عطسهی گران
هزینه سرماخوردگی از میلیون گذشت هزینه سادهترین بیماری که میتواند یک سرماخوردگی جزئی باشد، امروز حداقل بین ۸۰۰ هزار تومان تا یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان تمام میشود؛ رقمی که برای بسیاری از خانوادهها، بهویژه در شرایط اقتصادی فعلی نگرانکننده است.
سرماخوردگی، بیماریای که این روزها پیر، جوان و کودک را درگیر کرده، دیگر یک بیماری کمهزینه محسوب نمیشود. افزایش هزینه ویزیت پزشک، گران شدن داروها و بالا رفتن هزینه تزریقات، دست به دست هم داده تا درمان یک سرماخوردگی ساده حتی با دفترچه بیمه تأمین اجتماعی، به مبلغی بیشتر از یک میلیون تومان برسد.
بررسی میدانی نیریزان فارس نشان میدهد چند ورق قرص، چند عدد آمپول و یک شربت ساده، بههمراه هزینه تزریقات، با وجود بیمه حدود ۷۰۰ هزار تومان برای بیمار آب میخورد. این در حالی است که هزینه ویزیت پزشک عمومی به ۲۵۰ هزار تومان و ویزیت پزشک متخصص به حدود ۳۵۰ هزار تومان رسیده است.
بیماران از افزایش هزینههای درمان گلایه دارند
رقیه. م میگوید: «ماه پیش برای درمان سرماخوردگی به درمانگاه تأمین اجتماعی رفتم و همه چیز رایگان بود؛ اما امروز در مطب پزشک متخصص اطفال، برای فرزند سه سالهام ۹۰۰ هزار تومان هزینه دارو، ۳۸۰ هزار تومان ویزیت و ۹۰ هزار تومان برای بُخور سرد پرداخت کردم.»
محمدحسین. ل میگوید: «در شهر کوچک نیریز ویزیت پزشکان عمومی معمولاً بین ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزار تومان متفاوت است و متأسفانه برای گرفتن پول بیشتر، بیمار را تشویق به تزریق سرم و مکمل هم میکنند.»
جواد. ق بابت یک شربت سرماخوردگی، یک بسته کپسول زینک، یک بسته قرص جوشان و یک ورق آزیترومایسین، ۴۸۰ هزار تومان پرداخت کرده است؛ میگوید: «ماه پیش همین دارو حدود ۱۰۰ هزار تومان ارزانتر بود. چون مطمئن بودم دکتر همان دارو را تجویز میکند، این بار بدون نسخه دارو گرفتم و هزینه ویزیت ندادم.»
سکینه ح به واگیردار بودن بیماری اشاره میکند: «بدون هیچ مکمل و ویتامینی حدود ۶۰۰ هزار تومان پرداخت کردم. ولی مشکل اینجاست، چون یک بیماری واگیردار است، همه اهل خانه را درگیر میکند؛ یک خانواده ۴ نفره ممکن است نزدیک ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان هزینه درمان کنند.»
بیمار دیگری نقل میکند: «به دلیل سرماخوردگی دچار گوش درد شدم. نبود مرکز سنجش شنوایی در نیریز باعث شد علاوه بر ۶۰۰ هزار تومان دارو، ۳۵۰ هزار تومان و ۵۸۰ هزار تومان دیگر برای ویزیت و معاینه در شیراز پرداخت کنم. بعد از ۱ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان هزینه، تشخیص دکتر متفاوت شد و دوباره ۴۰۰ هزار تومان برای دارو پرداخت کردم.»
ن. میرشکاری معتقد است پزشکان متخصص تشخیص بهتری دارند و از همان اول باید به آنها مراجعه کرد. ادامه میدهد: «هزینه ویزیت پزشک خانواده ۱۵ هزار تومان بود، داروها با بیمه تأمین اجتماعی ۶۸۰ هزار تومان و تزریق سرم ۱۰۰ هزار تومان شد؛ اما برای هر آمپول ۲۵ تا ۳۰ هزار تومان جداگانه گرفتند. پزشک خانواده، چون ویزیت کمی میگیرد، داروهای مناسبی هم نمیدهد. با وجود پرداخت بیش از ۱ میلیون تومان فقط برای دارو و رعایت کامل درمان، بعد از ۲۰ روز است هنوز خوب نشدهایم. امروز دوباره ۲۵۰ هزار تومان هزینه ویزیت دادم و داروهای جدید تجویز شد، چون داروهای قبلی پاسخگو نبود و بدی کار این بود که بدنم نسبت به داروهای قویتر، مقاوم شده است.»
نارضایتی مردم به داروخانهها منتقل میشود
برای بررسی دقیقتر این وضعیت، به چند داروخانه در سطح شهر مراجعه کردیم. داروخانهداران نیز از وضعیت موجود ناراضیاند. قیمتهایی که روزانه تغییر میکنند، تأخیر بیمهها در پرداخت مطالبات و کمبود برخی داروها، کار داروخانهها را سختتر کرده است.
