جدایی در میان 100 فیلم برتر دنیا
ناگفتههایی از فیلم اصغر فرهادی «انگل» در صدر نظرسنجی نیویورک تایمز برای انتخاب ۱۰۰ فیلم برتر ربع قرن بیست و یکم قرار گرفت و فیلم «جدایی نادر از سیمین» نیز رتبه سیوسوم را به دست آورد.
نیویورک تایمز با یک نظرسنجی گسترده از کارگردانها، بازیگران و شخصیتهای برجسته هالیوود، ۱۰۰ فیلم برتر قرن بیست و یکم را معرفی کرد.
در رأس این فهرست فیلم «انگل» بونگ جون هو جای گرفته و تنها فیلم ایرانی این فهرست «جدایی نادر از سیمین» اصغر فرهادی است که در مکان سیوسوم جای گرفته است.
در این فهرست، اما جای فیلمهای قابل توجهی نیز خالی است که «ساعت بیست و پنجم»، «۴ ماه، ۳ هفته، ۲ روز»، «دنیای جدید»، «هوش مصنوعی»، «با او صحبت کن»، «داگویل»، «مارگارت»، «عمو بونمی»، «هولی موتورز»، «پسر شائول»، «لالا لند»، «دانکرک»، «سوختن»، «پنهان»، «قدرت سگ» و «تاریخچه خشونت» از جمله آنها هستند.
نولان با ۵ فیلم در بین ۱۰۰ فیلم برتر، در میان کارگردان پیشتاز است و پس از او آلفونسو کوارون با ۴ فیلم، پل توماس اندرسون با ۴ فیلم، برادران کوئن با ۴ فیلم، کوئنتین تارانتینو با ۳ فیلم و دیوید فینچر با ۳ فیلم، جای دارند.
فهرست منتشر شده چنین است:
۱. انگل (بونگ جون هو)
۲. جاده مالهالند (دیوید لینچ)
۳. خون به پا خواهد شد (پل توماس اندرسون)
۴. در حال و هوای عشق (وونگ کار وای)
۵. مهتاب (بری جنکینز)
۶. جایی برای پیرمردها نیست (جوئل و ایتن کوئن)
۷. درخشش ابدی یک ذهن پاک (میشل گوندری)
۸. برو بیرون (جردن پیل)
۹. شهر اشباح (هایائو میازاکی)
۱۰. شبکه اجتماعی (دیوید فینچر)
۱۱. مکس دیوانه: جاده خشم (جورج میلر)
۱۲. منطقه مورد علاقه (جاناتان گلیزر)
۱۳. فرزندان بشر (آلفونسو کوارون)
۱۴. لعنتیهای بیآبرو (کوئنتین تارانتینو)
۱۵. شهر خدا (فرناندو مریل)
۱۶. ببر خیزان، اژدهای پنهان (آنگ لی)
۱۷. کوهستان بروکبک (آنگ لی)
۱۸. و تو مامان (آلفونسو کوارون)
۱۹. زودیاک (دیوید فینچر)
۲۰. گرگ وال استریت (مارتین اسکورسیزی)
۲۱. خانواده سلطنتی تننبام (وس اندرسون)
۲۲. هتل بزرگ بوداپست (وس اندرسون)
۲۳. پسربچگی (ریچارد لینکلیتر)
۲۴. او (اسپایک جونز)
۲۵. رشته خیال (پل توماس اندرسون)
۲۶. آناتومی یک سقوط (جاستین تریه)
۲۷. اقتباس (اسپایک جونز)
۲۸. شوالیه تاریکی (کریستوفر نولان)
۲۹. ورود (دنیس ویلنوو)
۳۰. گمشده در ترجمه (سوفیا کاپولا)
۳۱. رفتگان (مارتین اسکورسیزی)
۳۲. ساقدوشها (پل فیگ)
۳۳. جدایی نادر از سیمین (اصغر فرهادی)
۳۴. وال-ای (اندرو استانتون)
۳۵. یک پیامبر (ژاک اودیار)
۳۶. یک مرد جدی (جوئل و ایتن کوئن)
۳۷. مرا با نامت صدا بزن (لوکا گوادانینو)
۳۸. پرتره یک بانو در آتش (سلین سیاما)
۳۹. لیدی برد (گرتا گرویگ)
۴۰. یی یی (ادوارد یانگ)
۴۱. آملی (ژان پیر ژونه)
۴۲. استاد (پل توماس اندرسون)
۴۳. پیرپسر (پارک چان ووک)
