بهترین کتابهای خالد حسینی
خالد حسینی زاده کابل افغانستان و ساکن آمریکا از آندست نویسندگانی است که کتابهایش را با خیال راحت میتوان به دیگران پیشنهاد کرد. وجود زبان ساده و خط داستانی جذاب در آثار این نویسنده افغانتبار سبب شده است که کتابهای او در اقصی نقاط جهان مورد استقبال واقع شوند.
او در رمانهایش، از یکسو اوضاع سیاسی افغانستان را در یک مقطع مشخص تاریخی تصویر میکند و از دیگرسو از عادتها، باورها و رفتارهای ناپسند مردمان آن پرده برمیدارد. حسینی یکی از مشکلات عمدهی هممیهنان خود را تبعیض و تقابل میان اقوام مختلف ساکن در افغانستان دانسته است.
خالد حسینی که در کودکی بهواسطهی شغل پدرش تجربهی مهاجرت از افغانستان و پناهندگی -ابتدا به اروپا و سپس ایالات متحده- را داشته است، در آثار خود ضمن نمایش تسلط بر پیشینهی تاریخی و اوضاع حاکم بر زادگاهش، در به تصویر کشیدن زندگی مهاجران افغانی نیز موفق عمل کرده است. به گفتهی خدیجه زمانیان، منتقد ادبی، یکی از دلایل موفقیت حسینی بهویژه در کتاب بادبادکباز گفتن از مصائب زندگی کسانی است «که زمانی صاحب کشوری آباد بودهاند و به خاطر خشکمغزیهای گروهی جنگافروز، با مهاجرتشان به کشورهای دیگر به چه فلاکتی افتادهاند».
کدام کتابهای خالد حسینی را حتما بخوانیم؟
بادبادکباز
بادبادکباز بهعنوان اولین رمان منتشرشده از خالد حسینی، روایتگر تنشهای قومیتی در افغانستان در قالب رفاقت نزدیک دو پسربچه از قومهای پشتون و هزاره است. این کتاب در سال ۲۰۰۳، ابتدا در نیویورک و پس از مدت کوتاهی در لندن منتشر شد و استقبال از آن در امریکا و اروپا به حدی بود که با فروش بیش از هشت میلیون نسخه بهعنوان سومین اثر پرفروش آن سال شناخته شد.
بعد از چاپ کتاب و انتشار چندین مصاحبه از خالد حسینی، مشخص شد که بسیاری از بخشهای رمان بادبادکباز، به نوعی اتوبیوگرافی خود نویسنده بوده است؛ چراکه او نیز مانند شخصیت اول داستانش در یکی از محلات مرفهنشین کابل زندگی میکرده و همچنین زندگی درغربت و سختیهای مهاجرت به آمریکا و حاشیههای آن را مشابه آن چیزی که برای خانوادهی امیر بعد از مهاجرت به آمریکا اتفاق میافتد، تجربه کرده است.
هزار خورشید تابان
دومین اثر خالد حسینی نقدهای بسیار اساسی و محکمی نسبت به جامعهی مردسالار افغانستان مطرح ساخته و آن را به دو فرزندش و تمامی زنان آسیبدیدهی افغانستان تقدیم کرده است.
خالد حسینی که همواره در گفتوگوهای خود به علاقهاش نسبت به ادبیات فارسی اشاره دارد، عنوان این رمان را از یکی از قصائد صائب تبریزی برگزیده است. این قصیده که صائب آن را در وصف کابل سروده است با این بیت آغاز میشود:
«خوشا عشرتسرای کابل و دامان کهسارش
که ناخن بر دل گل میزند بنیان هر خارش»
و بیتی که خالد حسینی نام رمانش را از آن وام گرفته و صائب در آن به وصف زنان زیباروی کابل پرداخته است عبارت است از:
«حساب مهجبینان لب بامش که میداند
دوصد خورشیدروی افتاده در هر پای دیوارش»
این رمان، از خلال فراز و نشیبهای داستان زندگی دو زن، تاریخ معاصر افغانستان را در یک دورهی بیستوهشتساله روایت میکند. دورهای که با کودتای سال ۱۹۷۳علیه ظاهرشاه آغاز میشود و تا واقعهی یازده سپتامبر ۲۰۰۱ ادامه مییابد و مهمترین نقاط عطف آن شامل به قدرت رسیدن احزاب کمونیستی خلق و پرچم، جنگهای مجاهدین با روسها، عقبنشینی نیروهای روس، درگیری قومها و دستههای مختلف در افغانستان و در نهایت به قدرت رسیدن طالبان است.
ندای کوهستان
ندای کوهستان روایتگر زندگی پری و عبدالله، خواهر و برادری است که باوجود رابطهی نزدیک، در کودکی از یکدیگر جدا میشوند و دست تقدیر هریک را به نقطهای از جهان میفرستد.
خالد حسینی در این اثر نیز مانند دیگر داستانهایش به سختیها و مشکلات مردم افغانستان پرداخته، با این تفاوت که اینبار با استفاده از سبک جدیدی در روایت بر جذابیت آن افزوده است. این تغییر سبک در آثار او بهقدری محسوس بود که برخی از نشریات بلافاصله پس از انتشار این کتاب از آن استقبال کرده و نوشتند حسینی به حرف منتقدان گوش داده است (اشارهی آنها به نقدی بود که نسبت به هر دو رمان پیشین خالد حسینی مطرح شده بود: ضعف پایانبندی). روزنامهی گاردین نیز در معرفی رمان ندای کوهستان، به نوآوری خالد حسینی در تقویت سنت رماننویسی در افغانستان اشاره داشته و از آن تمجید کرد.
این اثر در ایران با عنوانهای «و کوهستان به طنین آمد» و «و آوا در کوهها پیچید» نیز ترجمه و منتشر شده است.
دعای دریا
در سال ۲۰۱۵، انتشار تصویری از آلان کردی، پسربچهی سهسالهی پناهجوی سوری که هنگام تلاش خانوادهاش برای رسیدن به ساحل امن اروپا در دریای مدیترانه غرق شد قلب بسیاری از مردم دنیا را به درد آورد.
خالد حسینی در چهارمین کتاب خود که آن را «دعای دریا» نامید داستان مختصر و ویرانکنندهی یک هجرت را از زبان پدری بازگو میکند که پسرش را با قایق از سوریه خارج کرده است. این پدر در واگویههای خود مدام دعا میکند که آبهای وسیع دریا، فرزندش را ایمن نگه دارند. او در این کتاب شرایط زندگی آلان را -که به سمبل تراژدی انسانی مهاجران در اروپا بدل شد- در شهر حمص و پیش از جنگ و مهاجرت نیز تصویر کرد تا نشان دهد شهری که روزگاری آرامش در آن جریان داشت چگونه میتواند به یک منطقهی جنگی تمامعیار تبدیل شود.
علاوهبر بستر جغرافیایی داستان، آنچه این کتاب خالد حسینی را از دیگر آثارش متمایز ساخته است، تفاوت در سبک نگارش آن است. حسینی این بار روایت خود را در قالب یک داستان کوتاه مصور و با زبانی شعرگونه به مخاطبان عرضه داشته و عواید حاصل از فروش جهانی آن را به آژانس پناهندگان سازمان ملل متحد اهدا کرده است.
