گفتگوی ۹ سال پیش نی‌ریزان فارس با امید جهان

آبان ۱۳۹۵، در شلوغی جشنواره مطبوعات کشور، لحظه‌ای ماندگار رقم خورد. غرفه نی‌ریزان فارس، با همکاری خانم مریم ناظران، مدیر برنامه‌های امید جهان، میزبان خواننده‌ای شد که با گام‌هایی بلند و لبخندی صمیمی وارد شد. امید جهان، پرانرژی و مهربان، از همان ابتدا فضای گفتگو را پر کرد. او نه‌تنها درباره کارهای خود سخن گفت، که همواره سایه پدرش، محمود جهان، در سخنانش حاضر بود؛ پدری که او را «صاحب سبک موسیقی جنوب» می‌دانست و می‌خواست راهش را  ادامه دهد.

در آن گفت‌وگو، امید جهان تأکید کرد که موسیقی شاد جنوبی باید زنده بماند. او می‌خواست ملودی‌هایی که نسل‌ها در دل مردم خوزستان و جنوب ایران جاری بوده، با زبان امروز بازخوانی و در جهان شنیده شوند. «من قصد دارم موسیقی خوزستان را که صاحب سبکش پدرم است، نه تنها در ایران بلکه در سراسر جهان معرفی کنم.» جمله‌ای که با ایمان و اشتیاق بیان کرد، نشان می‌داد که رسالت هنری‌اش فراتر از سرگرمی است.

اما در همان مصاحبه، پرده‌ای از گلایه‌ها و مشکلات هنرمندی در ایران نیز کنار رفت. امید جهان دل پری از نبود قانون کپی‌رایت داشت. می‌گفت انتشار آلبوم برای خوانندگان تنها زیان به‌جا می‌گذارد، چرا که آثار به سرعت در اینترنت تکثیر می‌شوند. او آینده موسیقی را در تک‌آهنگ و اجرای زنده می‌دید، هرچند خود به اشباع بازار کنسرت‌ها نیز معترض بود: «مردم دیگر رغبتی به شرکت در همه کنسرت‌ها ندارند؛ هر روز کنسرت در برج میلاد است، اما بسیاری از آن‌ها خالی از استقبال می‌ماند.»

پرسش ما درباره علت کم‌کاری پدرش، او را به یاد بیماری قلبی محمود جهان برد. با صراحت گفت: «پدرم مشکل قلبی دارد پزشک توصیه کرده کمی از موسیقی فاصله بگیرد.» همین جمله، امروز رنگی تلخ‌تر گرفته است. زیرا تاریخ به شکلی تراژیک تکرار شد؛ پدری که در سال ۱۳۹۶ پیش از اجرای برنامه در بندر ماهشهر بر اثر سکته قلبی جان باخت، و پسری که شهریور ۱۴۰۴ پس از اجرای کنسرت در بم، در سن ۴۴ سالگی همان سرنوشت را تجربه کرد.

امید جهان در آن گفت‌وگو دغدغه آموزش و کیفیت در موسیقی را نیز داشت. با خنده و طنزی که از پدر به ارث برده بود، گفت: «این روزها تعداد خواننده‌ها بیشتر از شنونده‌ها شده! درِ هر خانه‌ای را بزنی، حتماً یک خواننده بیرون می‌آید.» اما بلافاصله جدی می‌شد و تأکید می‌کرد که باید صداها درجه‌بندی شوند و فقط استعدادهای واقعی مجال فعالیت رسمی بیابند. او موسیقی را مسئولیتی جدی می‌دانست و به جوانانی که می‌خواستند وارد این عرصه شوند، توصیه می‌کرد که تحصیلات آکادمیک را جدی بگیرند.

یادداشت امروز با حسرت نوشته می‌شود؛ حسرت خاموش شدن صدایی که هنوز حرف برای گفتن بسیار داشت. امید جهان می‌خواست موسیقی جنوب را جهانی کند، می‌خواست میراث پدر را با شور جوانی به آینده بسپارد، می‌خواست سنت را با نوآوری پیوند بزند. اما قلبش- همان که با ریتم تند و شاد موسیقی جنوب می‌تپید- روی صحنه‌ای که خانه دومش بود، ایستاد.

مرگ پدر و پسر روی صحنه، اگرچه پایانی تلخ است، اما میراث‌شان چیزی فراتر از فقدان است. آنان موسیقی جنوب را در ذهن و دل ایرانیان تثبیت کردند؛ با صداهایی پر از زندگی، با نغمه‌هایی که هنوز هم در جشن‌ها و خاطره‌ها جاری است.

امروز جای خالی امید جهان را تنها موسیقی‌اش پر می‌کند، و خاطره‌ی آن روز آبان ۱۳۹۵ که با لبخند به غرفه مطبوعاتی ما آمد و گفت: «موسیقی جنوبی باید زنده بماند.» این رسالت، اکنون بر دوش نسل تازه‌ای از هنرمندان جنوب است.

توضیح:  مصاحبه با امید جهان توسط آقای سجاد صمیمی‌پور انجام گرفت.