تصفیهخانه فاضلاب سهم نیریز از پروژههای مالیاتی فارس
با گذشت بیش از یک سال از اعلام طرح نشاندار کردن مالیاتها و معرفی ۳۸ پروژه امسال در استان فارس، سهم شهرستان نیریز تنها به یک پروژه تصفیهخانه فاضلاب شهری محدود مانده است؛ موضوعی که انتقاد و پیگیری مسئولان محلی را به دنبال داشته و بحث عدالت در توزیع منابع را دوباره مطرح کرده است. طرح «نشاندار کردن مالیاتها» که طبق آییننامه مصوب هیئت وزیران از سال ۱۴۰۳ اجرا شده، به مؤدیان مشمول تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیاتهای مستقیم اجازه میدهد هنگام پرداخت مالیات، محل هزینهکرد آن را انتخاب کنند. هدف این طرح، شفافسازی، مردمی کردن اقتصاد و تکمیل پروژههای نیمهتمام تا پایان سال عنوان شده است.
به گفته حمیدرضا منتظری مدیرکل امور مالیاتی فارس، در سال جاری ۳۸ پروژه با مجموع اعتبار ۱۱ هزار و ۸۸۳ میلیارد ریال در استان به این طرح اختصاص یافته که شامل حوزههای آموزش، آب، حملونقل، بهداشت، فرهنگ و... است. گزارشها از شهرستانهایی چون جهرم، گراش، زرقان و داراب نشان میدهد که طرحهای معرفیشده متنوع و متعدد بوده و اطلاعرسانی گستردهای از طریق بنر، همایش و رسانههای محلی انجام شده است.
در نیریز، اما به گفته سعادتیان رئیس اداره امور مالیاتی، در اجرای طرح نشاندار کردن مالیاتهای سال گذشته، از ۱۳۸ پروژه معرفی شده توسط سازمان برنامه و بودجه، تعداد ۴ پروژه سهم شهرستان نیریز بوده و در سال ۱۴۰۴، از ۳۸ پروژه نیمه تمام، پروژه ایجاد تأسیسات فاضلاب شهر نیریز به عنوان ۶ شهر اولویتدار در استان فارس معرفی و به این طرح اختصاص داده شده است. مؤدیان مشاغل مشمول تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیات مستقیم میتوانند مالیات قطعی شده خود را به این پروژه اختصاص دهند.
فرماندار نیریز نیز با تأیید این موضوع، اولویت شهرستان را حوزه آب، پروژههای آموزشی، بهداشت و درمان و در نهایت زیرساخت حملونقل دانست و گفت: «بازاریان از این طرح استقبال کردهاند؛ چون میبینند مالیاتشان در شهر خودشان هزینه میشود. اما ما انتظار داریم پروژههای بیشتری گنجانده شود.»
مراد هدایت توضیح داد که حدود شش هزار واحد صنفی در کل شهرستان فعالیت دارند؛ هرچند واحدهای بزرگ تولیدی مانند فولاد و سیمان مشمول این طرح نیستند.
فرهاد طهماسبی نماینده مجلس هم از پیگیری برای افزودن پروژههای جدید خبر داد: «از همان روز اول با مسئولان استانی و ملی سازمان برنامهوبودجه مذاکره کردم و امیدوارم تا هفته آینده نتیجه مشخص شود؛ هر چند با وجود مکاتبه ما، آن چه شامل طرحهای نیریز میشده، همان تصفیهخانه فاضلاب بوده است. البته عددی که از این بابت سهم نیریز میشود، شاید ۱۰ تا ۱۵ میلیارد تومان بیشتر نباشد.»
آمار کشوری و استانی نشان میدهد که تخصیص هدفمند منابع مالیاتی باعث تکمیل پروژههای نیمهتمام در بسیاری از شهرستانها شده است. برای مثال، در گراش ۱۶.۵ میلیارد تومان مالیات مشاغل محلی هزینه تکمیل پنج پروژه عمرانی شد و در جهرم، حتی طرحهای ملی مثل باند دوم جاده جهرم-لار- بندرعباس بخشی از اعتبار خود را از همین محل دریافت کردند.
با وجود این، در نیریز خبری از اعلام رسمی یا اطلاعرسانی گسترده نیست و همین امر باعث پرسشهایی در افکار عمومی شده؛ از جمله این که چرا یکی از پهناورترین شهرستانهای فارس و یکی از قطبهای معدنی و صنعتی استان، چنین سهم اندکی دارد و آیا تا پایان سال امکان جبران این عقبماندگی وجود خواهد داشت یا خیر.
برخی معتقدند که ارتقاء فرمانداری نیریز به فرمانداری ویژه که در این صورت رئیس اداره مالیات به عنوان معاونت اداره کل مالیاتی شناخته میشود، میتواند اثر مستقیمی بر حضور و وزن این شهرستان در لیست پروژههای نشاندار داشته باشد. پیشنهادهایی مانند ثبت طرح روگذر ورودی شهر و محورهای بیناستانی نیریز - مشکان - هرات یا ریزاب به بندرعباس نیز در جلسات مطرح شده که هنوز سرنوشت آنها مشخص نیست.
هر چند فرماندار نیریز تمایلی به تخصیص منابع این طرح به پروژههایی مثل روگذر که بودجه زیادی میخواهد ندارد. هدایت میگوید: «باید بتوانیم بودجه پروژههای ملی مثل روگذر را جذب و از این منابع، برای رفع مشکلات دیگر شهرستان استفاده کنیم.»