آسیبهای جدید بین دانش‌آموزان
قرارگاه فرهنگی حضرت فاطمه زهرا(س)، همایش نقش مدیران مدارس در پیشگیری از آسیبهای اجتماعی با محوریت ترویج فرهنگ حجاب و مقابله با آسیب فضای مجازی را برگزار کرد.
رابطه‌های مجازی که حقیقی شده‌اند
در ابتدای این جلسه که ساعت ۹ صبح چهارشنبه 24 فروردین در سالن اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد، مدیر آموزش و پرورش نی‌ریز ضمن تقدیر از رئیس دادگستری و دادستان شهرستان گفت: «این دو نفر با وجود این که کار خودشان بسیار سنگین است، کارهای فرهنگی خوبی را در شهرستان شروع کرده‌اند. جناب آقای دادستان! شما مسائل فرهنگی را زود تشخیص دادید و یک ماه قبل از شروع مدارس، این قرارگاه فرهنگی را برقرار کردید.»
رضا جمالی افزود: «آسیبهای زیادی در این مدت به جامعه ما وارد شده و بر پایه برخی گزارشها، جوانان ما در مسائل اخلاقی و فرهنگی با مشکلاتی مواجه شده‌اند. قرار شده حرکتهای فرهنگی مختلفی به ویژه در آموزش و پرورش شروع شود و شما مدیران مدارس نقش بسزایی در آن دارید. یکی از آسیبها، بحث حجاب و عفاف است که فقط مخصوص دختران نیست.»
وی گفت: «مدتی که دانش‌آموزان در فضای مجازی تحصیل را ادامه می‌دادند، در منزل و در فضای مجازی ارتباطات بیرونی داشتند و چون در کوچه و بازار نبودند، خیلی مشخص نمی‌شد. ولی حالا در فضای بیرون منزل دارد خودش را بروز و نشان می‌دهد و ارتباطات فضای مجازی دارد در جامعه آشکار می‌شود.»
به گفته مدیر آموزش و پرورش نی‌ریز، برخی دانش‌آموزان به خاطر همین مسائل از خانواده طرد و در پارکها کارتن‌خواب شده‌اند و یا دانش‌آموزی اقدام به خودکشی کرده و در بخش مراقبتهای ویژه بیمارستان بستری است.»
جلساتی که کاری از پیش نمی‌برد
در ادامه جلسه، فرماندار نی ریز سخنرانی کرد.
مختار یوسفی گفت: «دشمن کاری به کشورهای اطراف و حاشیه خلیج فارس ندارد. چون آنها می‌گویند در این کشور‌ها اسلام آمریکایی هست و کار ما را آسان کرده‌اند؛ اما همه نوک پیکانش را به سمت ایران نشانه گرفته است.»
وی افزود: «امروز نهاد آموزش و پرورش نقش پررنگی دارد. غرب در همه تحلیل‌هایش به این موضوع اذعان دارد که ما در ایران برای افراد ۱۱ ساله به بالا کارمان را خوب انجام داده‌ایم و الان باید روی کودکان زیر ۱۱ سال کار و برنامه‌ریزی کنیم. اما ما نباید در خواب غفلت باشیم؛ به ویژه آموزش و پرورش که در نوک پیکان جهاد تبیین قرار دارد.»
یوسفی عنوان داشت: «کشورهای غربی خوب برای ما برنامه‌ریزی کرده‌اند؛ ما هم نشسته‌ایم و جلسه و کنگره می‌گیریم و کاری از پیش نمی‌رود. از فریضه امر به معروف و نهی از منکر، فقط جلساتش مانده و ما می‌بینیم که در مرحله اجرا، آن خروجی خوب آسیب‌شناسی نشده است. من معتقدم حلقه مفقوده جامعه ما، اعتقادات و باورهای مذهبی است. در جامعه ما ضد ارزشها جای ارزشها را گرفته‌اند. حتی مادران چادری ما می‌گویند من دیگر نمی خواهم دخترم مثل من باشد. چرا لذت معنویت و ارزشهای قرآنی را نتوانسته‌ایم به نسل جدید بچشانیم؟
باید کار کنیم و اتاق فکر بگذاریم؛ به خصوص در آموزش و پرورش که من اعتقاد زیادی به آن دارم و خیلی خوب می‌تواند کمک کند که آموزه‌های دینی و اعتقادات به خوبی ترسیم شود.»
ما چه کرده‌ایم؟
در ادامه جلسه، دادستان شهرستان نی‌ریز گفت: «قرارگاه فرهنگی حضرت زهرا(س) با محوریت حجاب و عفاف تشکیل شده است.»
