نگاه مردم به کالابرگِ یک میلیونی
کالابرگ الکترونیکی دیماه، قرار است برای همه دهکهای ۱ تا ۱۰ شارژ شود. البته نیاز است که دهکهای ۷ به بالا در سایت hemayat.safar.ir ثبتنام کنند. به ازاء هر نفر ۴ میلیون تومان و برای ۴ ماه شارژ شده، که ماهانه هر نفر مجاز است با یک میلیون، اقلام کالایی مانند مرغ، گوشت قرمز، حبوبات، تخممرغ، قند و شکر، روغن، ماکارونی، برنج، شیر، ماست و پنیر کمچرب را تهیه کند. در صورتی که اعتبار هر ماه به طور کامل استفاده نشود، مانده به ماههای بعد منتقل خواهد شد.
صفهای شلوغ، اما سبدهای خالی
صف خرید شلوغ است؛ از فروشگاه کاویانی در مرکز شهر گرفته تا هایپریها، فروشگاههای افقکوروش و دیگر مراکز خرید گوشت و مرغ و ماهی. جای سوزن انداختن نیست. اما در سبدهای خرید، بیشتر از دو سه تا کالا نیست. اکثر خریدها به کیسه برنج، روغن و قند خلاصه شده است. بررسیهای میدانی نیریزان فارس نشان میدهد که افزایش کالابرگ نه تنها کمکی به معیشت مردم نکرده، بلکه جوابگوی تورم هم نیست.
محمد ص معتقد است اصلاً یارانه معیشتی یکمیلیونی کمک نیست. او یک کیسه برنج، ۵ کیلو قند و یک پاکت چای خریده که علاوه بر ۲ میلیون کالابرگ، یک میلیون و ۴۰۰ هزارتومان هم جدا کارت کشیده است.
خانم خ برای خانواده ۴ نفره خرید میکند. میگوید: «با توجه به افزایش قیمت، کالابرگ ۴ میلیونی برای ۴ نفر شده یک حلب روغن نباتی ۵ کیلوگرمی و یک کیسه برنج دودی که تا نیمه ماه هم جواب نمیدهد.»
ز. ابراهیمی از تنوع قیمت در یک خیابان صد متری ناراضی است. میگوید: «اصلاً تنظیم بازار نیست و هرکس هرچقدر دوست دارد حساب میکند. قند از کیلویی ۹۰ هزار تومان داریم تا ۱۱۰ هزارتومان. آخرش هم مغازهدار ۱۵۰ هزارتومان میکشد و میگوید بیشتر از یک کیلو شده. واقعاً بعضی وقتها باورشان نمیشود که شاید اندازه همین ۱۰۰ هزارتومان در کارت مردم باشد.»
شهروند دیگری از سر نارضایتی اشارهای به خریدهایش میکند و میگوید: «کالابرگ برای خانواده دو نفره شده ۳ تا مرغ و یک شانه تخممرغ.»
وحید ب به اشتباه کار دولت اشاره میکند و ادامه میدهد: «با یارانه معیشتی فقط پول را بیارزش میکنند. دوسهماه کالابرگ میدهند و دیگر خبری از یارانه معیشتی نیست؛ بعد هم قیمتها تا سالهای سال گران میماند. آن وقت یک میلیون تومان، مبلغ خیلی ناچیزی است؛ ولی قیمت اجناس سر به فلک خواهد کشید. مثل همین یارانه که اصلاً به چشم نمیآید؛ در حالیکه اولین بار وقتی یارانه ۴۵ هزارتومانی دادند، من با پول یکماه خانوار گوشی موبایل خریدم.»
