شمع خاموش کاروانسرای سروی و بازار ملکی دوزان
امین رجبی سردبیر او دو بار به نیریز هم سفر داشته و در همین سفرها، شیفته تاریخ و فرهنگ آن شده و از آن به نیکی یاد کرده است. شرح یکی از این سفرها را در کافه ادبیات (صفحه ١٨) این شماره میخوانید.
نیریز در کنار شهرستانهایی چون شیراز، مرودشت، فیروزآباد و داراب، یکی از تاریخیترین مناطق استان است؛ اما شوربختانه کمتر از آن جاها توسعه یافته و روی زیرساخت های گردشگری آن کار شده است.
مسجد ارجمند و کمنظیر جامع کبیر، روستای نمونه گردشگری دهمورد، آرامگاه استاد احمد نیریزی، موزه، و منطقه حفاظت شده بهرامگور از جمله جاذبههای گردشگری شهرستان به شمار میرود.
یکی از جاذبههایی که میتواند در جلب و جذب گردشگر بویژه گردشگران خارجی نقش ایفا کند، کاروانسرای سروی است که اکنون در وضعیتی ناخوشایند روزگار میگذراند.
این کاروانسرای تاریخی، با معماری زیبا و چشمنواز، سالهایی دراز، از رونق بسزایی برخوردار بوده، اما هم اکنون مکانی فراموش شده و خاموش است که جز یک تعمیرگاه خودرو در آن کاری رونق ندارد و حجرههای آن، انبار دیگر مغازههای بازار است.
نمونه این بناهای زیبا در ایرانِ ما فراوان است؛ از جمله در یزد که گفته میشود یکی عیناً مشابه کاروانسرای سروی وجود دارد و احتمال میرود که معمار این دو بنا یک نفر بوده باشد.
در دیگر جاها، از این بناهای زیبا استفادههای مفیدی صورت میگیرد. از جمله کاروانسرایی کوچک در شهرضای اصفهان که تبدیل به هتل شده و پذیرای گردشگران و مسافران است. یا در شهرهایی که از این بناها به عنوان بازارچه صنایع دستی و محصولات مختلف استفاده میکنند.
کاروانسرای نیریز خوشبختانه هنوز از استحکام بنا برخوردار است، و میتواند همچون سرای مشیر شیراز، احیا شود و در حجرههای آن غرفههای محصولات متنوع فرهنگی و غیره ارائه گردد.
وقتی در خبرها میخوانیم ١٢ هزار گردشگر در ایام نوروز از مسجد جامع کبیر بازدید کردهاند، یا در طول سال گردشگران خارجی زیادی میبینیم که از این مسجد تاریخی دیدن میکنند، این بازارچه نیز میتواند پذیرای تعداد زیادی از این گردشگران باشد و موجبات اشتغالزایی جوانان را فراهم کند.
این مهم البته همتی والا میخواهد. باید نمایندگی میراث فرهنگی نی ریز آستین همت بالا بزند و با رایزنی با مالکان این بنای ارزشمند، و همچنین هماهنگی فرمانداری، شورای شهر و شهرداری، کار احیای این بنا را آغاز کند.
این کار با موانع فراوانی روبهرو است؛ ولی بیتردید شدنی است. چه این که با همت شخص آقای حاج حسن کافی، از شهروندان دلسوز ما، کار احیای دو حمام تاریخی حاج محمد حسن و شیر که آنها نیز در کنار کاروانسرای سروی هستند، به انجام رسیده و مراحل پایانی را طی میکند. آنها که تا یک سال پیش این دو حمام را دیده بودند، شهادت میدهند که هیچ امیدی به زنده شدن آن دو بنا وجود نداشت. وضعیت امروزِ کاروانسرای سروی به مراتب بهتر از وضعیت دیروزِ این دو حمام است.
در چند قدمی این کاروانسرا، بازار ملکیدوزان نیریز هم تا سالهایی نه چندان دور رونق داشته و هنوز هم آثار کمی از آن غریبانه باقی است. این بازار هم میتواند با مشارکت مالکین و برنامهریزی شورای شهر و شهرداری، به شکل قدیمی خود که بازاری سرپوشیده و سنتی بوده بازسازی شود و در کنار کاروانسرای سروی و حمامهای حاج محمد حسن و شیر، یک مجموعه اقتصادی - فرهنگی را بیافریند و جاذبه توریستی ایجاد نماید.
اگر شورای شهر ، شهرداری، و میراث فرهنگی همین دو کار را به انجام برسانند، تا سالیان سال در پرونده کاری آنان خواهد درخشید و دعای خیر مردمان امروز و فردا را به دنبال خواهد داشت.
دعا میکنیم آن روز نزدیک باشد که کاروانسرای سروی و بازار ملکیدوزان نیریز همچون سرای مشیر و بازار وکیل شیراز، رونق یابند و گردشگران را از سراسر استان، ایران و جهان به خود جلب نمایند.
چنین باد