اکبر شهسوار از از زحمات خانم عدالت‌جو دبیر این قرارگاه تقدیر کرد و گفت: «این قرارگاه جهت مقابله با بدحجابی و ترمیم وضعیت فرهنگی شهرستان تشکیل شده است؛ چرا که این وضعیت بر پایه آن چیزی که آمارها نشان می‌دهد، در شهرستان و کشور مناسب نیست؛ روز به روز دارد بدتر می‌شود و رشد فزاینده‌ای به خود گرفته است. متأسفانه باید به دشمن تبریک گفت. اما ما به عنوان قشر فرهنگی چه کرده‌ایم؟ زمانی رابطه دختر و پسر شاید فقط در دانشگاه‌ها دیده می‌شد؛ ولی الان به پایین‌تر از دبیرستان هم رسیده است. »
وی افزود: «چرا برخی افراد بدحجابی را ارزش می‌دانند و تا کی ما باید با این تفکر مقابله نکنیم و منفعل بنشینیم؟»
دادستان شهرستان نی‌ریز گفت: «جامعه هدف ما دیگر سنین بالای ۲۵ و ۳۰ سال نیست؛ بلکه دانش‌آموزان نونهال و نوجوان است که هنوز مثل یک نهال می‌شود به آنها شکل و فرم داد. بنابراین کنترل فرهنگی جامعه در دستان شما مدیران و معلمان مدارس است.»
وی با بیان این که از زمان فراگیر شدن گوشی‌های تلفن همراه، وضعیت بدتر شده، عنوان داشت: «نهایت کاری که ما بتوانیم انجام دهیم، این است که شیب بدحجابی را کمتر کنیم یا عدد آن را ثابت نگه داریم. متأسفانه وضعیت فضای مجازی ما خوب نیست و گروه‌های فضای مجازی بیداد می‌کند.»
شهسوار به مدیران مدارس پیشنهاد کرد کمیته‌ای در مدارس تشکیل دهند که متشکل از معلمان، مدیران و حتی دانش‌آموزان باشد و برنامه‌ای ریخته شود که هفته‌ای ۱۰ تا ۱۵ دقیقه سر صف صبحگاه در مورد آسیبهای اجتماعی صحبت شود.
او گفت: «به دختران بگویید که بدحجابی و تمایل افراد برای ارتباط با دختران بدحجاب، تنها با هدف سوء‌استفاده و ضربه زدن به آنها است؛ وگرنه همه پسرها حتی آن کسی که از خارج کشور فارغ‌التحصیل شده است، برای ازدواج به دنبال دختران نجیب هستند. بنابراین، آنها را از خطرات ارتباط گرفتن با جنس مخالف آگاه کنید.»
خانواده‌ها مقصرند
در ادامه جلسه، منوچهر فرج‌زاده مدیر مدرسه علی‌بن‌ابیطالب، با بیان این که خیلی از مشکلات از دست مدیران و معلمان خارج است و خانواده‌ها مقصرند، عنوان داشت: «بعضی خانواده‌ها حتی مخالف این که فرزندشان با جنس مخالف ارتباط داشته باشد نیستند. مورد داشته‌ایم که در گوشی تلفن همراه دانش‌آموز عکسهای نامناسبی دیدیم و وقتی با خانواده‌اش تماس گرفتیم، حتی حاضر نشدند به مدرسه بیایند. اخراج و تنبیه بدنی هم که نمی‌توانیم انجام دهیم؛ پس چه کنیم؟ از طرفی تا زمانی که مشکلات معیشتی فرهنگیان درست نشود، چگونه می‌توانند دل به کار بدهند؟ هر چند که همین حالا هم دارند کارشان را انجام می‌دهند. کارهای فرهنگی نیاز به بودجه دارد و دست خالی نمی‌شود.»
وی افزود: «وقتی برای مدل مو و ... سختگیری می‌کنیم، خانواده‌ها معترض می‌شوند و می‌گویند مگر مملکت همه چیزش درست است؟ چرا به فرزندمان سختگیری می‌کنید؟ می‌خواهید برود خودش را بکُشد؟ من هم می‌بینم اگر اتفاقی بیفتد، برای من مدعی پیدا می‌شود.»
او گفت: «الان شرایط طوری شده که سر صف صبحگاه چهارتا دانش‌آموز پیدا نمی‌شود قرآن بخواند. تکنولوژی و فضای مجازی آن قدر پیشرفت کرده که نمی‌شود جلویش را گرفت. ما هم اگر کار فرهنگی انجام می‌دهیم، ظاهرسازی است.»
