نفس تازه منابع آبی نیریز با بارندگیهای اخیر
بارندگیهای مؤثر هفتههای اخیر در مناطق نیریز و استهبان، موجب بهبود محسوس وضعیت منابع آبی، آبگیری گورابها و سدها و ایجاد امیدواری نسبت به احیاء تدریجی منابع طبیعی و آبی منطقه شده است؛ هرچند مسئولان همچنان بر ضرورت مدیریت مصرف و پرهیز از خوشبینی زودهنگام تأکید دارند. 
تأثیر مثبت بارندگیها بر منابع آبی؛ افزایش ۴ تا ۵ متری سطح آب برخی چاهها
رئیس اداره منابع آب شهرستان نیریز از تأثیر مثبت بارندگیهای اخیر بر منابع آب سطحی و زیرزمینی این شهرستان خبر داد و گفت: در پی بارشهای اخیر، سطح آب برخی چاههای کشاورزی در مناطق مختلف شهرستان تا ۴ و حتی ۵ متر افزایش داشته است.
عبداله خیراندیش در گفتوگو با نیریزان فارس اظهار داشت: گزارشهای میدانی و مشاهدات انجامشده در مناطق پایش، نشان میدهد که بارندگیها تأثیر قابل توجهی بر آبهای سطحی و منابع زیرزمینی داشته و شرایط نسبت به گذشته بهبود یافته است.
وی افزود: «بسیاری از گورابها و سازههای ذخیره آب زیر نظر اداره منابع آب از جمله گوراب ریزاب و گوراب قطرویه که در مجموع نزدیک به ۱۰ مورد در سطح شهرستان هستند، بهطور کامل آبگیری شدهاند.»
افزایش حجم سد چشمعاشق
رئیس اداره منابع آب نیریز با اشاره به وضعیت سد چشمعاشق گفت: «در حال حاضر حدود ۲.۵ میلیون مترمکعب آب پشت این سد ذخیره شده و ظرفیت آن را به حدود ۴ میلیون مترمکعب رسانده است. در حال حاضر ورودی جدیدی به سد وجود ندارد.»
خیراندیش درباره وضعیت بختگان بیان کرد: «تغذیه مصنوعی صالحآباد (بعد از تنگ حنا) حدود ۲۰ درصد آبگیری شده و دیگر سازههای تغذیه مصنوعی شهرستان نیز بین ۲۰ تا ۷۰ درصد آبگیری شدهاند.»
احیاء بختگان نیازمند ۲ میلیارد مترمکعب آب
وی افزود: «حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد سطح دریاچه بختگان مرطوب شده، اما این میزان آب ماندگاری بالایی ندارد و بخش زیادی از آن یا تبخیر میشود یا به زمین نفوذ میکند. برای بازگشت بختگان به شرایط مطلوب و احیاء کامل، حدود ۲ میلیارد مترمکعب آب نیاز است که بارندگیهای اخیر تنها حدود ۲۰ درصد آن را تأمین کرد و فاصله زیادی تا احیاء وجود دارد.»
به گفته وی، وضعیت دریاچه طشک نیز مشابه بختگان بوده و تنها حدود ۲۰ درصد از سطح آنها تحت تأثیر بارندگی اخیر قرار گرفته است.
بهبود نسبی قناتها
خیراندیش در پایان از افزایش قابل توجه حجم آب رودخانه پهنابه خبر داد و با اشاره به وضعیت قناتها گفت: «بهطور کلی وضعیت قناتهایی که فعال بودهاند بهتر شده است؛ اما برای مشاهده تأثیر محسوس بارندگی بر قناتهای خشک یا کمآب، زمان بیشتری لازم است و هنوز آمار دقیقی در این زمینه نداریم.»
مدیریت شهری مانع آبگرفتگی معابر شد
در ادامه، شهردار نیریز با بیان این که با وجود بارندگی ۷۰ میلیمتری در نیریز، برخلاف سالهای گذشته، هیچیک از معابر شهر دچار آبگرفتگی نشد، اظهار داشت: «این موضوع نتیجه برنامهریزی و اقدامات پیشگیرانه شهرداری بود.»
به گفته سجاد شاهسونی، از حدود یک هفته قبل از آغاز بارندگیها، تقسیمبندی مسیرهای هدایت آب انجام شد تا حجم روانآبها در یک نقطه متمرکز نشود.
وی ادامه داد: «در تمام نقاطی که در سالهای گذشته سابقه آبگرفتگی داشتند، از ابتدای بارندگی نیروهای شهرداری به صورت ثابت مستقر شدند تا از انسداد مسیرها، دهانه پلها و ورودی آب جلوگیری شود.»
شهردار نیریز با اشاره به بافتهای فرسوده شهر گفت: «در مناطقی مانند کوچه شهید صفرعلی زردشت، کوچه کنار مسجد جامع مهدی و سایر نقاط حساس، با استفاده از پمپ، موتور برق و استقرار نیروهای ثابت، شرایط تا پایان بارندگیها مدیریت شد.»