۴۴. روزی روزگاری در هالیوود (کوئنتین تارانتینو)
۴۵. مانیبال (بنت میلر)
۴۶. روما (آلفونسو کوارون)
۴۷. تقریباً مشهور (کامرون کرو)
۴۸. زندگی دیگران (فلوریان دونرسمارک)
۴۹. پیش از غروب (ریچارد لینکلیتر)
۵۰. بالا! (پیت داکتر)
۵۱. ۱۲ سال بردگی (استیو مککوئین)
۵۲. سوگلی (یورگوس لانتیموس)
۵۳. بورات (لری چارلز)
۵۴. هزارتوی پن (گییرمو دل تورو)
۵۵. تلقین (کریستوفر نولان)
۵۶. عشق مستانه (پل توماس اندرسون)
۵۷. بهترین در نمایش (کریستوفر گِست)
۵۸. الماسهای تراش نخورده (جاش و بنی سفدی)
۵۹. تونی اردمن (مارن آده)
۶۰. شلاق (دیمین شزل)
۶۱. بیل را بکش- ۱ (کوئنتین تارانتینو)
۶۲. یادگاری (کریستوفر نولان)
۶۳. میس سانشاین کوچولو (دیتون و فاریس)
۶۴. دختر گمشده (دیوید فینچر)
۶۵. اوپنهایمر (کریستوفر نولان)
۶۶. نورافکن (تام مککارتی)
۶۷. تار (تاد فیلد)
۶۸. گنجه دردها (کاترین بیگلو)
۶۹. زیر پوست (جاناتان گلیزر)
۷۰. بگذار آدم درست وارد شود (توماس آلفردسون)
۷۱. یازده یار اوشن (استیون سودربرگ)
۷۲. کارول (تاد هینز)
۷۳. راتاتویی (برد برد)
۷۴. پروژه فلوریدا (شان بیکر)
۷۵. عشق (میشائیل هانکه)
۷۶.ای برادر، کجایی (جوئل و ایتن کوئن)
۷۷. همه چیز، همه جا، همه با هم (دنیل ها)
۷۸. افترسان (شارلوت ولز)
۷۹. درخت زندگی (ترنس مالیک)
۸۰. بازگشت (پدرو آلمادوار)
۸۱. قوی سیاه (دارن آرونوفسکی)
۸۲. عمل کشتن (جاشوا اوپنهایمر)
۸۳. درون لوین دیویس (جوئل و ایتن کوئن)
۸۴. مالیخولیا (لارس فون تریه)
۸۵. گوینده (آدام مککی)
۸۶. زندگیهای گذشته (سلین سونگ)
۸۷. یاران حلقه (پیتر جکسون)
۸۸. خوشهچینان و من (انیس واردا)
۸۹. میانستارهای (کریستوفر نولان)
۹۰. فرانسیسها (نوآ بامباک)
۹۱. مخزن ماهی (آندریا آرنولد)
۹۲. گلادیاتور (ریدلی اسکات)
۹۳. مایکل کلیتون (تونی گیلروی)
۹۴. گزارش اقلیت (استیون اسپیلبرگ)
۹۵. بدترین آدم دنیا (یواخیم تریر)
۹۶. پلنگ سیاه (رایان کوگلر)
۹۷. جاذبه (آلفونسو کوارون)
۹۸. گریزلی من (ورنر هرتسوگ)
۹۹. خاطرات یک قتل (بونگ جون هو)
۱۰۰. خیلی بد (گرِگ موتولا)
درباره تنها فیلم ایرانی
جدایی نادر از سیمین فیلمی ایرانی در ژانر درام محصول سال ۱۳۸۹ است. این فیلم برنده اسکار بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان ۲۰۱۲ گردید. کارگردانی، نویسندگی و تهیهکنندگی این فیلم را اصغر فرهادی برعهده داشتهاست. جدایی نادر از سیمین که در سطح بینالمللی بیشتر با نام جدایی (A Separation) شناخته میشود، پنجمین اثر سینمایی اصغر فرهادی است و در دورهای از زمان اکران خود با فروش نزدیک به ۲۰ میلیون دلار، در صدر پرفروشترینها در نمایش جهانی قرار داشت. این فیلم توسط نشریه گاردین در فهرست ۱۰۰ فیلم برتر سینمای جهان که از سال ۲۰۰۰ میلادی تاکنون ساخته شده، جای گرفته است. از بازیگران اصلی آن میتوان پیمان معادی، لیلا حاتمی، شهاب حسینی، ساره بیات و مریلا زارعی را نام برد.