دکتر زهره اطمینان میگوید: «بخش قابل توجهی از گلایههای مردم در داروخانه به گرانی دارو و پوشش بیمهای است. ماجرای گرانی دارو و درمان واقعاً سخت است؛ چون با جان یک انسان سرو کار دارد و بیمه هم همه داروهای سرماخوردگی را پوشش نمیدهد؛ جز این که بیمه تکمیلی باشد. داروهای گیاهی هم خارج از پوشش بیمه تکمیلی است. الان یک سرماخوردگی ساده با بیمه چیزی حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزارتومان و آزاد حدوداً ۱ میلیون و ۲۰۰ هزارتومان برای بیمار هزینه دارد.»
ادامه میدهد: «متأسفانه قیمت دارو مرتب رو به افزایش است؛ در حالی که درصد پوشش بیمهای در سال یک یا نهایت دوبار اعلام میشود و اگر ارز ترجیحی دارو حذف شود فاجعه است؛ چون اعلام شده دارو ۴ تا ۱۲ برابر گران میشود، یعنی در خوشبینانهترین حالت حداقل ۴ برابر افزایش دارو را در پیشرو داریم و مردم واقعاً توان پرداخت ندارند. مخصوصاً بیماران خاص؛ چرا که اکثر آنها از اقشار کمدرآمد هستند و از نظر مالی شرایط بسیار بدی دارند.»
مسئول داروخانه دیگری میگوید: «بیشتر داروهای سرماخوردگی جزو داروهای بدون نسخه هستند و پوشش بیمهای ندارند. مردم از قیمتها ناراضیاند و خیلی از آنها خودشان بعضی از داروها را حذف میکنند؛ اما این نارضایتی مستقیماً به داروخانه منتقل میشود، در حالی که قیمتگذاری دست ما نیست.»
دکتر الهام زارعی با اشاره به افزایش قیمت داروهای سرماخوردگی ادامه میدهد: «قیمت داروها بسته به برند و تجویز پزشک متفاوت است؛ اما داروهای رایج مانند شربتها، قرصهای ضدسرفه، ضداحتقان و ضد تب در سالهای اخیر حدود ۳۰ تا ٢٧٠ درصد یا بیشتر افزایش قیمت داشتهاند.»
مسئول فنی داروخانه با تأکید بر ویروسی بودن سرماخوردگی اظهار داشت: «در این بیماری داروی اختصاصی جدید خاصی معرفی نشده و معمولاً بهصورت خودبهخود بهبود مییابد؛ اما باعث کاهش مصرف داروهای غیرضروری، بهویژه آنتیبیوتیکها و هدفمندتر شدن درمان شده است که در نهایت به کاهش هزینه کلی درمان منجر میشود.»
دکتر زارعی همچنین از افزایش قیمت بسیاری از داروها در یک سال اخیر خبر داد و گفت: «در برخی موارد قیمت داروها تا سه برابر یا بیشتر افزایش یافته است. به گفته وی، اگرچه پوشش بیمهای وجود دارد، اما این پوشش متناسب با رشد قیمت داروها افزایش نیافته و سهم پرداخت از جیب بیماران و داروسازان بیشتر شده است.»
گرانی درمان، روند بهبود را مختل میکند
دکتر رضا حدادزاده به کاهش بار بیمه در آینده و تقویت سیستم ایمنی و جسمی در حال حاضر اشاره میکند و میگوید: «هزینه ویزیت نسبت به افزایش سایر اقلام خدماتی رشد کمی داشته، اما داروها بیش از ۷۰ درصد افزایش یافته است. همچنین در برخی موارد، سرماخوردگی ممکن است به دلیل مصرف بیش از حد دارو در کشور، کیفیت نسبتاً پایین و فراوانی داروها در داروخانهها، مقاومت دارویی ایجاد کند؛ بنابراین پزشکان امروز، دارو را با توجه به نسل جدید و روز درمان تجویز میکنند. از طرف دیگر، گاهی بیماران به دلیل مصرف خودسرانه یا مراجعه سرپایی به مراکز فروش داروی بدون نسخه، سعی در خوددرمانی دارند که این میتواند عوارض جدیتر ایجاد کرده و هزینههای بیشتری برای آنها به همراه داشته باشد.»
حدادزاده پیشگیری را مقدم بر درمان دانست و افزود: «دولت باید اقلام واکسن آنفلوآنزا و مکملهای تقویتی را برای همه مردم با قیمت مناسبتر در اختیار آنان قرار دهد تا هزینه درمان کاهش یابد. سطح بیماریهای ویروسی در کشور ما نسبت به کشورهای همسایه بالاتر است و این به علت تضعیف سیستم ایمنی مردم ایران است که متأسفانه مسئولان بهداشت و درمان توجهی ندارند و این قسمت درمان هزینهبر است.»
دکتر حسنعلی پیشاهنگ معتقد است: «وقتی بیمار بهدلیل هزینه بالا نتواند داروهای خود را بهطور کامل تهیه و مصرف کند، روند درمان ناقص میماند و بیماری طولانیتر میشود یا ممکن است عوارض ایجاد کند. سرماخوردگی و آنفلوانزا اگرچه بیماری سادهای هستند، اما در صورت درمان ناقص میتواند به مشکلات جدیتری منجر شود؛ موضوعی که در نهایت هزینه بیشتری بر بیمار و نظام درمان تحمیل میکند.»
