنده بماند.»
او که با چمن مصنوعی مخالف است، میگوید: «برای زنده ماندن چمن طبیعی تنها به دو تا پنج لیتر آب در هر متر مربع نیاز است. اداره ورزش و هیئت فوتبال باید شفاف اعلام کنند چه میزان هزینه برای نگهداری زمین پرداخت کردهاند. مدیریت واقعی یعنی حفظ و ارتقای یک دارایی، نه اینکه بگذاریم با بیتوجهی از بین برود. استادیوم حقابه و چاه داشته و میتوانستند از آن برای آبیاری استفاده کنند.»
سعید استقلال، رئیس هیئت فوتبال نیریز:
خشکسالی زمین چمن شهدا را از بین برد؛ باید به فکر زمین جدید باشیم
سعید استقلال، رئیس هیئت فوتبال نیریز، علت اصلی خشک شدن چمن استادیوم شهدا را بیآبی و خشکسالی شدید میداند و میگوید:
«چمن این زمین از نوع باغی بود و هر زمان بخشی از آن نیاز به ترمیم داشت، ما با چمن باغی تازه آن را جایگزین میکردیم. این زمین دارای چاه بود، اما در مقطعی از زمان، با تصمیم شورای تأمین، آب این چاه برای تأمین نیاز مردم به مصرف شرب اختصاص یافت. چند چاه منطقه خشک شده بود و تعدادی از پمپها هم سوخته بود، به همین دلیل چارهای جز استفاده از آب چاه استادیوم برای مردم وجود نداشت.»
او در پاسخ به پیشنهاد برخی مبنی بر آبیاری با تانکر میگوید: «وقتی برای نوشیدن مردم آب نبود، چگونه میتوانستیم تانکر آب به استادیوم بیاوریم؟ این شرایط نتیجه سالها بیتوجهی و ضعف در مدیریت منابع آبی بود.»
استقلال با یادآوری دوران سبز بودن زمین ادامه میدهد: «من کسی بودم که این زمین را سبز کردم، روی آن تیمداری و مسابقه برگزار کردم. هر بار که میدیدم گوشهای از چمن زرد شده، واقعاً ناراحت میشدم و تمام تلاشم را برای حفظ آن میکردم.»
با این حال، او معتقد است که در صورت تداوم خشکسالی، احیای زمین چمن طبیعی ممکن نیست: «اگر بارندگی اتفاق بیفتد، چاهها پر شوند و چند مرحله غرقابی انجام شود، میتوان زمین را برگرداند. اما اگر این شرایط ادامه یابد، تنها راه، رفتن به سمت چمن مصنوعی است.»
استقلال در ادامه به موضوع زمین جدید پشت پارک بانوان اشاره میکند و میگوید:
«شهرداری در سال ۸۹ زیرساختهای زمین چمن جدیدی را در آن منطقه احداث کرد که اکنون حدود ۸۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد. زیرساخت این زمین بسیار علمیتر و استانداردتر از زمین استادیوم شهداست. با همکاری فولاد و شهرداری میتوان آن را تکمیل و بهرهبرداری کرد.»
او در پایان پیشنهاد میدهد: «به جای صرف هزینه برای احیای زمین شهدا، بهتر است بودجه به تکمیل زمین جدید اختصاص یابد؛ زیرا با موقعیت مناسب و دریاچه مصنوعی کنار آن، میتواند به زمین استاندارد و دائمی فوتبال نیریز تبدیل شود.»