این فیلم مجموعاً بیش از ۵۲ جایزه جهانی را از آنِ خود کردهاست، جوایز معتبر بینالمللی همچون جایزه اسکار بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان، گلدن گلوب بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان، جایزۀ هیئت داوران و جایزه خرس طلایی از جشنواره فیلم برلین و جایزه ایندیپندنت اسپیریت بهترین فیلم خارجی زبان، جایزه جوایز بودیل بهترین فیلم خارجی زبان و جایزه سزار بهترین فیلم خارجی زبان از جمله جوایز مهم جدایی نادر از سیمین است. همچنین در داخل نیز چندین جایزه از بیست و نهمین جشنواره فیلم فجررا دریافت کرد.
اقبال مثبت منتقدان به جدایی نادر از سیمین تا جایی است که برخی آن را جزو ۱۰ فیلم برتر سال ۲۰۱۱ خواندهاند؛ گاردین این فیلم را یکی از برترین فیلمهای اخیر سینما نامید. جدایی نادر از سیمین جزو ۲۵۰ فیلم تمام دورانها در وبگاه آیامدیبی (IMDb) قرار گرفت و از سوی منتقدان سخت گیر وبگاه متاکریتیک جزو ۱۰۰ فیلم برتر قرن ۲۱ انتخاب شد، گفتنی است این فیلم در لیست صد فیلم محبوب سینما به انتخاب هالیوود ریپورتر رتبه ۳۷ را داراست.
فرهادی درباره «ایده» ایجاد فیلم میگوید:
من یک تصویری در ذهن خود داشتم که بعدها متوجه شدم از ماجرایی شکل گرفته که زمانی برادرم برایم تعریف کردهبود؛ مرد میانسالی که پدر پیر و مبتلا به آلزایمر خود را تنهایی حمام میکند. این تصویر مانند دکمهای بود که من را وادار کرد برایش کت بدوزم!
فرهادی پس از دریافت جایزه اسکار بهترین فیلم غیر انگلیسی زبان بر روی استیج سالن تئاتر دالبی در پیامی گفت:
سلام به مردم خوب سرزمینم. مردمان ایرانیتبار زیادی در سراسر جهان در حال تماشای این لحظهاند و تصور میکنم که خوشحالند. نه فقط به خاطر یک جایزه مهم، یک فیلم یا یک فیلمساز. آنها خوشحالاند، چون در روزهایی که میان سیاستمداران حرف از جنگ، تهدید، و خشونت تبادل میشود، نام کشورشان ایران از دریچه باشکوه فرهنگ به زبان میآید. فرهنگی غنی و کهن که زیر غبار سیاست پنهان ماندهاست.
داستان جدایی
سیمین (لیلا حاتمی) میخواهد به همراه همسرش نادر (پیمان معادی) و دخترش ترمه (سارینا فرهادی) از ایران برود و همه مقدمات این کار را فراهم کرده است. اما نادر نمیخواهد پدرش را که از بیماری آلزایمر رنج میبَرَد تنها رها کند. این اختلافات باعث میشود سیمین از دادگاه درخواست طلاق کند، اما دادگاه درخواستش را در مورد حضانت فرزندش رد میکند و مجبور میشود به خانه پدرش برگردد. ترمه تصمیم میگیرد پیش پدرش نادر بماند به امید اینکه مادرش سیمین پیش آنها برگردد. نادر نمیتواند از عهده مراقبت از پدرش برآید؛ پس برای این کار یک مستخدم به نام راضیه (ساره بیات) استخدام میکند. این زن جوان که باردار است این کار را بدون اطلاع همسرش حجت (شهاب حسینی) قبول کرده است. یک روز نادر به خانه بر میگردد و پدرش را در حالی که دستش با روسری به تخت بسته شده و از روی تخت به زمین افتاده و تنها رها شده میبیند. وقتی راضیه به خانه بر میگردد دعوای شدیدی در میگیرد که عواقب تراژیک آن نه تنها زندگی نادر را زیر و رو میکند، بلکه تصویر دخترش از او را دستخوش تغییر میسازد. راضیه به دلیل مرگ جنینش به بیمارستان منتقل میشود. او و همسرش دلیل مرگ جنین را هل داده شدن توسط نادر میدانند و از نادر شکایت میکنند در حالی که این طور نیست. راضیه بعد از دعوا از خانه نادر بیرون میآید و با یک ماشین تصادف میکند و...