علی آقا پیشنهاد دیگری دارد و میگوید: «دولت اگر به فکر مردم است باید به جای افزایش کالابرگ، از تولیدکننده و کشاورز حمایت کند. مثلاً کالایی مثل برنج یا روغن را از تولیدکننده مستقیم بخرد و از طریق تعاونیها بین مردم توزیع کند؛ نه تورمی به وجود میآید و نه سودش به جیب رانتخورها و فروشگاههای بزرگ میرود. اما متأسفانه الان همه گرانیها فقط به نفع فروشگاههای بزرگ است، بازار مغازههای کوچک کساد شده و تنها فروشگاههای بزرگ سود میبرند.»
اسماء. پ میگوید: «نه یارانه میگیریم و نه یارانه معیشتی. اصلاً عدالتی در کار نیست. همسایهما زن و شوهر هر دو کارمند هستند و بهترین خانه و ماشین را دارند، دهکشان ۷ است؛ اما ما نه خانهای داریم و نه ماشین. فقط نصف ماشین سنگین را شریکیم با کلی قسط و بدهکاری. ولی یارانه شاملمان نمیشود. همسرم معتقد است ثبتنام کردن در سایت برای ماهی سه میلیون تومان، توهین به شعور خودمان است.»
یارانه، علت گرانی است
بیشتر خریداران و متقاضیان کالابرگ معتقدند همین یارانه باعث تورم است. میگویند: «فروشگاهها دست در جیب مردم میکنند، برخی از آنها وجدان کاری ندارند و قیمت خرید کالا با قیمت فروش روزشان یکی نیست. برنج و روغنی که کمتر از یک ماه پیش در بازار موجود نبود، الان انبار و طبقههای مغازه را پر کرده؛ غیر از این است که احتکار کردهاند؟»
فاطمه ز ادامه میدهد: «متأسفانه در نیریز هیچ نظارت جدی بر فروشگاهها نیست و بعد از هر پلمب مغازهای، دوباره بازگشایی میشود. کنترل بازار متأسفانه دست بازاریان است و به ازاء هر هزارتومان اضافه معیشت مردم، حدود دهها هزارتومان به قیمت کالا اضافه میشود و سفره مردم را کوچکتر میکنند.»
او میگوید: «درست است دولت یارانه را سه برابر افزایش داده، اما کالاها را بیشتر از ۴ برابر گران کرده است. کیسه برنجی که ده روز پیش ۲ میلیون بود، الان شده ۲ میلیون و ۳۰۰ هزارتومان. نه تنها قیمت را بالا بردهاند، بلکه خالص هم نیست و برنج دانه سفید و دودی با هم مخلوط شده است.»
ع راننده تاکسی است. میگوید: «تورم زیاد است، از کارخانجات گرفته که مواد اولیهاش تحریم است تا پیرزنی که یک سهم از کالابرگ دارد، همه ناراضیاند. این نشان میدهد که از پایه همه چیز خراب است. وقتی در شهری زندگی میکنیم که درآمد کارخانجات همهجا خرج میشود جز برای خود شهر، از بقیه هیچ توقعی نیست. مغازهدار جنس را نمیفروشد به امید گرانترشدن. تولیدکننده تحریم را بهانه میکند، از محتوای کالا میزند و ... دولت صد هزارتومان به کالابرگ اضافه میکند و قیمت اجناس را چندبرابر میکنند.»
همشهری دیگری که در صف انتظار کالابرگ است، ادامه میدهد: «قیمت یک بطری روغن برای فروشنده درج شده ۷۶ هزار و ۹۰۰ تومان؛ اما میفروشند ۲۹۸ هزارتومان و بالای طبقه فروشگاه هم نوشته یارانه معیشتی و روغن تنظیم بازار! آیا واقعاً تنظیم بازار است؟! یا یارانه معیشتی! واقعاً با این برنامههایشان معیشت را از مردم گرفتهاند. نه یارانهشان گرهای از این تورم را باز میکند و نه با این قیمتها، حال خوبی برای زندگی گذاشتهاند.»
فاطمه ر میگوید: «کالابرگ برای خانوادههای تک نفره و دو نفره خوب است، چون خرجی ندارند؛ اما برای خانوادههای فرزنددار سخت است.»
