پشت فرمان

رانندگی خانم‌ها بهتر است یا آقایان؟ این کَل‌کَلی است که چند سالی است با تمایل بیشتر خانم‌ها به رانندگی و پشت ماشین نشستن آنها، بین خانم‌ها و آقایان بیشتر شده. برخی از مردان عقیده دارند رانندگی کار خانم‌ها نیست و این درحالی است که زنان معتقدند در رانندگی نسبت به آقایان قانون‌مدارتر و محتاط‌تر هستند.

بحث بر سر این که رانندگی خانم‌ها بهتر است یا آقایان، سال‌هاست در جامعه جریان دارد. با افزایش شمار زنان دارای گواهینامه، این گفت‌و‌گو‌ها نیز پررنگ‌تر شده‌است. در این گزارش، نظرات شهروندان و اطلاعات منابع آگاه درباره عملکرد رانندگان زن و مرد مرور می‌شود.

ح. (۴۰ ساله) رانندگی آقایان را بهتر می‌داند و دلیل آن را تسلط بیشتر مردان می‌خواند. او اعتراف می‌کند خودش چندان قانون‌مدار نیست و آخرین تخلفش، رد شدن از چراغ قرمز در روز قبل بوده‌است. به عقیده او، «خانم‌ها قانونمندتر هستند؛ اما، چون کمی می‌ترسند، ضعیف‌تر به نظر می‌آیند.» وی ترس زنان و بی‌قانونی مردان را مهمترین نقاط ضعف هر گروه می‌داند و می‌گوید: «در رانندگی همیشه نباید قانون را رعایت کرد. گاهی باید از برخی موارد گذشت؛ رعایت صددرصد قانون، گاه خود باعث ترافیک یا حادثه می‌شود.»

ثریا د (۴۸ ساله) نیز رانندگی مردان را بهتر ارزیابی می‌کند و تنها دلیل آن را «هول شدن خانم‌ها» می‌داند. او می‌گوید: «خانم‌ها در رانندگی با شخصیت‌تر و صبورترند، اما برخی مرد‌ها اگر ببینند راننده کناری‌شان زن است، دوست دارند به هر نحوی خودی نشان دهند که کار درستی نیست.»

در مقابل، محمد د (۵۴ ساله) تفاوتی بین رانندگی زنان و مردان قائل نیست و معتقد است: «در رانندگی، اخلاق و شخصیت فرد است که مهم است؛ چه زن باشد چه مرد.» او آخرین حادثه خود را مربوط به سال ۱۳۸۴ می‌داند که با یک عابر پیاده برخورد کرد و دست او شکست. به عقیده‌ی دمیری، «نباید زنان را در رانندگی دست انداخت؛ حتی باید به آنان کمک کرد.» بزرگترین نقطه ضعف مردان را غرور و زنان را اعتماد به نفس پایین می‌داند و می‌افزاید: «البته الان مثل قبل نیست. کل جامعه را زنان در دست گرفته‌اند. نمونه‌اش موتورسواری خانم‌هاست که کار بسیار خوبی است.»

اعظم م (۴۷ ساله) که خود راننده است، زنان را صبورتر می‌داند و معتقد است مرد‌ها زودتر عصبانی می‌شوند. او می‌گوید: «اگر به مرد‌های لجباز گواهینامه ندهند بهتر است؛ چون به کسی راه نمی‌دهند و باعث حادثه می‌شوند.» به نظر او رانندگی به شخصیت فرد بستگی دارد: «بعضی آقایان فکر می‌کنند خانم‌ها نمی‌توانند رانندگی کنند و سعی در ترساندن آنان دارند. این کار اشتباه است و ممکن است به تصادف بینجامد.» مهمترین ضعف زنان را ترس می‌داند، اما تأکید می‌کند: «این ترس در همه خانم‌ها وجود ندارد؛ چه بسا زنانی که راننده تریلی و اتوبوس هستند و بسیار مسلط‌ترند.»