قاسم زارع مجری همایش و دبیر مقابله با آسیبهای اجتماعی مدیریت آموزش و پرورش، به مشکلات اقتصادی خانواده‌ها برای تهیه مانتو و چادر اشاره کرد و گفت: «در یک مورد، دختری با مادرش یک چادر مشترک داشتند و نمی‌توانست همیشه آن را بر سر کند. دو دختر دانش‌آموز هم سرپرستان خود را از دست داده‌اند و جایی برای زندگی ندارند.»
اهمیت ارتباط اولیاء و مربیان
فرمانده سپاه نیز گفت: «دشمنان برای ما برنامه‌ریزی می‌کند که اسلام و معنویت را از ما بگیرند؛ به گونه‌ای که خودمان هم متوجه نشویم. نقش خانواده در جامعه بسیار مهم است و اساسی‌ترین نهاد یک جامعه است که اگر نقش خود را به درستی ایفا نکند، مدرسه هم کارش سخت می‌شود. شما فرهنگیان باید ارتباطتان را با خانواده‌ها حفظ کنید.»
سرهنگ شعبانی‌نیا اضافه کرد: «مدرسه می‌تواند برخی آسیبهای اجتماعی را کمرنگ کند؛ از جمله با تقویت مبانی دینی و اعتقادی دانش‌آموزان به طوری که دستوری و آمرانه نباشد، تقویت سواد رسانه‌ای، تبلیغ چهره به چهره در جمع دانش‌آموزان و والدین آنها، ارائه طرح هایی برای خودباوری دانش‌آموزان، برگزاری کارگاه‌های بهداشت و قوانین مرتبط با حجاب و عفاف و ...»
اعتقاد به اجبار و برخورد نداریم
در پایان جلسه، دادستان نی‌ریز به جمع‌بندی موارد مطرح شده پرداخت و گفت: «ما برای کار فرهنگی، اعتقادی به اجبار نداریم. در مقوله فرهنگ، بحث برخورد مدنظرمان نیست. هرچند بدحجابی جرم است، اما اگر تحکم باشد، نتیجه برعکس خواهد داد. حتی اگر تلفن همراه دانش‌آموزی را گرفتید، برخورد سخت و تحکمی نکنید.»
شهسوار گفت: «اگر بودجه نیست، نباید منفعل باشیم. بحث معیشت فرهنگیان را قبول داریم؛ اما آیا کار فرهنگی 100 درصد بودجه می‌خواهد؟ برخی کارهای فرهنگی بدون بودجه، افراد را تا چند هفته شارژ معنوی می‌کند.»
وی افزود: «آسیبهای اجتماعی، 100 درصد مربوط به خانواده نیست و مدارس حتی می‌توانند شکل و قالب اصلی را به دانش‌آموز بدهند. برای مثال، بند قرآنی زندان نی‌ریز بدون کوچکترین بودجه‌ای کارهای فرهنگی بزرگی کرده است. از جمله این که یک زندانی موفق شده ۲۵ جزء قرآن را حفظ کند و با وجود فقری که دارد، می‌گوید نیت کرده‌ام ۵ روز از حقوقم را خرج آموزش قرآن و فقرا کنم.»
شهسوار گفت: «متأسفانه بزه خودکشی خیلی زیاد و عادی‌انگاری شده و سال گذشته در استان جزو شهرستانهایی بودیم که بالاترین آمار را داشتیم. از طرفی، جرائم خشن ما بسیار کم است؛ قتل و سرقت مسلحانه اصلاً نداشتیم؛ اما خودکشی به نسبت جمعیت اول است. متأسفانه شاهد این هستیم که مردم زیاد با این مسئله کنار می‌آیند و وقتی این اتفاق می‌افتد، مثل افراد عادی از این فرد تجلیل می‌کنند و بنر و آگهی تسلیت می‌زنند. این عادی‌انگاری باعث می‌شود که قبح کار از بین برود و تا کوچکترین بحثی پیش می‌آید، فرزند جامعه به خودکشی تهدید کند یا به سمت آن برود.»
با دانش‌آموز دوست باشید
وی به مدیران و معلمان توصیه کرد: «اگر موضوع مهمی اتفاق افتاد و دانش‌آموزی با شما مراجعه کرد که شخصی مزاحمش شده و تهدیدش کرده، اگر مسئله جنبه مهمی به خود گرفت و احساس خطر کردید، به سرعت به ما اعلام کنید تا با طرف مقابل برخورد کنیم و جلوی مسائل بزرگتری را بگیریم. دانش‌آموزان باید احساس کنند که شما دوستشان هستید و باید بتوانند راحت مشکلاتشان را با شما در میان بگذارند. در زمانهایی که به آنها اختصاص می‌دهید، این مسائل را بیان کنید و مثل یک دوست آنها را راهنمایی کنید تا راحت به شما مراجعه کنند.»