خانمی جوان که با مادرشوهرش زندگی میگذراند، به گوشتی که در ظرف یکبار مصرف است اشاره میکند و ادامه میدهد: «شاید باورتان نشود، این بسته گوشت را من باید بین دو فرزند کوچکم و مادرشوهرم که در بستر بیماریاست تقسیم کنم. خودمان که خیلی وقت است گوشت مصرف نمیکنیم. الان این سرانه گوشت ما برای یک ماه است.»
دهکهای پایین، همه خریدشان از همین یارانه است.
و، اما فروشنده فروشگاهها هم حس خوشایندی ندارند. آنها میگویند اگر قیمتها به قبل برگردد و کالابرگ را شارژ نکنند، مردم خیلی راحتتر خرید میکنند. خیلی از دهکهای پایین امیدشان به همین یارانه است؛ اما متأسفانه حتی خانوار ۵ نفره و ۶ نفره هم نمیتوانند ۹ کالای اساسی بخرند. سفرههای مردم پاره پاره شده و همه از چشم بازاریان میبینند؛ در حالی که بازاریان هم از وضعیت ناراضیاند.
جواد. ا فروشنده یکی از فروشگاههای افق کوروش، معتقد است خرید مردم خیلی کمتر شده و اکثر آنها از کالای معیشتی فقط دو سه قلم کالای ضروری را میخرند. ادامه میدهد: «مشتری داشتیم که از همه گرانیها بیخبر است. با خوشحالی به خاطر واریز کالابرگ، کیسه برنج هاشمی برداشته و کلی اجناس دیگر. وقتی حساب کردیم خیلی بیشتر شده؛ اما او حتی ۱۰۰ هزارتومان موجودی نداشته. در نتیجه اکثر کالاها را حذف کرده و کالاهایی مثل ماست و پنیر را هم از سبد کالایش حذف کرده است.»
حمید ک معتقد است کالابرگ نسبت به کالا اصلاً افزایش قیمت نداشته است؛ همه اجناس چندبرابر شده و مشتریان از افزایش قیمتها بیاطلاع هستند. در حالیکه خرید اکثر مشتریان، این روزها برنجی است که حدوداً بین ۲ تا ۳ میلیون است و کالابرگ خانواده سه نفره را پوشش میدهد. متأسفانه این روند، باعث شده مغازه از جنس خالی و سرمایه ما کاهش یابد.
یکی دیگر از فروشگاههای مجهز به کالابرگ معتقد است فروشندگانی هستند که حلب روغن نباتی را که قیمت روی آن درج شده ۴۶۲ هزارتومان، یک میلیون و ۸۰۰ هزارتومان به یک پیرزن فروختهاند. این نشان میدهد که روغن احتکار شده است. او از این وضعیت ناراضی است و ادامه میدهد: «منِ فروشنده اگر به همشهری خودم رحم نکنم، از چه کسی توقع و انتظار داشته باشم اوضاع را بهتر کند؟ من نباید به این فکر کنم اگر قفسه کالای من تمام شد، باید دو برابر فقط پول خرید بدهم. به این فکر کنم شاید مشتری امروز من کسی است که همه موجودی و کارکرد امروزش همین پولی است که میخواهد خرید کند و سر سفره خانوادهاش بگذارد. باور کنید مردم از همان روزی که دهکها شارژ میشود، برای خرید مراجعه میکنند؛ این نشان از نیاز مردم به آن دارد.»
داوود ج به استقبال بالای مردم از خرید مرغ و گوشت اشاره میکند و ادامه میدهد: «با توجه به این که انواع گوشت، مرغ و ماهی در مغازه موجود است، استقبال خوبی میشود. اما متأسفانه پرداختنکردن به موقع دولت، باعث شده سرمایه در گردش ما ارزش خود را از دست بدهد. گاهی پیش آمده دولت بعد از ۴۰ روز تسویه حساب کرده که این وسط فروشگاهها ضرر میکنند.»