شاهسونی در مورد قنات برنجزار تأکید کرد: «قنات برنجزار احیاء نشده و معمولاً آثار تأثیر بارندگی روی آن، با فاصله زمانی حدود یک هفته نمایان میشود.»
شهردار نیریز در مورد آنچه شهروندان از آبگیری دریاچه مصنوعی مشاهده کردهاند توضیح داد: «در این مقطع به دلیل وجود بارندگیهای اخیر، نیازی به بهرهگیری از آب تلمبه شهرداری واقع در استخر قدیم برای فضای سبز نبود؛ بنابراین ما از فرصت استفاده کردیم تا روزانه حدود ۷ تا ۸ ساعت آب را به سمت دریاچه مصنوعی هدایت کنیم و حداقل ۱ تا ۲ متر آبگیری ایجاد شود.»
به گفته وی، این اقدام علاوه بر کارکرد تفریحی، از نظر سازهای نیز ضروری است: «اگر دریاچه بهطور کامل خشک بماند، احتمال ایجاد ترک و آسیب به سازه آن وجود دارد.»
بیش از ۷۰ درصد سازههای آبخیزداری نیریز آبگیری شد
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان نیریز از آبگیری بیش از ۷۰ درصد سازهها و پروژههای آبخیزداری این شهرستان در پی بارندگیهای اخیر خبر داد و گفت: «تمرکز اصلی طرحهای آبخیزداری، کنترل سیلاب و جلوگیری از فرسایش خاک است؛ اما این سازهها بهصورت غیرمستقیم در تغذیه سفرههای آب زیرزمینی نیز مؤثر هستند.»
مهدی وطندوست با اشاره به برداشت نادرست از عنوان گوراب برای این پروژهها، اظهار کرد: «اصطلاح گوراب یک واژه عامیانه است که به محل تجمع و ماندگاری آب اطلاق میشود؛ در حالی که سازههای آبخیزداری، آب را دریافت و بهصورت تدریجی به مسیر طبیعی خود هدایت میکنند و از ورود ناگهانی روانآبها به روستاها و اراضی کشاورزی جلوگیری میشود.»
وی افزود: «در سطح شهرستان نیریز حدود ۳۰ پروژه آبخیزداری اجرا شده که اغلب آنها در بارندگیهای اخیر بالای ۷۰ درصد آبگیری داشته است.»
رئیس اداره منابع طبیعی نیریز در تشریح وضعیت این پروژهها در بخشهای مختلف شهرستان گفت: «در بخش مرکزی، پروژههایی مانند ویگ (پشت پلیسراه)، برنجزار (از ۴ سازه، ۲ سازه کاملاً آبگیری شد) و مجموعه سازههای غدیرگه که ۳ سازه مجاور یکدیگر هستند، عملکرد مناسبی داشتهاند و در برخی از آنها آبگیری بهطور کامل انجام شده است.»
وی ادامه داد: «در بخش قطرویه نیز ۱۲ پروژه آبخیزداری وجود دارد و در بخش مشکان حدود ۱۰ پروژه اجرا شده است که البته میزان آبگیری در مشکان به دلیل بارش کمتر، اندکی کمتر بوده است.»
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان نیریز در پایان تأکید کرد: «هرچند هدف نخست این سازهها ذخیره آب نیست، اما نقش آنها در کاهش خسارات سیلاب، حفاظت از خاک و کمک به بهبود وضعیت منابع آب زیرزمینی شهرستان، قابل توجه و حائز اهمیت است.»
آبگیری ۲ میلیون مترمکعبی سد رودبال
بارندگیهای اخیر در منطقه موجب آبگیری ۲ میلیون متر مکعبی سد رودبال شد. به گفته عنایت طهماسبی معاون سیاسی فرمانداری استهبان، حجم آب ذخیرهشده در این سد از ۲۸۶ هزار مترمکعب قبل از بارندگی به حدود ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار مترمکعب افزایش یافته است. این میزان، نزدیک به ۹ برابر ذخیره پیشین است.
جزئیات فنی و آماری:
ظرفیت کامل سد: ۸۲ میلیون مترمکعب
حجم آب قبل از بارندگی: ۲۸۶ هزار مترمکعب
حجم آب پس از بارندگی: حدود ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار مترمکعب
میزان افزایش: تقریباً ۲ میلیون مترمکعب (نزدیک به ۹ برابر)
منبع ثبتشده: ۱۱۰.۲ میلیمتر بارندگی در درب قلعه و ۴۴ میلیمتر در پهنابه.
نبايد اين تصور ايجاد شود كه وضعيت بحراني آب درست شده است. وضعيت همچنان بحراني است . چه كنيم از قطره قطره اين حفاظت كنيم؟ 