امید ز (۴۳ ساله) با ۲۲ سال سابقه رانندگی، مردان را محتاط‌تر می‌داند و می‌گوید: «زن‌ها فقط می‌خواهند حرکت کنند و بروند و کمتر به اطراف توجه می‌کنند.» او خود را از کم‌خلاف‌ترین افراد می‌داند و اعتراف می‌کند: «به جز رد شدن از چراغ قرمز و نبستن کمربند، خلافی نمی‌کنم!» بزرگترین ضعف زنان را «حرکت در هر دنده‌ای» و ضعف مردان را «سرعت بالا» عنوان می‌کند و می‌گوید: «اگر زنی را در حال خلاف ببینم، به او تذکر می‌دهم که بهتر است پشت ماشین لباسشویی بنشیند تا سواری!»

محدثه ص (۳۸ ساله) با ۱۲ سال سابقه رانندگی، رانندگی زنان را بهتر می‌داند و معتقد است مردان پرمدعاتر هستند. آخرین تخلف او مربوط به ۸ سال پیش و نبستن کمربند بوده و می‌گوید: «تا به حال هیچ چراغ قرمزی را رد نکرده‌ام.» از نظر او، «برخی مرد‌ها برخورد خوبی با رانندگان زن ندارند و می‌گویند زن باید در خانه باشد.» او نیز موتورسواری زنان را ستایش می‌کند و می‌گوید: «امیدوارم خودم هم روزی موتور بخرم.»

به گفته وی، پلیس در برخورد با رانندگان زن سختگیرتر است: «اگر همسرم کمربند نبسته باشد، پلیس کاری ندارد؛ ولی اگر من نبسته باشم، فوراً جریمه می‌شوم.»

یاسر د (۳۶ ساله) به دلیل دل و جرئت مردان، رانندگی آنان را بهتر می‌داند و می‌گوید: «خانم‌ها می‌خواهند خود را به مردان ثابت کنند. بعضی‌ها هم طوری رانندگی می‌کنند که انگار خیابان مال خودشان است.» او که در گذشته زود از کوره در می‌رفت، می‌گوید: «از هفت‌هشت سال پیش فهمیدم باید در رانندگی گذشت کرد یا همه چیز را به قانون سپرد.»

خانم ب، رانندگی مردان را بهتر می‌داند و دلیل آن را یادگیری رانندگی از کودکی می‌خواند. اعتماد به نفس پایین زنان و سبقت‌گیری بی‌جای مردان را نقاط ضعف می‌داند و می‌گوید: «مرد‌ها در رانندگی همیشه حق را به خود می‌دهند.»

م. (۳۷ ساله) با وجود اعتراف به این که تا به حال ده‌دوازده بار با ماشین را به در و دیوار کوبیده، باز هم رانندگی زنان را بهتر می‌داند و داستانی از دیروز تعریف می‌کند: «در خیابان جانبازان، پیکانی می‌خواست از چراغ قرمز رد شود. تا خواستم به او تذکر دهم، خودم به سمند جلویی کوبیدم!» او اعتماد به نفسش در رانندگی را عالی می‌داند و می‌گوید: «بعضی مرد‌ها واقعاً گذشت می‌کنند، اما بعضی‌ها همه قوم و خویش آدم را جلوی چشم می‌آورند.»

به گفته برخی منابع آگاه، آمار تصادفات مردان به زنان ۷۰ به ۳۰ درصد و تخلفات آنان ۶۰ به ۴۰ درصد است. اما در بخش سرویس‌های مدارس و آژانس‌ها، سهم تخلف زنان ۶۰ درصد و مردان ۴۰ درصد است. همچنین ثبت‌نام زنان برای دریافت گواهینامه در سال جاری بیشتر از مردان بوده‌است.

به گفته این منابع، شایع‌ترین تخلف زنان استفاده از موبایل و حرکت از خلاف جهت و مهمترین تخلف مردان نبستن کمربند، رعایت نکردن حق تقدم و حرکت از خلاف جهت است.